Masterplan Almere Pampus, Team Pampus*, Gemeente Almere, Rijksvastgoedbedrijf

Ontwerpend onderzoek van Bright, Bura en Polyfern naar mogelijke ontwikkeling van Almere Pampus

18 november 2025, 16:45

De bureaus Bright, Bura en Polyfern, die samen het Team Pampus* vormen, hebben hun Ontwerpend Onderzoek Masterplan voor Boven- en Ondergrond voor Almere Pampus gepresenteerd. Het onderzoek vond plaats in opdracht van de gemeente Almere en het Rijksvastgoedbedrijf.

Met het onderzoek en de resultaten ervan spelen beide opdrachtgevers in op de al enige tijd rondzingende politiek-ruimtelijke vraag hoe en waar het benodigde miljoen woningen kan worden gebouwd. De gemeente Almere gebruikt de woningvraag mede om de ontwikkeling van dit deel van de stad met de bouw van met 25.000 à 35.000 woningen een extra impuls te geven. De hechte samenwerking met het Rijksvastgoedbedrijf komt voort uit het feit dat de uitbreiding in het gebied van circa 1.000 hectare aan het IJ- en Markermeer volledig op rijksgronden zal plaatsvinden.

Het kan
Gedurende de voorbije landelijke verkiezingen stonden verschillende oplossingen voor het oplossen van de woningnood bij veel partijen hoog op de agenda. Het meest in het oog springend daarbij was misschien wel de uiteindelijke winnaar D66, die inzette op de bouw van 10 nieuwe steden. Een ambitie die nog extra kracht werd bijgezet met de algemene verkiezingskreet van de partij: 'Het kan wél'. Van die positivistische overtuiging, wat opzichtig geleend van de ooit succesvolle belofte 'Yes we can' van Barack Obama, is het eigenlijke maar een kleine stap naar de slogan die de polderstad jarenlang gebruikte ter zelfpromotie 'Het kan in Almere'.

Potentieel
Almere Pampus gold, ook voor de nu hernieuwde focus, natuurlijk al veel langer als een kansrijke locatie voor (grootschalige) woningbouw. De ontwerpers van het Projektburo Almere en de Rijksdienst IJsselmeerpolders markeerden het gebied al sinds halverwege de jaren '70 op de achtereenvolgende structuurplannen. Ook de rijksoverheid zag het gebied sinds de Tweede Nota Ruimtelijke Ordening (1966) nadrukkelijk als potentieel ontwikkel- en groeigebied in het toenmalige denken van de ‘gebundelde deconcentratie. Nadien figureerde het gebied nog in talloze verkenningen, ontwerpen en ruimtelijke onderzoeken, al of niet in het grotere verband van de Amsterdamse Metropoolregio in wording.

Zesde kern
Het Ontwerpend Onderzoek Masterplan voor Boven- en Ondergrond voor Almere Pampus is dus de voorlopig laatste in een lange reeks plannen en ambities. Voor de van origine polynucleaire stad Almere zou het daadwerkelijk bouwen van Pampus de verlate komst van een zesde kern betekenen. Dit na de voorafgaande kernen Haven, Stad, Buiten, Hout en Poort. Vooral het succes van de deelgebieden Homeruskwartier en Duin in die laatste kern hebben de stad en haar profilering goed gedaan. Voor een stad die lange tijd gelijkstond aan suburbane laagbouw is de in Duin gerealiseerde hoogbouw niet minder dan een mijlpaal geweest. De stad is er, bij het binnenrijden van Flevoland, versterkt zichtbaar door geworden.

Team PAMPUS* (Bright, Bura en Polyfern), de gemeente Almere en het Rijksvastgoedbedrijf refereren zelf ook aan de ontwikkeling van het laatste grote stadsdeel uit het Structuurplan IJsselmeerpolders uit 1961. 'Met de ontwikkeling van Almere Pampus krijgt de stad een langverwacht gezicht op een kaap aan het IJmeer.' Naast de duizenden woningen, belooft het plan minimaal zestienduizend arbeidsplaatsen en alle bijbehorende publieke en commerciële voorzieningen voor zorg, onderwijs, recreatie en de dagelijkse boodschappen. Voor de wat meer sceptisch ingestelde Almere-watchers extrapoleert het plan wellicht vooral de beladen term 'straatje erbij' uit het laatste Hoofdlijnenakkoord. Zeker is dat Almere Pampus de bestaande vraag naar woningen, werkruimte en voorzieningen voor de groeiende bevolking van Almere en daarbuiten wil beantwoorden.

Laden
De betrokken bureaus en overheden willen Almere Pampus graag laden met nieuwe ambities die passend zijn in de huidige tijd en ook een aantal opgaven adresseert. Zoals in Almere de afgelopen decennia per wijk steeds nieuwe ideeën en idealen in de praktijk zijn gebracht zal ook Pampus een kind van zijn tijd moeten worden. Met de ontwikkeling van Almere Pampus moet de traditie van pionieren verbonden worden aan de inzichten over de wijk van de eenentwintigste eeuw en verder. Men spreekt daarom van het 'stadsdeel van de toekomst, geworteld in Almeerse traditie'. Daarbij is het aanpakken van opgaven zoals bodemdaling, waterveiligheid, netcongestie en mobiliteit randvoorwaardelijk voor de duurzame ontwikkeling van Pampus, aldus de betrokkenen.

