Publicatie Low Carbon Urbanism, BURA, LEVS architecten en Urban Climate Architects

Publicatie Low Carbon Urbanism, BURA, LEVS architecten en Urban Climate Architects, spread

BURA, LEVS architecten en Urban Climate Architects publiceren onderzoek naar CO2-voetafdruk van stedelijk ontwerp

21 januari, 16:00

De bureaus BURA, LEVS architecten en Urban Climate Architects hebben de afgelopen twee jaar onderzoek gedaan naar de CO₂-impact van stedelijk ontwerp en delen de uitkomsten daarvan nu in een gratis te downloaden publicatie. Bij het maken van ruimtelijk beleid, gebiedsvisies en stedenbouwkundige plannen wordt de impact ervan op de CO₂-uitstoot nog maar zelden meegenomen. In hun publicatie pleiten de bureaus er niet alleen voor die uitstoot in iedere fase door te rekenen, maar bieden ze ook een concrete toolbox waarmee aan de slag gegaan kan worden.

Veel van de bepalende factoren voor de CO₂-voetafdruk van stedelijk ontwerp vinden plaats voorafgaand aan een eerste ontwerp, constateren BURA, LEVS architecten en Urban Climate Architects in de publicatie. Het gaat de bureaus daarbij dus om het bewustmaken van zowel de impact van bepaalde ontwerpkeuzes zelf, als het besef van de fases in het proces waarin die plaatsvinden.

Met hun onderzoek willen ze een hiaat in de kennisontwikkeling op stedebouwkundig gebied vullen. De ontwikkelingen in de verduurzaming van gebouwen, met ook de hoopvolle opkomst van bouwen in hout, moet wat hen betreft een evenknie gaan krijgen in het stedelijk ontwerp.

Zowel wat betreft stedelijk ontwerp als wat betreft gebouwontwerp stellen de bureaus nuchter vast dat er meer tempo nodig is. Als we op dezelfde voet doorgaan, raakt ons CO₂-budget immers al in 2030 op en om de doelen van het klimaatverdrag van Parijs (2015) te kunnen behalen moeten we daarom verder en breder kijken.

Onzichtbare impact
Dat verder kijken betreft een aandachtsgebied dat zowel gebouw als gebied omvat. Het onderzoek heeft zich daartoe gericht de nog onzichtbare impact van veel vroegtijdige keuzes in het ontwerp- en realisatietraject. Het gaat daarbij om de manier waarop wijken en gebieden georganiseerd worden en hoe die aanpak en routines aangepast zou kunnen worden. De bureaus stellen vast dat stedenbouwkundige plannen immers veel CO₂-intensieve materialen gebruiken en dat de programmering van een gebied mede bepaalt welke bouwmethoden haalbaar zijn.

De studie laat zien hoe keuzes over bodem, mobiliteit, dichtheid en openbare ruimte de CO₂-voetafdruk van wijken vaak decennia vooruit bepalen. Om te kunnen sturen op klimaatimpact moet daarom eerder in het proces en op het schaalniveau van een gebied gehandeld en veranderd worden.

Nieuwe bouwcultuur
Voor Low Carbon Urbanism zijn zeven gebiedstypologieën verkend en geanalyseerd. De zeven onderzochte wijken, gebouwd in verschillende periodes, liggen in Amsterdam, Delft, Haarlemmermeer, Rotterdam, Utrecht en Wageningen en zijn verdere gerubriceerd in wijken met een lage-, middelhoge- en hoge dichtheid.

In de publicatie zijn vervolgens ook verschillende adviezen en een toolbox opgenomen. Het is de samenstellers, naast een analyse van en het inzichtelijk maken van de problematiek, dus ook te doen om het bieden van handvatten waarmee een nieuwe bouwcultuur gevormd kan worden.

Een van de meest cruciale is de oproep om CO₂ als ontwerpparameter te hanteren. Low Carbon dient naar de mening van BURA, LEVS architecten en Urban Climate Architects in elk gesprek, elke fase en op elk schaalniveau geïntegreerd te worden. Alleen zo kan met succes worden gebroken met beslissingen die op basis van gevoel, traditie en kosten worden genomen. Alleen zo kan de gewenste nieuwe bouwcultuur wortelschieten.

Bedoeld als startpunt
Om deze oproep tot een succes te maken wijzen de bureaus terecht ook op de noodzaak van een vroege samenwerking tussen Rijk, gemeenten, corporaties, ontwikkelaars en ontwerpers. 'CO₂ moet meetellen vanaf het eerste gesprek', aldus de samenstellers. Dat men een taaie worsteling met routines en ingesleten patronen voorziet, blijkt in het slotdeel van de publicatie.

De bureaus erkennen daar als eerste dat de implementatie van noodzakelijke, nieuwe ziens- en handelwijze die zij voorstaan meer zullen vergen dan één publicatie. Om de gehoopte transitie op gang te houden worden daarom als voortzet een aantal kansen en onderzoeksvragen opgesomd die (ook door anderen) opgepakt kunnen worden.

