Aldo en Hannie van Eyck. Burgerweeshuis, Amsterdam, 1955-1960. Collectie Nieuwe Instituut, archief Aldo en Hannie van Eyck

Maquette Sonsbeekpaviljoen, 1966. Collectie Nieuwe Instituut, archief Aldo en Hannie van Eyck

Maquette Speelplaats Zeedijk, 1955. Collectie Nieuwe Instituut, archief Aldo en Hannie van Eyck

Maquette Wheels of Heaven, 1963. Collectie Nieuwe Instituut, archief Aldo en Hannie van Eyck

Maquette Hubertushuis, Amsterdam, 1973-1980. Collectie Nieuwe Instituut, archief Aldo en Hannie van Eyck

Nieuwe Instituut verwerft archief Aldo en Hannie van Eyck

12 augustus 2025, 9:22

Het Nieuwe Instituut heeft het archief van Aldo en Hannie van Eyck verworven. Tot het materiaal dat is toegevoegd aan de Rijkscollectie voor Nederlandse Architectuur en Stedenbouw behoren 23 maquettes van werken als het Burgerweeshuis in Amsterdam, de Pastoor van Arskerk in Den Haag en het Sonsbeekpaviljoen in Arnhem.

Het werk van Aldo en Hannie van Eyck is van internationale betekenis voor de vernieuwing van de architectuur in de tweede helft van de twintigste eeuw. De twee maakten deel uit van de naoorlogse vernieuwingsbeweging die zocht naar een alternatief voor de heersende opvatting van het modernisme, die tot een eenzijdige, grootschalige architectuur had geleid met nauwelijks ruimte voor individuele expressie.

Voor de Van Eycks betekende dat zowel een herbezinning op de avant-gardistische oorsprong van het modernisme, als een radicale verbreding ervan, voorbij de grenzen van de westerse wereld. Ze behoren tot de grondleggers van het structuralisme, de invloedrijke naoorlogse architectuurstroming die ontmoeting en verbinding centraal stelde om zo tot een menswaardige leefomgeving te komen.

Zelf gebruikten ze de term structuralisme niet. Ze spraken liever van architectuur als een configuratieve discipline, gericht op relaties en verbindingen. Moderne architectuur moest niet-hiërarchische relatiepatronen bevorderen door voortdurend ontmoetingen uit te lokken.

De 23 maquettes uit het archief van de Van Eycks zijn aangekocht met financiële steun van het Mondriaanfonds en Vereniging Rembrandt, het overige materiaal is geschonken door Tess van Eyck-Wickham. In het archief bevinden zich maquettes van toonaangevende projecten als Speelplaats Zeedijk, Amsterdam (1955), Wheels of Heaven, Driebergen (1963), Hubertushuis, Amsterdam (1980), Paviljoen Sonsbeek, Arnhem (1966), Scholencomplex, Nagele (1956) en het Burgerweeshuis, Amsterdam (1960).

Daarnaast bestaat de aanwinst voor een groot deel uit ontwerptekeningen, van onder andere de uitbreiding van de Algemene rekenkamer in Den Haag (1997), en, met Theo Bosch, de stadsvernieuwing in de Amsterdamse Nieuwmarktbuurt (1975).

Recht doen aan bijdrage Hannie van Eyck
Waar vroeger gesproken werd over het archief van Aldo van Eyck, gaat het het tegenwoordig over het archief van Aldo en Hannie van Eyck, om recht te doen aan de bijdrage van Hannie aan het oeuvre. Vanaf 1983 was zij officieel partner, maar al voor die tijd was ze expliciet betrokken bij veel van de projecten van het bureau. Ook was ze aanwezig bij de meeste bijeenkomsten van CIAM en Team 10, waar Aldo aan deelnam.

Aldo van Eyck stond als begaafd spreker en schrijver in de publieke schijnwerpers, terwijl Hannie meer een stille kracht achter de schermen was. Nadat Aldo in 1999 overleed, zette Hannie het bureau voort en ontwierp ze onder meer nog een deel van de Nederlandse inzending op de architectuurbiënnale van Sao Paulo (2000) en het Hunebedcentrum in het Drentse Borger (2005).

Trefwoorden

structuralisme aldo van eyck nieuwe instituut rijkscollectie architectuur en stedenbouw hannie van eyck archief aldo en hannie van eyck

1	2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij maandag, 29 december
2	2025 in tien columns door Joost Ector maandag, 29 december
3	2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland dinsdag, 30 december
4	2025 in tien columns door Marjolein van Eig dinsdag, 30 december
5	Architectenweb Awards 2025 – een terugblik woensdag, 31 december

Gerelateerde nieuwsberichten

Bij Tripolis heeft Hollandse Nieuwe van binnen ‘Van Eyck’ met meanderende trap verbonden met ‘MVRDV’

25 juni 2025

Happel Cornelisse Verhoeven presenteert ontwerp renovatie Algemene Rekenkamer

21 november 2024

In beeld: vijftien potentiële jonge rijksmonumenten

9 september 2025

MVRDV presenteert foto's van Tripolis-Park

17 oktober 2024

2023: van vrees naar hoop en terug

22 december 2023

Het Timmermansoog: Burgerwezen

9 oktober 2018

Schatkamer en tentoonstelling in Burgerweeshuis geopend

6 september 2018

Wessel de Jonge: ‘Met het Burgerweeshuis is een cirkel rond’

2 februari 2018

Renovatie Burgerweeshuis: terug naar de essentie van het gebouw

2 februari 2018

Constant – Ruimtelijk ontwerp voor een betere maatschappij

30 mei 2016

Tentoonstelling structuralisme in Nieuwe Instituut

13 augustus 2014

Speeltoestellen Van Eyck in tuinen Rijksmuseum

21 juni 2013

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein

24 december 2025, 9:00

Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.

Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher

23 december 2025, 12:00

Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.

Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen

22 december 2025, 11:20

De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.

Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor

19 december 2025, 3:15

De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.

Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!

24 december 2025, 1:00

Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.

Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven

23 december 2025, 5:00

"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.

DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk

19 december 2025, 4:03

DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.