Staat van de Luchtsingel op dinsdag 22 oktober 2024

ZUS over sloop Luchtsingel: ‘Dit noemen we sociaalkapitaalvernietiging’

22 oktober 2024, 15:24

ZUS zegt totaal verrast te zijn door het besluit van de gemeente Rotterdam om de Luchtsingel in de stad grotendeels af te breken. In een gesprek met Architectenweb wijt medeoprichter van het bureau Kristian Koreman het besluit aan gemeentelijke instanties die langs elkaar heen werken en een wethouder die geen gevoel heeft voor de betekenis van de brug voor Rotterdam en daarbuiten. “Door een simpel besluit van de wethouder worden tienduizend verhalen veronachtzaamd.”

Afgelopen vrijdag deelde de gemeente Rotterdam aan de buitenwereld mee dat ze is begonnen met de ontmanteling van de Luchtsingel, de markante gele houten brug die toch wel als symbolisch mag gelden voor de door ZUS geïnitieerde heropleving van het gebied rond het Schieblock. Door houtrot en verzakkingen is de loopbrug tussen het centrum en Rotterdam-Noord niet veilig meer en worden de meeste delen van de brug gesloopt. Het eerste sloopwerk is meteen vorige week verricht.

ZUS deelde maandag op zijn socials een brief aan de vorige week aangetreden burgemeester Carola Schouten, waarin het zijn verbazing over de sloop van de Luchtsingel naar buiten bracht. “Letterlijk vorige week dinsdag werden we er door een ambtenaar over gebeld en woensdag werd de brug al uit elkaar gehaald”, licht Koreman toe. “En dat terwijl we nota bene volgende week een belangrijke meeting met bouwers en culturele instellingen hebben over de toekomst van de Luchtsingel.”

Beheer
Volgens Koreman is het besluit genomen door de wethouder die over het beheer van de brug gaat, de in juli aangetreden Pascal Lansink-Bastemeijer. “Wij hebben het beheer van de Luchtsingel eerst zelf gedaan, daarna nam de gemeente het over. Omdat de gemeente het beheer in de eerste jaren niet fatsoenlijk uitvoerde, ze verrichte bijvoorbeeld geen inspectie, zijn er in die periode gebreken ontstaan die in sommige gevallen onherstelbaar zijn. Sinds een paar jaar heeft de hoofdbeheerder Civiele Werken van de gemeente de Luchtsingel in beheer en die knapt hem wel regelmatig op.”

Dat de Luchtsingel na twaalf jaar aan het einde van zijn levensduur is, zoals de gemeente meedeelt, bestrijdt Koreman. “Waar we nu mee te maken hebben is dat de brug door matig beheer instabiel is geworden. Houtrot kan met de beste bruggen gebeuren, dat is onderdeel van zulke bouwwerken. De hoofdbeheerder van de gemeente zegt ook: geef mij een mandaat om de Luchtsingel stelselmatig te beheren en zo nodig delen te vervangen, dan kan de brug eindeloos mee.”

Tijdelijke brug
Oorspronkelijk is de Luchtsingel bedoeld als een tijdelijke brug om midden in de economische crisis een verbinding te realiseren tussen stukken stad die werden gescheiden door het spoor. “Ondanks dat het een tijdelijke brug was, is hij wel zo geconstrueerd dat hij langer kan blijven staan”, stelt Koreman. “De hoofddraagconstructie is best duurzaam, de horizontale loopplanken die het tijdens het gebruik het zwaarst te verduren kregen, moesten op den duur worden vervangen.”

Koreman wijt de problematiek deels aan wethouders en gemeentelijke instanties die langs elkaar heen werken. “De wethouder die over beheer gaat, zegt: ik steek er geen geld meer in, want het potje is leeg. De afdeling van de wethouder met bouwen in haar portefeuille had de planvorming voor Luchtsingel 2.0 al een paar jaar geleden moeten opstarten, om de overgang van een tijdelijke naar een permanente verbinding in het gebied soepel te laten verlopen.”

Nu kijkt Koreman bouwwethouder Chantal Zeegers er niet persoonlijk op aan, wethouder Lansink verwijt hij wel een kortzichtige blik. “Hij heeft blijkbaar geen gevoel voor wat de Luchtsingel heeft betekend voor Rotterdam en erbuiten, want hij besluit van de een op de andere dag. Ik stop met het beheer. Hij denkt niet na over wat de consequenties zijn voor de komende jaren, want in feite gaan we nu vijf jaar tegen een gemankeerde Luchtsingel aankijken. Delen waar houtrot zat, halen er eruit en andere delen blijven staan. Het is eigenlijk absurd.”

