De Afobakastuwdam in 1981

Expositie belicht verhalen bewoners onder water gezet gebied Suriname

28 augustus 2023, 14:27

Vanaf 16 september is in het Nieuwe Instituut in Rotterdam de tentoonstelling Soengoe Kondre te zien. De expositie vertelt het verhaal van de Surinaamse marrons die hun leefgebied overstroomd zagen worden, na de realisatie van de Afobakastuwdam (1964) in de Surinamerivier. Door de dam ontstond een meer ter grootte van de provincie Utrecht.

Het Prof. dr. ir. W.J. van Blommesteinmeer, beter bekend als het Brokopondomeer, werd aangelegd om één enkele aluminiumsmelterij (Suralco) van stroom te voorzien. Liefst 27 dorpen, waar in totaal zo’n vijfduizend leden van het Saramaccanervolk woonden, verdwenen onder water. De bewoners werden verhuisd naar hoger gelegen transmigratiedorpen. Ook het aanwezige regenwoud werd onder water gezet; boven het water steken nog altijd toppen van bomen uit.

In de expositie Soengoe Kondre / Verzonken Leven laat curator Vincent van Velsen zien hoe het leven en de cultuur in het gebied eruitzagen voordat het water begon te stijgen, binnen welke historische en economische context zo’n ingrijpend besluit als de bouw van de dam genomen kon worden en welke blijvende sociale, culturele en ecologische impact die heeft.

Van Velsen interviewde mensen uit marrongemeenschappen die de aanleg van de dam, de overstroming en een gedwongen volksverhuizing meemaakten. Hij reconstrueert de geschiedenis uit hun persoonlijke herinneringen, ondersteund door archieffoto’s, ontwerptekeningen, documentaires en andere ‘bewijsstukken’.

Volgens het Nieuwe Instituut laten de archieven het vaak het uitgesproken eenzijdige wereldbeeld, racisme en geweld zien, waarmee het verhaal van de Afobaka-stuwdam en het Brokopondomeer is omgeven. Zo zijn er foto’s uit de jaren veertig en vijftig van fotojournalist Willem van de Poll (1895-1970) te zien, die de vooroordelen van de tijd waarin ze gemaakt zijn weerspiegelen. De fotograaf verbeeldt de bewoners vaak naakt, geëxotiseerd en ‘primitief’.

Kunstenaar en filmmaker Miguel Peres dos Santos vult Van Velsens reconstructie aan met een film die hij speciaal voor de tentoonstelling maakte. Aan de hand van eigen opnamen en archiefbeelden kijkt hij kritisch naar de historische beeldvorming en keert hij het koloniale perspectief rond het stuwdamproject om, laat het Nieuwe Instituut weten.

Submerged Heritage
De tentoonstelling is onderdeel van het langer lopende onderzoeksproject Soengoe Kondre, dat Van Velsen samen met Daphne Bakker en Peres dos Santos initieerde en ontwikkelde onder de titel Submerged Heritage. Vanuit hun analyse van ontwikkelingen rond de Afobakadam willen de drie een debat aanwakkeren over de impact van het Nederlandse kolonialisme en het geglobaliseerde kapitalisme, door verschillende aspecten te belichten, zoals ecologische verwoesting, uitputting van hulpbronnen, het verlies van cultuur en identiteit, ontheemding en sociaaleconomische afbraak.

Soengoe Kondre is te zien tot en met 2 juni volgend jaar.

Trefwoorden

stuwmeer expositie tentoonstelling nieuwe instituut suriname stuwdam

1	Houten woonbuurt in bos bij Amersfoort opgeleverd vrijdag, 30 januari
2	Gezondheidscentrum op militaire kazerne Assen in gebruik genomen donderdag, 29 januari
3	Zuid-Holland pakt provinciale weg bij Alphen voor honderd miljoen aan vrijdag, 30 januari
4	Team V presenteert opgeleverd Clubhouse Boompjes in Rotterdam vrijdag, 30 januari
5	Atelier Kempe Thill introduceert rijtjeshuis in Zwitsers kloostercomplex vrijdag, 30 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

IABR 2024 in teken van thema Nature of Hope

14 juli 2023

Expositie over zorgarchitectuur in het RadboudUMC

13 juli 2023

Regering start onderzoek mogelijke terugkeer Nederlands architectuurinstituut

3 juli 2023

Expositie over dertigjarig Droog Design in het Nieuwe Instituut

23 maart 2023

Drijvende installatie van Kunlé Adeyemi in vijvers Nieuwe Instituut

17 maart 2023

Permanente tentoonstelling Onze Koloniale Erfenis in Tropenmuseum geopend

28 juni 2022

Nederlands paviljoen in Venetië toont ‘Plumbing the System’

6 juni 2023

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Tentoonstelling Carbon Confessions van MVRDV is geland in het Keilepand

1 uur geleden

Na eerder te zien zijn geweest in München, Berlijn, Parijs en Taipei is de tentoonstelling Carbon Confessions van MVRDV komende anderhalve maand te zien in het Keilepand in Rotterdam.

Nederlands Fotomuseum opent deuren in gerenoveerd pakhuis Santos

2 uur geleden

In het gerenoveerde en opgetopte rijksmonument op Katendrecht toont en beheert het museum een van de grootste museale fotocollecties ter wereld, met een omvang van 6,5 miljoen objecten.

Amsterdam bouwt nieuw en groter Bijlmer Parktheater op Anton de Komplein

Vandaag, 09:32

Het college van Amsterdam laat een nieuw Bijlmer Parktheater bouwen op het Anton de Komplein in stadsdeel Zuidoost. Het huidige onderkomen van het theater, dat aan de rand van hetzelfde plein staat, krijgt een andere culturele functie.

Object Rotterdam neemt bezit van lege centrale bibliotheek

Gisteren, 15:06

Object Rotterdam strijkt komend weekend neer in de leegstaande centrale bibliotheek van de stad. Eenmalig presenteren zich tientallen designers in het markante gebouw dat de komende jaren grootschalig wordt gerenoveerd.

Oppositie Noord-Holland vindt plan landelijk gebied ‘slappe hap’

48 minuten geleden

Het plan, genaamd Buitengewoon Noord-Holland, werd door de steun van de coalitie wel aangenomen.

Weinig woningen gesplitst, ook al zijn gemeenten er positief over

Vandaag, 10:29

De uiteenlopende eisen die gemeenten stellen voordat iemand meer huizen van één huis mag maken, spelen mee.

CBS ziet vertraging Nederlandse bevolkingsgroei in 2025

Gisteren, 16:14

De Nederlandse bevolking is in 2025 gegroeid, maar wel minder snel dan het jaar daarvoor.

Woningtekort loopt op tot 410.000, vooral minder huurwoningen

Gisteren, 13:32

In 2025 bedroeg het woningtekort in Nederland 4,8 procent van de woningvoorraad, meldt adviesbureau Capital Value .

Kamermeerderheid wil Europese waterregels ‘versimpelen’

2 februari, 3:19

Eind volgend jaar moet Nederland 140 doelen voor waterkwaliteit halen bij ongeveer 750 wateren.

Groningen rekent op 'daadkracht' nieuw kabinet voor Lelylijn

2 februari, 11:37

De Lelylijn ontbreekt in het coalitieakkoord, maar de Groningse Commissaris van de Koning ziet daarin genoeg aanknopingspunten om hoopvol te zijn over het miljardenproject.

Ga naar het nieuws-archief