Zicht vanuit Leuvensesteenweg
Copyright: BOVAArchitects
Zicht zuid
Copyright: BOVAArchitects
Zicht zuid detail
Copyright: BOVAArchitects
Vogelperspectief west
Copyright: BOVAArchitects
Zicht west
Copyright: BOVAArchitects
Vogelperspectief oost
Copyright: BOVAArchitects
Zicht oost
Copyright: BOVAArchitects
Zicht noord
Copyright: BOVAArchitects
Aanzicht west
Copyright: BOVAArchitects
Detail winter
Copyright: BOVAArchitects
Detail zomer
Copyright: BOVAArchitects
Detail gevel
Copyright: BOVAArchitects
Circulair lagensysteem gevel
Copyright: BOVAArchitects
Noord
Copyright: BOVAArchitects
Noordwest.JPG
Copyright: BOVAArchitects
Oost
Copyright: BOVAArchitects
Zuid
Copyright: BOVAArchitects
Zuidwest.JPG
Copyright: BOVAArchitects
13_BIM anatomie1
Copyright: NEY&partners, Bureau Boydens en Bureau Bouwtechniek
14_BIM anatomie2
Copyright: NEY&partners, Bureau Boydens en Bureau Bouwtechniek
15_BIM anatomie3
Copyright: NEY&partners, Bureau Boydens en Bureau Bouwtechniek
Zicht vanuit Leuvensesteenweg
Copyright: BOVAArchitects
Zicht zuid
Copyright: BOVAArchitects
Zicht zuid detail
Copyright: BOVAArchitects
Vogelperspectief west
Copyright: BOVAArchitects
Zicht west
Copyright: BOVAArchitects
Vogelperspectief oost
Copyright: BOVAArchitects
Zicht oost
Copyright: BOVAArchitects
Zicht noord
Copyright: BOVAArchitects
Aanzicht west
Copyright: BOVAArchitects
Detail winter
Copyright: BOVAArchitects
Detail zomer
Copyright: BOVAArchitects
Detail gevel
Copyright: BOVAArchitects
Circulair lagensysteem gevel
Copyright: BOVAArchitects
Noord
Copyright: BOVAArchitects
Noordwest.JPG
Copyright: BOVAArchitects
Oost
Copyright: BOVAArchitects
Zuid
Copyright: BOVAArchitects
Zuidwest.JPG
Copyright: BOVAArchitects
13_BIM anatomie1
Copyright: NEY&partners, Bureau Boydens en Bureau Bouwtechniek
14_BIM anatomie2
Copyright: NEY&partners, Bureau Boydens en Bureau Bouwtechniek
15_BIM anatomie3
Copyright: NEY&partners, Bureau Boydens en Bureau Bouwtechniek

Circulariteit is leidraad bij renovatie WTCB-kantoorgebouw in Zaventem

19 april, 11:04
In Zaventem is de ingrijpende renovatie van het kantoorgebouw van het WTCB gestart; de verbouwing moet een voorbeeldproject worden op vele vlakken. Het ontwerp van BOVAArchitects geeft invulling aan tal van duurzame doelstellingen, zoals reductie van energieverbruik en CO2-uitstoot, een sterke focus op circulariteit en de toepassing van een hoogtechnologische groengevel.

Het Belgische Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf (WTCB) ervaart een toenemende vraag naar opleiding en technische ondersteuning . Daardoor heeft de onderzoeksinstelling behoefte aan meer ruimte voor demonstratie en onderzoek; ze heeft besloten een bestaand gebouw in Zaventem te betrekken als nieuw hoofdkantoor na grondige renovatie.

Project als laboratorium
Hoewel het huidige gebouw dateert uit 1999, vertoont het een aantal belangrijke bouwtechnische gebreken, vertelt BOVAArchitects. Een ingrijpende verbouwing van de bouwschil en de technische installaties is nodig, opdat het pand kan voldoen aan huidige eisen met betrekking tot energieprestatie, ventilatie, akoestiek en daglichttoetreding.

Het WTCB profileert zich als een promotor van technologische innovatie in zijn branche. Het spreekt dus voor zich dat het project een voorbeeld moet zijn van hergebruik van bestaande gebouwen en van circulair bouwen. Omdat de gebreken van het bestaande gebouw veel voorkomen in de Belgische bouwvoorraad, is het bovendien wenselijk dat de ontwerpoplossingen op grote schaal toepasbaar zijn. Verder wil de opdrachtgever onderzoeken hoe nieuwe technologische ontwikkelingen kunnen helpen de stedelijke omgevingen beter bestand te maken tegen veranderingen in klimaat en economie.

Hergebruik en losmaakbaarheid
Met het Europese Green Deal-programma als leidraad bij het ontwerp, heeft BOVAArchitects een sterke nadruk gelegd op circulariteit bij productieprocessen en omgang met materialen en bouwsystemen. Dat resulteert bijvoorbeeld in een zeer uitgebreid hergebruik van aanwezige elementen.

Hierop is tijdens de sloopwerkzaamheden al ingespeeld. In het project worden bijvoorbeeld buitenverlichting, terrastegels, het toegangscontrolesysteem, liften, trappen, elektrische borden, sprinklers, sanitaire installaties, verhoogde vloeren, natuursteenvloeren en –drempels, keramische wandbekleding en deuren, maar ook grond en beplanting hergebruikt.

