Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Copyright: Sebastian van Damme
Doorsnede
Copyright: Powerhouse Company
Begane grond
Copyright: Powerhouse Company
Eerste verdieping
Copyright: Powerhouse Company
Tweede verdieping
Copyright: Powerhouse Company
Derde verdieping
Copyright: Powerhouse Company
Situatie
Copyright: Powerhouse Company

Het universiteitsgebouw als Rubiks kubus

28 maart 2024, 11:15
Powerhouse Company ontwierp in opdracht van Tilburg University een nieuw gebouw met collegezalen en studieruimten. Het Marga Klompé Building is vorige week vrijdag, 22 maart, feestelijk geopend. Voorafgaand wandelde Architectenweb met projectarchitect Janneke van der Velden rond en door het gebouw.

Tilburg University was bij het Marga Klompé Building een prettige opdrachtgever, vertelt Janneke van der Velden. Een opdrachtgever die ook heel goed wist wat hij wilde: een nieuw onderwijsgebouw met een tijdloze esthetiek, licht en strak, met diepe neggen, refererend aan het Cobbenhagen-gebouw. Dit gebouw, ontworpen door Jos. Bedaux en opgeleverd in 1962, is niet alleen het eerste maar ook een referentiepunt voor menig ander gebouw op de campus.

Zoals Jos. Bedaux met het hoofdgebouw van de Tilburgse universiteit een eigen interpretatie van modernistische architectuur gaf, zo heeft Powerhouse Company met het recente ontwerp een eigen draai aan het Cobbenhagen-gebouw gegeven. Een typerende keuze is bijvoorbeeld het gebruik van Portugees natuursteen als gevelbekleding. “Bij het Cobbenhagen-gebouw en een aantal andere panden op de campus is muschelkalksteen toegepast”, legt Van der Velden uit. “Dat vergrijst in de loop der tijd tot een beton-achtige uitstraling, terwijl wij een blijvend licht en wat chiquer gebouw wilden neerzetten.” De ongepolijste natuursteen, wit met grijze aderen, geeft het gebouw bij verschillende weersomstandigheden een verschillend voorkomen.

Verspringend gevelpatroon
Het Marga Klompé Building is een bijna volledige kubus met een grondvlak van 35 x 35 meter. De gevels vertonen een groot verschil in openheid; daarbij is de noordgevel, waarachter de grootste collegezaal ligt, het meest open en de westgevel het meest gesloten. Mede omdat de raamopeningen diep in de gevel liggen kan de natuurstenen kubus enigszins hermetisch en massief ogen; om daar tegenwicht aan te bieden heeft Powerhouse Company de gevel ontworpen met een grote variatie in grootte van de panelen en daarmee steeds verspringende verticale en horizontale lijnen. Ook de gevelopeningen zijn zowel uitgelijnd als sterk variërend in afmetingen en verhoudingen. Het resulteert in een strak maar nooit monotoon aanzicht.

Het strakke en tegelijkertijd onregelmatige patroon voor de gevelpanelen maakte het ontwerp geen sinecure, vertelt Van der Velden. “Om diversiteit in de gevel te kunnen maken moesten we op zoek naar een steen met een hoge uitbreekwaarde zodat we sterk konden variëren in afmeting. De positie van de gevelopeningen lag al vast toen het nadenpatroon werd uitgewerkt werd met de gekozen gevelsteen, lua cinza. De gevel met panelen in heel veel verschillende formaten was een logistieke puzzel voor de natuursteenleverancier.”

Hout in het zicht
De universiteit wenste ook een grote aandacht voor duurzaamheid in het ontwerp. Powerhouse Company stelde voor om het gebouw in hout op te trekken: licht, demontabel, met een hernieuwbaar materiaal dat CO2 vasthoudt. De opdrachtgever ging akkoord, mits het streven meetbaar zou zijn zodat extra uitgaven konden worden verantwoord. De inzet werd om het gebouw dan ook energieneutraal te maken en een zo hoog mogelijke BREEAM-score te behalen. Het gebouw is uiteindelijk bijna energieneutraal (BENG), is gecertificeerd als BREEAM Outstanding en het binnenklimaat voldoet aan voldoet aan Frisse Scholen Klasse A.

De constructie en de interieurafwerking zijn uitgevoerd in massief hout.  “We wilden in het interieur het hout laten zien: in de zalen, de trappen, de kozijnen”, vertelt Van der Velden. Op sommige punten is de constructie versterkt met stalen balken. “Het uitgangspunt was: hout waar het kan, staal waar het moet.”