Persoonlijke betekenis
Pijnlijk is het ongewisse lot van de tienduizend gele balustradeplanken, die veelal zijn gesponsord door burgers die er hun naam of iets anders konden opzetten. Voor veel mensen hebben de planken een persoonlijke betekenis. De gemeente Rotterdam verwees eigenaren op social media door naar ZUS voor vragen rondom ‘hun’ plank, ook tot verbazing van het bureau.

“Onze mailbox stroomt vol en de telefoon staat roodgloeiend”, zegt Koreman. “De een heeft een rouwplank voor een overleden echtgenoot in de brug, anderen juist een geboorte- of trouwplan. Er zitten tienduizend verhalen in die brug en dat wordt door zo’n simpel besluit van de wethouder totaal veronachtzaamd. Dat noemen we sociaalkapitaalvernietiging.”

Koreman benadrukt dat het hem er niet om te doen is dat de huidige Luchtsingel had moeten blijven staan. “Als we met elkaar, en daarmee bedoel ik ook de gemeente, hadden besloten dat het na tien jaar genoeg was geweest en dat het ding afgebroken moest worden, dan zouden we gaan kijken wat we met het hout en de planken doen en een finissage maken. Dan heb je een verhaal met een begin en een eind. Nu lijkt het iedereen te overkomen en dat levert een hoop onrust op, ook in de stad.”

Niet in het zure blijven hangen
Toch wil Koreman niet ‘in het zure blijven hangen’, mede omdat het nog steeds de bedoeling is dat er een permanente verbinding in het gebied blijft. In de gemeentelijke (!) plannen voor Pompenburg uit 2022 staat zelfs dat dat de Luchtsingel in een nieuwe vorm een plek krijgt. Daarnaast werkt ZUS samen met ondernemers, vastgoedeigenaren en andere partijen in het gebied aan een plan voor een Luchtsingel 2.0. “Wat mij betreft zetten we onze meeting van volgende week door en laten we zien dat het een zeer rendabel model is.”

Tegen burgemeester Schouten, aan wie de brief van maandag gericht was, wil Koreman nog zeggen: “We willen geen wethouder verantwoordelijk stellen voor dit alles, maar het is een cry-out naar de stad. De Luchtsingel was een breed gedragen, multidisciplinair en beleidsoverstijgend fenomeen en daarom wil ik Carola Schouten vragen: hoe denkt u hierover, hoe belangrijk vindt u dit en hoe wilt u met uw burgers omgaan? Hopelijk haalt ze haar wethouders bij elkaar, zodat die hier integraal over kunnen nadenken. Dat is nu niet gebeurd en dat is het hele probleem.”

Trefwoorden

hofbogen pascal lansink-bastemeijer brug zus rotterdam schiekadeblok stadsinitiatief schieblock kristian koreman pompenburg luchtsingel

1	Kasteel met boerderij bij Maastricht getransformeerd tot hotel woensdag, 21 oktober
2	Makerskade – tijdelijke woningen met ontwerpkracht permanente kwaliteit gegeven maandag, 19 oktober
3	Team met Arons en Gelauff en Inside Outside wint tender Amstelkwartier woensdag, 21 oktober
4	NAMO Architecture opent Jenaplanschool op twee verdiepingen naar groene buitenruimte maandag, 19 oktober
5	Kandidaten voor nieuwbouw De Meervaart delen visie op de opgave woensdag, 21 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Rotterdam verleent bouwvergunning voor Schieblokken

28 november 2025

Wethouder Lansink over sloop Luchtsingel: 'Veiligheid gaat boven alles'

24 oktober 2024

Rotterdamse Luchtsingel goeddeels afgebroken om houtrot

18 oktober 2024

‘Onze gezamenlijke denk- en verbeeldingskracht zijn harder nodig dan ooit’

