Aldo en Hannie van Eyck. Burgerweeshuis, Amsterdam, 1955-1960. Collectie Nieuwe Instituut, archief Aldo en Hannie van Eyck

Maquette Sonsbeekpaviljoen, 1966. Collectie Nieuwe Instituut, archief Aldo en Hannie van Eyck

Maquette Speelplaats Zeedijk, 1955. Collectie Nieuwe Instituut, archief Aldo en Hannie van Eyck

Maquette Wheels of Heaven, 1963. Collectie Nieuwe Instituut, archief Aldo en Hannie van Eyck

Maquette Hubertushuis, Amsterdam, 1973-1980. Collectie Nieuwe Instituut, archief Aldo en Hannie van Eyck

Nieuwe Instituut verwerft archief Aldo en Hannie van Eyck

12 augustus 2025, 9:22

Het Nieuwe Instituut heeft het archief van Aldo en Hannie van Eyck verworven. Tot het materiaal dat is toegevoegd aan de Rijkscollectie voor Nederlandse Architectuur en Stedenbouw behoren 23 maquettes van werken als het Burgerweeshuis in Amsterdam, de Pastoor van Arskerk in Den Haag en het Sonsbeekpaviljoen in Arnhem.

Het werk van Aldo en Hannie van Eyck is van internationale betekenis voor de vernieuwing van de architectuur in de tweede helft van de twintigste eeuw. De twee maakten deel uit van de naoorlogse vernieuwingsbeweging die zocht naar een alternatief voor de heersende opvatting van het modernisme, die tot een eenzijdige, grootschalige architectuur had geleid met nauwelijks ruimte voor individuele expressie.

Voor de Van Eycks betekende dat zowel een herbezinning op de avant-gardistische oorsprong van het modernisme, als een radicale verbreding ervan, voorbij de grenzen van de westerse wereld. Ze behoren tot de grondleggers van het structuralisme, de invloedrijke naoorlogse architectuurstroming die ontmoeting en verbinding centraal stelde om zo tot een menswaardige leefomgeving te komen.

Zelf gebruikten ze de term structuralisme niet. Ze spraken liever van architectuur als een configuratieve discipline, gericht op relaties en verbindingen. Moderne architectuur moest niet-hiërarchische relatiepatronen bevorderen door voortdurend ontmoetingen uit te lokken.

De 23 maquettes uit het archief van de Van Eycks zijn aangekocht met financiële steun van het Mondriaanfonds en Vereniging Rembrandt, het overige materiaal is geschonken door Tess van Eyck-Wickham. In het archief bevinden zich maquettes van toonaangevende projecten als Speelplaats Zeedijk, Amsterdam (1955), Wheels of Heaven, Driebergen (1963), Hubertushuis, Amsterdam (1980), Paviljoen Sonsbeek, Arnhem (1966), Scholencomplex, Nagele (1956) en het Burgerweeshuis, Amsterdam (1960).

Daarnaast bestaat de aanwinst voor een groot deel uit ontwerptekeningen, van onder andere de uitbreiding van de Algemene rekenkamer in Den Haag (1997), en, met Theo Bosch, de stadsvernieuwing in de Amsterdamse Nieuwmarktbuurt (1975).

Recht doen aan bijdrage Hannie van Eyck
Waar vroeger gesproken werd over het archief van Aldo van Eyck, gaat het het tegenwoordig over het archief van Aldo en Hannie van Eyck, om recht te doen aan de bijdrage van Hannie aan het oeuvre. Vanaf 1983 was zij officieel partner, maar al voor die tijd was ze expliciet betrokken bij veel van de projecten van het bureau. Ook was ze aanwezig bij de meeste bijeenkomsten van CIAM en Team 10, waar Aldo aan deelnam.

Aldo van Eyck stond als begaafd spreker en schrijver in de publieke schijnwerpers, terwijl Hannie meer een stille kracht achter de schermen was. Nadat Aldo in 1999 overleed, zette Hannie het bureau voort en ontwierp ze onder meer nog een deel van de Nederlandse inzending op de architectuurbiënnale van Sao Paulo (2000) en het Hunebedcentrum in het Drentse Borger (2005).

Trefwoorden

structuralisme aldo van eyck nieuwe instituut rijkscollectie architectuur en stedenbouw hannie van eyck archief aldo en hannie van eyck

1	Winnaars ideeënprijsvraag Alkmaars Kanaalschiereiland bekendgemaakt dinsdag, 27 oktober
2	De Maasbode biedt gestapelde woonbuurten in centrum van Rotterdam woensdag, 28 oktober
3	Gebiedsontwikkeling Westerpark West in Amsterdam voltooid vrijdag, 30 oktober
4	Vocus architecten wil stedenbouwkundige kwaliteit verbeteren met Utrechts woongebouw dinsdag, 27 oktober
5	Universiteit Utrecht zoekt nieuwe bestemming voor loopbrug Mart van Schijndel maandag, 26 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Nieuwe Instituut brengt rijkscollectie architectuur en stedenbouw tot leven in Collection Gallery

15 mei

Bij Tripolis heeft Hollandse Nieuwe van binnen ‘Van Eyck’ met meanderende trap verbonden met ‘MVRDV’

25 juni 2025

Nieuwe Instituut verwerft omvangrijke diacollectie Louis le Roy

13 augustus

In beeld: vijftien potentiële jonge rijksmonumenten

9 september 2025

Happel Cornelisse Verhoeven presenteert ontwerp renovatie Algemene Rekenkamer

21 november 2024

MVRDV presenteert foto's van Tripolis-Park

17 oktober 2024

2023: van vrees naar hoop en terug

22 december 2023

Het Timmermansoog: Burgerwezen

9 oktober 2018

Schatkamer en tentoonstelling in Burgerweeshuis geopend

6 september 2018

Wessel de Jonge: ‘Met het Burgerweeshuis is een cirkel rond’

2 februari 2018

Renovatie Burgerweeshuis: terug naar de essentie van het gebouw

2 februari 2018

Constant – Ruimtelijk ontwerp voor een betere maatschappij

30 mei 2016

Tentoonstelling structuralisme in Nieuwe Instituut

13 augustus 2014

Speeltoestellen Van Eyck in tuinen Rijksmuseum

21 juni 2013

Toon alles

Andere nieuwsberichten

BDG geïnspireerd door opzet dorp voor ontwerp internationale schakelklas Ter Apel

30 oktober, 3:18

In Ter Apel is een gebouw voor de internationale schakelklas Westermarke in gebruik genomen. Het complex biedt plek aan jongeren van twaalf tot achttien jaar, die vanuit verschillende landen hun weg proberen te vinden in het Nederlandse onderwijs.

Harvey Otten/XOOMlab en Ruimtemaken completeren met Kickstart transformatie bedrijventerrein tot woonwijk

30 oktober, 1:31

Met het project Kickstart wordt de transformatie van de Rijnhaven in Alphen aan den Rijn van een verlaten bedrijventerrein tot een bedrijvige woonwijk voltooid.

Gebiedsontwikkeling Westerpark West in Amsterdam voltooid

30 oktober, 12:11

Op de plek van een voormalig kantorencomplex van ING in de Brettenzone zijn vijftien gebouwen met in totaal 921 woningen gerealiseerd. De gebouwen zijn ontworpen door verschillende architecten, MVRDV is verantwoordelijk voor het masterplan.

Gouden Piramide 2026 naar renovatie De Nederlandsche Bank

30 oktober, 11:08

De rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap, waaraan een trofee en een geldbedrag van 75.000 euro zijn verbonden, werd donderdag uitgereikt door minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Elanor Boekvelt-O’Sullivan.