Voor nieuwe onderdelen gaat de keuze uit naar Cradle to Cradle-producten, zoals bij de binnenwanden en -vloeren en plafonds het geval is. Die worden bovendien op omkeerbare wijze toegepast. Het architectenbureau benadert het nieuwe kantoorgebouw als materialenbank, legt architect Hilde Vandewalle uit. Het gebouw is een samenstelling van diverse lagen en componenten die onafhankelijk van elkaar eenvoudig zijn te monteren, demonteren, vervangen en hergebruiken. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor de nieuwe, gelaagde gevelstructuur.

Groengevel
Het gerenoveerde gebouw krijgt opvallende groene gevels, als bijdrage aan een gezonde en biodiverse stedelijke omgeving. Het architectenbureau heeft, in overleg met landschapsarchitect Denis Dujardin, gekozen voor een zogeheten Substrate Module-groengevel. Deze is uitgerust met loopbruggen, die monitoring en onderzoeksactiviteiten vergemakkelijken. De gevel kan zo een toegankelijk verticaal laboratorium worden, leggen de architecten uit. Dujardin heeft de beplanting gekozen op basis van verschillende eigenschappen, zoals de zon- en schaduwwerking, vogelbeschutting tijdens de wintermaanden en beeldkwaliteit.

Om de bestaande betonnen constructie niet verticaal te belasten met het gewicht van de groengevel, wordt deze als een onafhankelijke structurele laag uitgevoerd. Deze tweede laag, ontwikkeld in samenwerking met Ney & Partners, kan in principe worden toegepast bij elke bestaande gevel, onafhankelijk van diens eigenschappen en draagvermogen, aldus BOVAArchitects.

Het irrigatienetwerk voor de geveltuin is zo duurzaam mogelijk ontworpen. Het wordt aangesloten op een waterterugwinningssysteem, maar vormt tevens een retentiesysteem. Onder de substraatlaag van zowel de ‘minigeveltuinen’ als de groendaken verzamelen drainagekratten het water, dat via capillariteit weer de planten voedt.

Energie en ventilatie
Tot de werkzaamheden behoort ook de overkapping van de huidige patio, waarmee WTCB een nieuwe multifunctionele ruimte wil realiseren. Voor deze overkapping is daglichttoetreding, ventilatie en rook- en warmteafvoer onderzocht. Het resultaat is een atypisch sheddak dat het binnenklimaat optimaliseert, maar ook de beleving in het atrium bepaalt.

Op energetisch vlak moet het gebouw wat betreft technische installaties wederom een demonstratieproject zijn, vertellen de architecten. Het ontwerp legt met een bijzonder goed presterende gebouwschil, drievoudige beglazing en lamellenzonwering met maximale daglichttoetreding de basis van het energieconcept.

Met het oog op (passieve) koeling en verwarming is gekozen voor een gesloten verticale bodemwarmtewisselaar. Om de warmte of koelte vervolgens in het gebouw te verdelen wordt met name gebruik gemaakt van klimaatplafonds. Die kunnen daarbij per gebruikszone afzonderlijk worden aangestuurd.

Het ventilatiesysteem is gekoppeld aan een warmteterugwinningssysteem en werkt met ver doorgevoerde vraagsturing. Natuurlijke ventilatie is mogelijk door te openen ramen in de gevel en in het centraal atrium. Aanvullend is overal ledverlichting voorzien die werkt op basis van daglichtsturing.

Bouw
De daadwerkelijke bouw wordt door het interdisciplinaire bouwteam opgevat als een extra fase in het onderzoeksproces. De toepassing moet ontwerpaannames bevestigen; “Tijdens de uitvoering zal er dus een interactieve participatie van al de actoren nodig zijn”, stelt BOVAArchitects.

Om de onderlinge samenwerking en het bouwproces te optimaliseren werkt men met BIM, gestandaardiseerde protocollen en communicatieplatformen voor data-uitwisseling binnen een speciaal ontwikkelde common data environment (CDE). De bouwtechnische ondersteuning, BIM en controle op de uitvoering zijn in handen van Bureau Bouwtechniek. Het project betreft een oppervlakte van 9.500 m².

De bouwwerkzaamheden, die worden uitgevoerd door Vanhout, zijn inmiddels gestart. Oplevering van het vernieuwde WTCB-kantoor staat gepland voor maart 2022.

Andere nieuwsberichten

Team UNStudio breidt hotel en congrescentrum Van der Valk Eindhoven uit

12 mei, 4:00

IKC Overhoeks in Amsterdam-Noord van Rudy Uytenhaak in gebruik genomen

12 mei, 3:31

DELVA presenteert centrumplan Ouderkerk aan de Amstel

12 mei, 2:32

Strootman en De Zwarte Hond maken masterplan voor Twents TSB-terrein

12 mei, 10:31

Zeeland en Zuid-Holland presenteren inventarisatie geschenkwoningen

12 mei, 5:12

'Miljarden in fondsen beschikbaar om klimaatcrisis aan te pakken'

12 mei, 9:17

‘Toename van daklozen door tekort aan woningen’

11 mei, 5:24

DDW zoekt ontwerpers voor fysieke editie 2021

11 mei, 2:44

Risico op vervuiling drinkwater door boringen voor bodemenergie

11 mei, 9:40

Inschrijving Award Natuurinclusief Bouwen en Ontwerpen 2021 geopend

10 mei, 4:04
Robert MuisRedacteur
KUBUS BV
Reynaers Aluminium Nederland
Jansenbyods
Aliplast Aluminium Systems
Mosa.
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
Sempergreen
Aluprof Nederland BV
Intal BV
Cosentino The Netherlands B.V.
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco International KG
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Duco Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
Master Builders Solutions Nederland B.V.
Van Bruchem Staircases
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
OWA Benelux BV
FALK® Bouwsystemen
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel's Colorcoat®
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan