Postgroei Marineterrein, Amsterdam, BURA, AMS, And the people

Postgroei Marineterrein, Amsterdam, BURA, AMS, And the people, leidende principes grond en waarde

Postgroei Marineterrein, Amsterdam, BURA, AMS, And the people, leidende principes materiaal en ruimte

Postgroei Marineterrein, Amsterdam, BURA, AMS, And the people, leidende principes mens en planeet

Postgroei Marineterrein, Amsterdam, Collectief Marineterrein en Werkgroep Ontwikkeling Marineterrrein, manifest

Postgroei Marineterrein, Amsterdam, BURA, AMS, And the people, stakeholders

Postgroei Marineterrein, Amsterdam, BURA, AMS, And the people, workshop

Postgroei Marineterrein, Amsterdam, BURA, AMS, And the people, presentatie eindresultaat door Marieke van Doorninck

BURA publiceert resultaten ontwerpend onderzoek Marineterrein Amsterdam

1 april, 13:52

Onder de titel Postgroei Marineterrein deed BURA samen met AMS en And The People ontwerpend onderzoek naar de contouren van een proeftuin voor sociaal-economische innovatie.

Het ontwerpend onderzoek startte vanuit de principes van postgroei of ‘Post-Growth City’ die het bureau vorig jaar presenteerde.

Aan de basis van dat onderzoek, dat BURA samen met Crimson historians & urbanists, de gemeente Amsterdam en de gemeente Rotterdam uitvoerde, stond de vraag of er een ‘fundamenteel andere vorm van stedelijke ontwikkeling mogelijk is die voorbijgaat aan het huidige economische groeiparadigma van onze maatschappij en stad’.

De resultaten en inzichten van dat project werden in maart 2025 tijdens het Architectenweb symposium ‘Post-Growth City’ in Pakhuis De Zwijger gepresenteerd.

Coöperatieve gebiedsontwikkeling
Het project op en rond het Amsterdamse Marinetterrein draaide om het verkennen van de vraag hoe coöperatieve gebiedsontwikkeling kan bijdragen aan een stad die binnen de planetaire grenzen blijft en sociale rechtvaardigheid versterkt.

BURA werkte daarbij samen met And The People, een sociaal innovatiebureau voor een regeneratieve leefomgeving en AMS Institute, het universitaire onderzoeksinstituut dat zoekt naar oplossingen voor verschillende uitdagingen in de Metropoolregio Amsterdam en tevens gevestigd is op het Marineterrein.

Alle betrokken werkten daarbij vanuit de wens om tot een mogelijke proeftuin voor nieuw economisch denken en doen te kunnen komen. De EFL Stichting ondersteunde de bijbehorende organisatie van vier bijeenkomsten in 2025 over postgroei-gebiedsontwikkeling op het Marineterrein.

Marineterrein als proeftuin
Het principe Postgroei stelt, volgens BURA en de betrokken organisaties, de aloude aanname ter discussie dat economische groei noodzakelijk is voor welvaart. Uit verschillend onderzoek is gebleken dat blijvende groei moeilijk te verenigen is met ecologische grenzen en sociale rechtvaardigheid. De basis waarop onze huidige economie en samenleving gebaseerd is, heeft dus op termijn geen houdbare status. Een zoektocht naar het vinden van andere, meer duurzame alternatieven kan als de belangrijkste motor achter dit initiatief worden gezien.

Om het abstractieniveau van die opgave terug te brengen tot een meer behapbaar schaalniveau werd gekozen om het Marineterrein als proeftuin te gebruiken. Dit gebied bevindt zich onverminderd in een transitiefase, ook na de wisseling van de wacht als gevolg van een wat tumultueuze tenderprocedure vorig jaar over de aanbesteding voor het beheer en curatorschap van het Marineterrein. Daarbij werd het Bureau Marineterrein dat 12 jaar lang de transformatie en toekomstige gebiedsontwikkeling tot innovatiedistrict én groene oase aanjoeg vervangen door een ander bureau.

De verkenning van een mogelijke postgroei-economie op het Marineterrein werd ondersteund door een collectief van onderzoekers en gebruikers. De experimenten concentreerden zich, onder andere, op ruimte delen, true pricing en nieuwe vormen van ondernemerschap.

Werksessies
Een belangrijk onderdeel van het ontwerpend onderzoek waren een viertal werksessies of workshops die onder de noemer ‘proeftuin’ plaatsvonden. Dit vanuit de wens en waarde om het onderzoek en stevig te willen wortelen op het terrein en in samenwerking met de omliggende buurten. De sessie boden de gelegenheid om vertegenwoordigers van instellingen en bedrijven op het Marineterrein alsmede bewoners uit de wijken Kattenburg en Wittenburg, maar ook die op wat grotere afstand tot het gebied, te betrekken.

De eerste drie sessies benadrukten daarbij het sturen op brede welvaart in plaats van financiële waarde, het benutten van tijdelijkheid voor experiment en het versterken van gemeenschapsrollen.

De vierde bijeenkomst bracht deze inzichten samen rond drie leidende principes: grond en waarde, materiaal en ruimte, en mens en planeet. De uitkomsten van de werksessies werden vervolgens uitgewerkt en vertaald naar randvoorwaarden, onderzoeksvragen en voorbeelden die richting kunnen geven aan een mogelijke onderzoeks- en actieagenda voor een postgroei-ontwikkeling van het Marineterrein.

De experimenten in de proeftuin werden bedacht, opgezet en uitgevoerd door gebruikers van het Marineterrein, in samenwerking met inhoudelijke professionals. Proeftuin Postgroei Marineterrein coördineerde, faciliteerde en monitorde de experimenten. De proeftuin Postgroei projectgroep is sinds kort ook onderdeel van de innovatie werkgroep van de stichting Marineterrein Collectief. Dat is de gebruikersorganisatie van alle huurders op het terrein.

Van inzichten naar actie
Op basis van de inzichten uit het onderzoek en de bijeenkomsten hebben de betrokken bureaus en organisatie een vervolg in vier samenhangende acties geformuleerd.

Die acties zijn respectievelijk Map, het in kaart brengen van relevante initiatieven en internationale referenties; Config, het verbinden en aanscherpen van postgroei-principes binnen bestaande praktijken en organisaties; Explore, het verkennen van sleutelvraagstukken samen met stakeholders; en tenslotte Express, het inzetten van ontwerpend onderzoek en verbeelding om alternatieve ontwikkelrichtingen zichtbaar en bespreekbaar te maken.

Op de website van BURA staat omschreven hoe je een PDF of gedrukt exemplaar van het onderzoeksrapport kunt aanvragen.

Trefwoorden

ams institute post-growth city bura urbanism gemeente amsterdam and the people marineterrein amsterdam amsterdam post-groei stad bura

1	Nominaties Woongebouw van het Jaar 2026 bekend donderdag, 3 september
2	HA-HA transformeert Rotterdamse Julianakerk tot JUUL woensdag, 2 september
3	Hoogbouwcomplex KJ Den Haag opgeleverd vrijdag, 4 september
4	Ontwerp voor eerste torens Rijnhaven in Rotterdam onthuld maandag, 7 september
5	Ontwerp voor Danshuis in Rotterdam door MAD gepresenteerd donderdag, 3 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Architectenweb symposium: Post-Growth City

30 januari 2025

Tien lessen rond de Post-Growth City

14 maart 2025

Ontwerpend onderzoek van Bright, Bura en Polyfern naar mogelijke ontwikkeling van Almere Pampus

18 november 2025

BURA, LEVS architecten en Urban Climate Architects publiceren onderzoek naar CO2-voetafdruk van stedelijk ontwerp

21 januari

BURA en De Urbanisten aan de slag met masterplan voor Schiehaven Noord

14 juli 2025

Bouw autovrije wijk Merwede in Utrecht officieel van start

4 maart 2025

BURA presenteert plan voor nieuwe stadswijk Rijnpark in Arnhem

12 maart 2024

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Gesprek met Marco Broekman over Merwede en low-carbon urbanism

19 februari

Andere nieuwsberichten

Heyligers vertaalt bosco verticale-idee door in kantorenentree Wonderwoods

Gisteren, 11:26

Voor het hoogbouwproject Wonderwoods in Utrecht heeft Heyligers architects het entreegebied voor de kantoren ontworpen. Het idee van de bosco verticale, waarbij de twee torens zijn begroeid met bomen, is vertaald in het interieur.

Concrete draagt bij aan herontwikkeling waterfront in Washington DC

Gisteren, 09:15

Het woongebouw Navy Yard Urby is onderdeel van de herontwikkelingswijk Navy Yard aan de oever van de rivier Anacostia.

V8 architects ontwerpt gebouw met sociale woningen in Max Euwe Kwartier

7 september, 3:41

Een belangrijk uitgangspunt in het ontwerp is het principe van gelaagdheid, meldt het bureau. De gevel is opgebouwd uit drie duidelijk herkenbare lagen, die elk een eigen karakter en materialisatie hebben.

Bridge of Mountains door NEXT Architects vormt verhoogde route over wisselend landschap

7 september, 1:49

Nabij de Zuid-Chinese stad Kunming is de door NEXT architects ontworpen Bridge of Mountains in gebruik genomen. Het betreft een 3,5 kilometer lange verhoogde voetgangers- en fietsbrug tussen de bergen Mingzhen en Changyao die over boomtoppen voert.

RVO: zonne-energie in Nederland groeit minder hard

Gisteren, 12:23

De afnemende groei wordt veroorzaakt doordat financiële opbrengsten onder druk staan, stelt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

Sjoerd Tasseron treedt toe als partner van DAAD Architecten

Gisteren, 10:28

Tasseron heeft veel ervaring op het gebied van woningbouw, transformatie en restauratie.

Deltacommissaris: forse ingrepen nodig tegen wateroverlast en droogte

7 september, 2:33

Om maatschappelijke schade in hele droge of juist natte periodes te beperken, moet Nederland ‘een flinke tand bijzetten’.

Borstbeeld voor Abe Bonnema onthuld in geboortedorp Stiens

7 september, 10:36

Ter gelegenheid van de honderdste geboortedag van de beroemde Friese architect is zaterdag een borstbeeld van hem onthuld in zijn geboortedorp Stiens.

Raad Amsterdam krijgt meer transparantie over grote projecten

4 september, 12:19

De raad krijgt voortaan van het stadsbestuur duidelijk en onderbouwd te horen als dat niet op het afgesproken moment met een voortgangsrapportage komt over een groot project, zoals de aanleg van de Oostbrug.