29 juni 2022

Studio L A ontwerpt permanente opvolger Luchtsingel in Rotterdam

17 juli

Rotterdamse wethouders ontvangen petitie over behoud Cinerama Filmtheater

7 januari 2025

Nieuwe beelden en nieuwe stappen voor transformatie Pompenburg Rotterdam

10 maart 2022

Rotterdam zoekt ontwerper voor permanente Luchtsingel

22 april

Maria Vassilakou guest urban critic tijdens Stadmakerscongres 2024

31 oktober 2024

Rede van Floris Alkemade bij presentatie boek ZUS over Schieblock

7 februari 2019

Nijmegen kiest voor plan Stadgoed DUUX van ZUS en Koschuch Architects

28 mei 2025

Heringerichte Delftsehof bij het Schieblock officieel geopend

2 april 2024

Nieuwe gebouwen zorgen voor 1.100 woningen in Pompenburg Rotterdam

11 december 2025

Rotterdam selecteert herontwikkelingsplan Delftseblok

12 februari 2024

Gemeenteraad Rotterdam akkoord met bestemmingsplan Schiekadeblok

25 oktober 2022

BureauVanEig presenteert het ontwerp van opgangen naar het Hofbogenpark

27 februari 2024

Bouw hoogbouwcomplex The Modernist tegenover Rotterdam Centraal gestart

9 december 2024

Aanleg Hofbogenpark Rotterdam start in 2025

10 november 2023

Rotterdam focust op duurzaam bouwen met vernieuwde Welstandsnota

11 december 2024

Team Provast wint tender Amsterdam Muyskenkwartier met woonproject Hoeksteen

23 april 2025

Bouw 741 woningen in Max Euwe Kwartier Rotterdam gestart

19 december 2024

Definitief ontwerp voor vernieuwing Centrale Bibliotheek Rotterdam is klaar

26 november 2024

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Toren van Babel

Gesprek met Kristian Koreman over hoogbouw aan de Rijnhaven

11 september

Andere nieuwsberichten

Eklund_terbeek transformeert Schiedams rioolgemaal naar woonhuis

23 oktober, 3:43

Uitgangspunt van het ontwerp van eklund_terbeek is het behoud van de oorspronkelijke structuur en de architectonische kwaliteiten van het gemaal. Het bureau voegt daarbij een eigentijdse laag toe.

OMA past gerechtsgebouw landschappelijk in op oud vestingterrein Lille

23 oktober, 1:25

In Lille is het door OMA ontworpen nieuwe Paleis van Justitie opgeleverd. Het gebouw is landschappelijk ingepast op een terrein waar ooit vestingen van de bekende vestingbouwer Vauban lagen.

Woongebouw door Moke Architecten op Hembrugterrein klaar

23 oktober, 11:35

Deze maand wordt in Zaandam Hembrug Gebouw 1 officieel geopend en in gebruik genomen. Het door Moke Architecten ontworpen gebouw markeert een belangrijke entree van het Hembrugterrein en biedt plek 164 woningen.

Opening Nationaal Slavernijmuseum met drie jaar uitgesteld

23 oktober, 9:15

Onder meer het aanvragen van vergunningen en de aanbesteding noemt het college als oorzaak van de vertraging, net als het ontwerpproces dat nu bezig is.

Vernieuwde tijdlijn van Carbonlab en Aveco de Bondt brengt klimaatdoelen en wettelijke verplichtingen in kaart

23 oktober, 2:21

De geactualiseerde tijdlijn maakt klimaatdoelen en duurzaamheidsregels concreet voor de bouwsector.

EIB: Nederland moet doelen uitstellen om personeelstekort bouw

23 oktober, 10:11

Nederland moet vanwege de personeelskrapte in de bouwsector scherpere keuzes maken over wat het wil realiseren en wanneer, stelt EIB-directeur Taco van Hoek.

Milieuorganisaties stappen naar rechter om nieuw besluit Schiphol

22 oktober, 1:18

Volgens de partijen legaliseert het nieuwe besluit ‘jarenlange illegale overlast’ en ‘schaadt het de gezondheid’.

EIB: 73.000 nieuwe mensen nodig in bouw, defensie zorgt voor druk

22 oktober, 11:10

De komende drie jaar heeft de bouwsector zo'n 73.000 nieuwe medewerkers nodig, denkt het Economisch Instituut voor de Bouw.

Kandidaten voor nieuwbouw De Meervaart delen visie op de opgave

21 oktober, 2:43

Tot en met vrijdag 29 oktober kan iedereen op de visies reageren.

VN-rapport: sterkere opwarming door vertrek VS uit Klimaatakkoord

21 oktober, 10:55

Zelfs als alle andere landen hun klimaatplannen volledig uitvoeren, zal de aarde eind deze eeuw 2,6 graden warmer zijn dan halverwege de negentiende eeuw.

Ga naar het nieuws-archief