Plan openbare ruimte

Verbeelding sociale ambitie

Het plan biedt ruimte voor biodiversiteit

LOLA presenteert ontwerp openbare ruimte eerste fase Merwede

24 mei 2023, 14:01

LOLA Landscape Architects heeft het voorlopig ontwerp voor de openbare ruimte voor de eerste fase van de wijk Merwede in Utrecht gepresenteerd. Uitgangspunt voor dit deel van de autovrije wijk is het realiseren van zoveel mogelijk groen. Het landschap biedt ruimte voor natuur, mensen en waterberging, laat het bureau weten.

Merwede wordt gerealiseerd op de plek van een bedrijventerrein tussen het Merwedekanaal en Park Transwijk. De wijk gaat plaats bieden aan 12.000 inwoners. Het stedenbouwkundig plan is gemaakt door BURA en OKRA landschapsarchitecten. LOLA Landscape won vorig jaar de tender voor het ontwerp van de openbare ruimte voor de eerste fase van de wijk, die 4.250 woningen en de omliggende openbare ruimte en infrastructuur omvat.

De openbare ruimte is opgebouwd uit twee grote lineaire structuren aan de randen: de Europalaan aan de westzijde en het Merwedepark aan de oostzijde. De Europalaan wordt opnieuw ingericht met een hoogwaardige OV-verbinding en meer groen en ruimte voor langzaam verkeer. Langs de Europalaan liggen ‘stadsnissen’, waar de gevel wat terug ligt en er plek is voor extra groen, bomen en zitplekken, entrees en plintfuncties.

Rondje Stadseiland
Het Merwedepark, een lineair oeverpark langs het kanaal, is onderdeel van de grotere ontwikkeling Rondje Stadseiland. Rondje Stadseiland wordt een nieuw groen lint langs het water met een hoofdfietsverbinding, wandelpaden en ruimte voor ecologie en ontspanning, sport en spel en vlonders langs het kanaal. Door Merwede lopen twee nieuwe oost-west hoofdfietsverbindingen die aansluiten op de twee nieuwe bruggen over het Merwedekanaal.

In het hart van Merwede ligt de diagonaal, een nieuwe ecologische waterverbinding met flauwe oevers en wandelpaden erlangs, die het Merwedekanaal met het water in Park Transwijk verbindt. Het is een rustige zone voor met name natuur, met kleine intieme zitplekken langs het water, meldt LOLA. De fiets is van groot belang in Merwede; om te zorgen dat niet de hele openbare ruimte volstaat met fietsen, wordt het overgrote deel van het fietsparkeren inpandig opgelost.

Dwaalsporen en buurtpleinen
Het binnengebied van Merwede bestaat uit het autovrije Merwedemilieu, met dwaalsporen en buurtpleinen. Bij de dwaalsporen, slingerende paden voor langzaam verkeer en lichte elektrische voertuigen, ligt het groen tegen de gevels van de bebouwing. De buurtpleinen zijn ontworpen als groene pleinen met ruimte voor ontmoeten en spelen. In het Merwedemilieu is ook ruimte voor waterberging met wadi’s, die een traditionele waterafvoer overbodig maken.

Het plan voorziet verder in twee wijkpleinen met veel actieve plinten. Vergroening, sport en spel, terrassen, evenementen, cultuur en dubbelgebruik zijn belangrijke thema’s voor de pleinen, laat LOLA weten.

Er wordt zo min mogelijk verharding aangelegd in Merwede, zodat er een maximaal groene wijk kan ontstaan. “Wat Merwede bijzonder maakt is de schaal waarop we natuurinclusief ontwerp, klimaatadaptatie en sociaal ontwerp in de stad implementeren. We benaderen de openbare ruimte niet enkel als een verzameling straten, pleinen en parken, maar als een stadsnatuurgebied dat een gezonde leefomgeving creëert voor dieren en mensen in de stad”, zegt landschapsarchitect Brigitta van Weeren van LOLA.

Co-creatie
In de openbare ruimte zijn er meerdere plekken voor co-creatie. Van kleine plekken waar bewoners zelf initiatieven kunnen aandragen en uitvoeren, tot grotere plekken waarbij door middel van een participatieproces bewoners worden betrokken bij het ontwerp.

“Merwede wordt een wijk met een hoge dichtheid, met in totaal 6.000 woningen op 24 hectare in het zuidwesten van Utrecht. Voldoende kwalitatieve groene ruimtes zijn daarom van groot belang. In Merwede steven we naar een rijkdom en diversiteit aan soorten. De 'Merwedebiotoop' is een aaneenschakeling van verschillende ecotopen die gekoppeld zijn aan de doelsoorten; de egel, de bittervoorn, de citroenvlinder, de klokjesbij, de vleermuis en kleine zangvogels zoals de huismus”, laat LOLA weten.