De publicatie Low Carbon Urbanism kan gratis worden gedownload via de websites van BURA, LEVS architecten en Urban Climate Architects.

Dat het onderwerp van Low Carbon en/of Carbon Based urbanisme resoneert blijkt ook uit de het onderzoeksrapport Carbon Based-Urbanism en het bijbehorende evenement dat Cityförster, PosadMaxwan en de gemeente Rotterdam op vrijdag 23 januari aanstaande in het Keilepand in Rotterdam presenteren. Deelname daaraan is gratis, inschrijving verplicht via deze link. Architectenweb zal in een apart artikel ingaan op deze publicatie en het evenement.

Trefwoorden

urban climate architects carbon based urbanism bura urbanism bura levs architecten low carbon urbanism carbon-based design low-carbon design publicatie

1	Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik woensdag, 11 november
2	Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven woensdag, 11 november
3	Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau dinsdag, 10 november
4	Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026 woensdag, 11 november
5	Houten woongebouw verlevendigt achterkant van winkelcentrum maandag, 9 november

Gerelateerde nieuwsberichten

Gemeente Rotterdam zoekt architectenbureaus die project willen laten doorrekenen met CO2-rekenmethode

23 juli

LEVS publiceert duurzaamheidsanalyse eigen projecten

20 april

Nieuw handboek bundelt versnipperde kennis over houtbouw

10 februari

Architecten delen ervaring met CO2-reductie tijdens nieuwe editie Carbon Stories

7 september 2023

Woongebouw Root van LEVS is schakel tussen wonen en bomen

13 juli

LEVS architecten publiceert boek Carbon-based Design

2 februari 2023

Tien woningbouwprojecten en hun materiaalgebonden CO2-uitstoot

11 maart 2024

LEVS verdicht Utrechtse wijk Ondiep met nieuwe woongebouwen

24 juli

BURA publiceert resultaten ontwerpend onderzoek Marineterrein Amsterdam

1 april

Negen utiliteitsbouwprojecten en hun materiaalgebonden CO2-uitstoot

11 maart 2024

Forum Magazine wijdt nummer aan architectuur en de koolstofdioxide-crisis

2 oktober

Nieuw Echtenstein van LEVS vijzelt kwaliteit vergeten restruimte op

4 augustus

Ontwerpend onderzoek van Bright, Bura en Polyfern naar mogelijke ontwikkeling van Almere Pampus

18 november 2025

Tien lessen rond de Post-Growth City

14 maart 2025

LEVS, Metabolic en Copper8 publiceren studie CO2-impact locatiekeuze

2 april 2025

Bouw wooncomplexen op vergroend Koningsplein Tilburg van start

16 maart

Cityförster, PosadMaxwan en gemeente Rotterdam presenteren onderzoeksproject over Carbon-Based Urbanism

27 januari

Merwede – overzicht stadsblokken eerste fase

17 december 2025

Europese klimaatdienst: klimaatdoel dreigt al tegen 2030 te sneuvelen

14 januari

Eerste toepassing CLT-panelen uit afvalhout in The Urban Woods

27 juni 2024

Carbon Stories biedt 'crash course' over EU-taxonomie duurzaam bouwen

7 februari 2025

Carbon Stories zoomt in op CO2-neutrale hoogbouw en rol overheid

2 april 2024

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Gesprek met Marco Broekman over Merwede en low-carbon urbanism

19 februari

Gesprek met Tim Vermeend over bouwen met hout

16 januari 2025

Gesprek met Jurriaan van Stigt over carbon-based design

2 maart 2023

Gerelateerde bedrijven

Urban Climate Architects

Biobased architectuur voor gezonde gebouwen en groene steden

Andere nieuwsberichten

Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam

13 november, 3:47

Op de Peperkliplocatie in Schiedam-Oost, waar nu nog een basisschool staat, komt een dubbel blok met onder meer 232 woningen. MoederscheimMoonen Architects en Orange Architects ontwerpen elk een deel van het Peperkwartier.

Tentoonstelling van OMA/AMO onderzoekt rol en betekenis van winkelcentra

13 november, 1:21

‘The Mall’ toont inzichten uit recent onderzoek van OMA/AMO naar de invloed van het winkelcentrum als architectonische en stedenbouwkundige typologie.

Woningbouwproject Verra van MVRDV in Boston opgeleverd

13 november, 11:48

In de Amerikaanse stad Boston is een wooncomplex met 343 appartementen naar ontwerp van MVRDV voltooid. Het uit twee gebouwen bestaande Verra bevindt zich op de nieuwe Enterprise Research Campus.

Speeltoestel Aldo van Eyck in tuin Burgerweeshuis geplaatst

12 november, 3:13

De plaatsing maakt deel uit van de ecologische en cultuurhistorische herinrichting van de buitenruimte rond het Burgerweeshuis, waarbij het oorspronkelijke ontwerp en gedachtegoed van Van Eyck als inspiratiebron dienen.

Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026

13 november, 2:15

Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.