Rubiks kubus
De grote overspanningen waren in combinatie met de hoge akoestische eisen een technische uitdaging. “In verband met de geluidstrillingen wil je een gebouw met dergelijke overspanningen zo stijf mogelijk maken”, legt ze uit. “Hier hebben we de CLT-vloerdelen stijfheid gegeven met houten ribben. Bij de afstand tussen de ribben is er rekening gehouden dat installaties er precies tussen konden worden geplaatst.”

Boven de grote grote zaal is een installatievloer gerealiseerd tussen de stalen vakwerken en de ruimte boven het plafond in de circulatieruimte is volgepakt met installaties. “Een uitdaging voor de BAM. Het gebouw is een echte Rubik’s cube geworden.”

Licht en uitzicht
De omvang van het gebouw was door Tilburg University al bepaald. Daardoor is het gebouw ontworpen als de compacte kubus die er nu staat. Het gebouw voelt, met name in de verkeersruimten, ook compact aan. Collegezalen zijn dan weer verrassend ruimtelijk. “We hadden graag in dit gebouw ook binnentuinen ontworpen, zoals die ook in het Cobbenhagen-gebouw en andere gebouwen op de campus voorkomen”, zegt Van der Velden. “Daar was hier geen ruimte voor; daarom hebben we dit vertaald naar twee atria, waarvan de bovenste ruim daglicht vangt via het transparante dak.”

Mede dankzij het ruim binnenvallend licht en de houten wanden voelen de studieruimten prettig, soms zelfs intiem aan. De ruimten zijn goed bezet door studenten, op deze dag van de opening. De ramen in studieruimten en collegezalen brengen niet alleen ruim daglicht in het interieur, maar kaderen ook de blik op de buitenruimte. Het ene raam kadert straks, als de bomen groener worden, het gebladerte; bij een ander groot raam gaat de houten onderverdeling een dialoog aan met de boomstammen. Het terrein rond het Marga Klompé Building wordt sterker vergroend en krijgt een licht golvend graslandschap, zodat het – net als het Cobbenhagen-gebouw – ligt in een natuurlijke omgeving.

Lees hier meer over het Marga Klompé Building, ontworpen door Powerhouse Company.

Trefwoorden

janneke van der velden gevel universiteitsgebouw houtbouw tilburg university universiteitscampus interieur tilburg powerhouse company

Gerelateerde nieuwsberichten

Gerelateerde podcasts

Andere nieuwsberichten

V8 architects ontwerpt gebouw met sociale woningen in Max Euwe Kwartier
Vandaag, 15:41

Bridge of Mountains door NEXT Architects vormt verhoogde route over wisselend landschap
Vandaag, 13:49

Ontwerp voor eerste torens Rijnhaven in Rotterdam onthuld
Vandaag, 09:45

BiermanHenket Architecten – genomineerd voor prijs Architect van het Jaar 2026
Vandaag, 09:00

Deltacommissaris: forse ingrepen nodig tegen wateroverlast en droogte
Vandaag, 14:33

Borstbeeld voor Abe Bonnema onthuld in geboortedorp Stiens
Vandaag, 10:36

Raad Amsterdam krijgt meer transparantie over grote projecten
4 september, 12:19

Rekenkamer: aanpak zoetwatertekort loopt jaren achter
4 september, 10:21

Particuliere verhuurders noemen uitstel box 3-aanpassing funest
3 september, 3:09

Onderzoek: tientallen biljoenen naar toekomstige AI-datacenters

3 september, 10:17
Ga naar het nieuws-archief
Robert MuisRedacteur
KUBUS | Specialist in Archicad
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Kingspan Light + Air
ALUCOBOND®
Caparol
Tarkett BV
Novastruct (voorheen Kawneer)
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Swisspearl Nederland
Forster Nederland N.V.
Sempergreen
Houthandel van Dam
Aluprof Nederland BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco Nederland
Amtico Flooring
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
wienerberger
DUCO Ventilation & Sun Control
BEWI IsoBouw
ROCKWOOL B.V.
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Kingspan Geïsoleerde Panelen
GEZE Benelux B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
Jung | Hateha B.V.
Knauf B.V.
Saint-Gobain Glass Benelux
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Hunter Douglas Architectural
VOLA Nederland BV
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Holonite B.V.
Kronospan
Tata Steel Colorcoat®
Ontwerpers
Lidmaatschappen
Nieuwsbrieven
Leveranciers
Lidmaatschappen
Adverteren

Architectenweb
Over ons
Contact

© 2002 - 2026 Architectenweb BV / Voorwaarden / Privacy / Disclaimer / Sitemap