Kernwaarden
In het masterplan worden de contouren van het nieuwe stadsdeel geschetst. Dit is ontwikkeld op basis van een zestal kernwaarden. Dat zijn, achtereenvolgens, 'Water en Bodem Sturend', 'Groenblauwe Dooradering', 'Pampus Nabij', 'Gemengd en gelaagd', 'Natuurlijk compact' en 'Zelfvoorzienend en Paris-proof'.

Basis voor het plan is het principe 'water- en bodemsturend' waarmee het gebied is verdeeld in zones die geschikt zijn voor bebouwing en zones die een natuur- of waterfunctie kunnen krijgen. Hieruit ontstaat een grillig patroon van groen-blauwe zones die contrasteren met het kenmerkende, strakke poldergrid.

Binnen deze hoofdopzet komen verschillende leefmilieus voor. Van een stedelijk gezicht aan de kaap van het IJmeer (Pampus Waterfront en Centraal), tot wonen in de bosrand en nabij natuur (Pampus Bos en Eco), tot een gemengd woon-werkgebied (Pampus Campus) tot wonen in de wetlands (Pampus Delta). Het plan biedt kansen voor een grote diversiteit aan woontypologieën en brengt de natuur voor elke bewoner binnen 300 meter vanaf de voordeur. Het Pampusblok van 150x150 meter dient als bouwsteen voor de ontwikkeling van de leefmilieus. Ook binnen deze blokkenstructuur is er ruimte voor menging van wonen, werken en voorzieningen, een klimaatadaptieve inrichting, buurt 'ankerpunten' en autoluwe straten. Het mobiliteitssysteem van Almere Pampus is gebaseerd op de STOMP-principes.

Zelfvoorzienend
Een ander opmerkelijk element is dat Almere Pampus zo ontworpen wordt dat het gedurende het hele jaar zelfvoorzienend kan zijn in haar energiebehoefte. Besparen, benutten van reststromen, duurzame opwekking en opslag van energie zijn zo integraal in het plan opgenomen. Het hardnekkige laagbouwchagrijn wordt gepareerd met de ambitie om gebouwen van maximaal 12 bouwlagen te realiseren. Volgens Marco Broekman (BURA) zijn ze mede daardoor makkelijk te bouwen met biobased materialen, en kunnen ze reageren op de bodemcondities. Volgens Broekman maakt dat Pampus tot een mooi voorbeeld van Low Carbon Urbanism.

Het ontwerpend onderzoek Masterplan voor Boven- en Ondergrond voor Almere Pampus van Team PAMPUS* wil tenslotte vooral een wenkend plan zijn dat noodzakelijke ambities en randvoorwaarden op een vanzelfsprekende manier samenbrengt en zo kan leiden tot een groene, diverse en hoogwaardige woon- en werkomgeving. De uitwerking van de zes kernwaarden in het Masterplan, de identiteit van het gebied en de ontwikkelstrategie worden verder toegelicht in het integrale Masterplan voor Boven- en ondergrond voor Almere Pampus.

Trefwoorden

rijksvastgoedbedrijf polyfern landscape architects almere almere pampus bura urbanism bright masterplan ontwerpend onderzoek gemeente almere

1	Zes bijzondere huizen krijgen status van museum woensdag, 7 januari
2	Martien van Goor (1944-2025) stelde het belang van een project boven zijn ego woensdag, 7 januari
3	Stadsherstel Amsterdam start crowdfundingsactie voor herstel Vondelkerk maandag, 5 januari
4	Namelok renoveert hotel- en conferentiecentrum in Elspeet maandag, 5 januari
5	Jaarboek Landschapsarchitectuur en stedenbouw 2025 gepresenteerd maandag, 5 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

Team met Bright, BURA en Polyfern maakt masterplan Almere Pampus

25 januari 2024

Expositie over eerste tijdelijke woningen in vijftigjarig Almere

1 december 2025

Parlement steunt versnelde woningbouw Almere

4 maart 2020

D66 wil stad bouwen in nieuwe polder tussen Amsterdam en Almere

3 september 2025

Tien lessen rond de Post-Growth City

14 maart 2025

Polyfern landscape architects presenteert ontwerp stadsbos Almeerderhout

18 februari 2025

NOHNIK gaat verder als Polyfern landscape architects

16 maart 2023

Rijksbouwmeester: tijd van nieuwe steden bouwen ligt achter ons

8 september 2025

Column

10 nieuwe steden

9 september 2025

Toon alles

Andere nieuwsberichten

In beeld: sculpturale houten gevel Kliniek Arlesheim voltooid

Gisteren, 14:55

In het Zwitserse Arlesheim is eind vorig jaar de houten gevel van een door 9graden architectuur en BSS Architekten ontworpen ziekenhuis voltooid.

Groningen wil in de komende tien jaar 16.000 woningen bouwen

Gisteren, 13:19

Die worden onder meer gerealiseerd in gebieden waar al grootschalige woningbouw gepland staat, maar ook op kleinere locaties.

Wenink Holtkamp Architecten verhoudt zich bij verbouwing tot rijksmonument en echtpaar Roland Holst

Gisteren, 11:32

Wenink Holtkamp Architecten heeft de rijksmonumentale Buisse Hoeve in het Brabantse Achtmaal verbouwd tot afdelingskantoor van Natuurmonumenten.

Bouw eerste toren Zwijsen II bij station Tilburg gestart

Gisteren, 10:25

In Tilburg is gestart met de bouw van de eerste toren binnen het project Zwijsen II. Het gebouw, dat is ontworpen door De Zwarte Hond, bestaat uit 96 huurappartementen in de sociale sector en de middenhuur.