“Het gaat daarbij om het creëren van de juiste omstandigheden zoals zonlicht, vegetatie, wind en bodemkwaliteit. Voor het landschapsontwerp werkt LOLA Landscape Architects samen met onder andere gemeente Utrecht, Bureau Stadsnatuur, MOVE Mobility en BURA. Centraal staat het maximaal inzetten op de stadsnatuur en ontmoetingsplekken in een autovrije openbare ruimte die prioriteit geeft aan voetgangers en fietsers. Merwede moet zo een uitnodigende, groene en levendige openbare ruimte worden”, aldus het Rotterdamse bureau.

Trefwoorden

merwede openbare ruimte groen okra landschapsarchitecten woningbouw natuurinclusief natuur lola landscape architects bura utrecht biodiversiteit woonwijk

1	Gebiedsontwikkeling Westerpark West in Amsterdam voltooid vrijdag, 30 oktober
2	Gashouder naar ontwerp van Inside Outside en Buro van Stigt getransformeerd tot cultuurpodium maandag, 2 november
3	Amsterdam tendert twee gebouwen in Kenniskwartier op de Zuidas vrijdag, 30 oktober
4	Nieuwe huisstijl van MORE Architecture benadrukt het maken van ruimte dinsdag, 3 november
5	BiermanHenket Architecten verkozen tot Architect van het Jaar 2026 woensdag, 4 november

Gerelateerde nieuwsberichten

Group A ontwerpt twee stadsblokken met scala aan panden voor Merwede Utrecht

10 juli 2024

Bouw eerste fase wijk Merwede Utrecht kan van start

25 februari 2022

Open oproep: deel jullie ontwerp binnen de Merwedekanaalzone

25 november 2025

Utrecht wil grote woonwijk bouwen in Rijnenburg

20 september 2024

LOLA geselecteerd voor landschapsontwerp Hartree in Cambridge

18 juli 2023

Vijf lessen over ‘Het nieuwe hybride stadsblok’

3 februari 2022

Merwede – overzicht landschapsontwerpen eerste fase

19 december 2025

Merwede – overzicht stadsblokken eerste fase

17 december 2025

Bouw autovrije wijk Merwede in Utrecht officieel van start

4 maart 2025

BURA presenteert plan voor nieuwe stadswijk Rijnpark in Arnhem

12 maart 2024

LOLA en IWA transformeren oude begraafpaats Bilbao naar stadstuin

8 augustus 2023

KCAP presenteert multifunctioneel blok in Utrechtse wijk Merwede

18 maart 2021

NEXT en Rademacher de Vries ontwerpen school voor media en vormgeving in Merwede

11 november 2025

Team van OKRA herstelt deportatiestation Bobigny als herdenkingslandschap

20 juli 2023

Vier podcasts over Merwede in Utrecht

30 oktober

Provincie Utrecht: steun Rijk nodig om te kunnen groeien

28 augustus 2023

Een paar lessen rond ontwerpen met de natuur

4 juli 2023

Natuurinclusieve maatregelen bij nieuwbouw bevorderen daadwerkelijk de biodiversiteit

6 februari 2024

Carve ontwerpt een publieke ruimte als speellandschap

4 januari 2024

Gebiedsontwikkelaar AM en Wageningen University & Research onderzoeken mogelijkheden voor versnelling natuurinclusief bouwen

5 juni 2023

Tuin van de Leidse Meelfabriek ontworpen als 'natuurlijk schilderij'

19 juli 2024

Team met Bright, BURA en Polyfern maakt masterplan Almere Pampus

25 januari 2024

MVRDV en LOLA presenteren ontwerp Grüne Mitte in Düsseldorf

12 januari 2024

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Toren van Babel

Gesprek met Marco Broekman over inclusieve hoogbouw

19 augustus 2021

Andere nieuwsberichten

Nieuwe editie lichtkunstfestival GLOW van start

Gisteren, 14:25

Zaterdag start in Eindhoven en omgeving een nieuwe editie van lichtkunstfestival GLOW. Onder het thema Connect zijn er een week lang verschillende lichtkunstwerken te zien in de Brabantse regio.

Foto's uitreiking Architectenweb Awards 2026

Gisteren, 13:45

Op woensdagavond 4 november 2026 zijn in het Keilepand de Architectenweb Awards 2026 uitgereikt. Architectuurfotograaf Jan Paul Mioulet / DAPh maakte een beeldverslag van deze feestelijke avond.

Yassine Salihine curator van Nederlands paviljoen Architectuurbiënnale Venetië 2027

Gisteren, 09:56

Salihine is hoofdcurator bij Design Museum Den Bosch, waar hij onder meer werkte aan de tentoonstelling Van Bauhaus tot Mekka (2025), over architect Mahmoud Bodo Rasch.

BiermanHenket Architecten verkozen tot Architect van het Jaar 2026

4 november, 9:30

Tijdens de uitreiking van de Architectenweb Awards 2026, op woensdagavond 4 november 2026 in het Keilepand in Rotterdam, is BiermanHenket Architecten uitgeroepen tot Architect van het Jaar 2026.