Een New Yorks woongebouw met licht, lucht, privacy en collectiviteit

In het westelijk deel van Brooklyn, New York, ligt de voormalige (licht-)industriële buurt Gowanus. Voor een kavel op de hoek van straat die een revitalisatie ondergaat, ontwierp architectenbureau SO-IL een appartementengebouw. Dit gebouw kent niet de gebruikelijke opzet; de architecten hebben kwaliteiten die in de verdichtende stad zeldzamer worden – licht, lucht, (gedeelde) buitenruimte én privacy – terug willen brengen.

Gowanus kent een grote diversiteit aan woningtypologieën, uiteenlopend van straten met de historische brownstone-huizen tot lage woonblokken en hogere appartemententorens, omgeven door groen. Het project 450 Warren ligt op de hoek van een bomenrijke straat met karakteristieke ‘brownstones’. SO-IL ontwierp hier voor de lokale ontwikkelaar Tankhouse een gebouw dat zich laat beschrijven als een cluster van achttien efficiënte wooneenheden met een hoge mate van privacy en tegelijkertijd mogelijkheden tot collectiviteit.

Buiten aan de binnenzijde

Drie binnenplaatsen, voorzien van groen, delen het blok als geheel op in een aantal losjes verbonden volumes. Een paar kleinere openingen verbinden de binnenzijde van het blok met de straat. De porositeit die hiermee ontstaat zorgt ervoor dat licht in het hart van het blok dringt en van binnenuit de bomen in de straat zichtbaar zijn. Een getextureerde gevel-afwerking strekt zich rond de volumes, aan zowel de straatzijde als bij de binnenplaatsen, wat resulteert in wisselende schaduwwerking in de loop van de dag en in de verschillende seizoenen.

“Een gemeenschap betekent gedeelde ruimten om samen te leven en te ontspannen, maar ook informele interactie”, zegt SO-IL. In het binnengebied zorgt een reeks galerijen, bruggen en trappen voor horizontale en verticale verbindingen, zowel fysiek als visueel. Hier zien de bewoners van 450 Warren elkaar lopen aan de andere kant van de binnenplaatsen, of treffen ze elkaar in de tuin of in ‘de gedeelde gang’ van het gebouw. Netten als afscheiding in plaats van muren zorgen voor doorzichten en lichtinval.

Geleidelijke overgang

Het gebouw kent geleidelijke overgangen van collectieve naar privéruimten. Elk appartement heeft een soort veranda, die vergelijkbaarwerken als de trappen van de brownstone-huizen in de buurt: een zone tussen binnen en buiten, tussen gemeenschappelijk en individueel. De appartementen hebben ook alle privé-buitenruimten: grote terrassen als een uitbreiding van de leefruimten binnen en balkons als een buffer tussen de straat en de hoofdslaapkamers.

Dankzij de binnenplaatsen heeft elk appartement ook ramen aan drie of zelfs vier zijden; tegelijkertijd zijn er niet of nauwelijks woningscheidende muren. Met variatie in raamafmetingen heeft SO-IL voor elk appartement gestreefd naar verschillende sferen met daglichtinval en weloverwogen gekaderde uitzichten op de binnenplaatsen en de buurt.