Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Postgroei Marineterrein, Amsterdam, BURA, AMS, And the people

Postgroei Marineterrein, Amsterdam, BURA, AMS, And the people, leidende principes grond en waarde

Postgroei Marineterrein, Amsterdam, BURA, AMS, And the people, leidende principes materiaal en ruimte

Postgroei Marineterrein, Amsterdam, BURA, AMS, And the people, leidende principes mens en planeet

Postgroei Marineterrein, Amsterdam, Collectief Marineterrein en Werkgroep Ontwikkeling Marineterrrein, manifest

Postgroei Marineterrein, Amsterdam, BURA, AMS, And the people, stakeholders

Postgroei Marineterrein, Amsterdam, BURA, AMS, And the people, workshop

Postgroei Marineterrein, Amsterdam, BURA, AMS, And the people, presentatie eindresultaat door Marieke van Doorninck

BURA publiceert resultaten ontwerpend onderzoek Marineterrein Amsterdam

1 april, 13:52

Onder de titel Postgroei Marineterrein deed BURA samen met AMS en And The People ontwerpend onderzoek naar de contouren van een proeftuin voor sociaal-economische innovatie.

Het ontwerpend onderzoek startte vanuit de principes van postgroei of ‘Post-Growth City’ die het bureau vorig jaar presenteerde.

Aan de basis van dat onderzoek, dat BURA samen met Crimson historians & urbanists, de gemeente Amsterdam en de gemeente Rotterdam uitvoerde, stond de vraag of er een ‘fundamenteel andere vorm van stedelijke ontwikkeling mogelijk is die voorbijgaat aan het huidige economische groeiparadigma van onze maatschappij en stad’.

De resultaten en inzichten van dat project werden in maart 2025 tijdens het Architectenweb symposium ‘Post-Growth City’ in Pakhuis De Zwijger gepresenteerd.

Coöperatieve gebiedsontwikkeling
Het project op en rond het Amsterdamse Marinetterrein draaide om het verkennen van de vraag hoe coöperatieve gebiedsontwikkeling kan bijdragen aan een stad die binnen de planetaire grenzen blijft en sociale rechtvaardigheid versterkt.

BURA werkte daarbij samen met And The People, een sociaal innovatiebureau voor een regeneratieve leefomgeving en AMS Institute, het universitaire onderzoeksinstituut dat zoekt naar oplossingen voor verschillende uitdagingen in de Metropoolregio Amsterdam en tevens gevestigd is op het Marineterrein.

Alle betrokken werkten daarbij vanuit de wens om tot een mogelijke proeftuin voor nieuw economisch denken en doen te kunnen komen. De EFL Stichting ondersteunde de bijbehorende organisatie van vier bijeenkomsten in 2025 over postgroei-gebiedsontwikkeling op het Marineterrein.

Marineterrein als proeftuin
Het principe Postgroei stelt, volgens BURA en de betrokken organisaties, de aloude aanname ter discussie dat economische groei noodzakelijk is voor welvaart. Uit verschillend onderzoek is gebleken dat blijvende groei moeilijk te verenigen is met ecologische grenzen en sociale rechtvaardigheid. De basis waarop onze huidige economie en samenleving gebaseerd is, heeft dus op termijn geen houdbare status. Een zoektocht naar het vinden van andere, meer duurzame alternatieven kan als de belangrijkste motor achter dit initiatief worden gezien.

Om het abstractieniveau van die opgave terug te brengen tot een meer behapbaar schaalniveau werd gekozen om het Marineterrein als proeftuin te gebruiken. Dit gebied bevindt zich onverminderd in een transitiefase, ook na de wisseling van de wacht als gevolg van een wat tumultueuze tenderprocedure vorig jaar over de aanbesteding voor het beheer en curatorschap van het Marineterrein. Daarbij werd het Bureau Marineterrein dat 12 jaar lang de transformatie en toekomstige gebiedsontwikkeling tot innovatiedistrict én groene oase aanjoeg vervangen door een ander bureau.

De verkenning van een mogelijke postgroei-economie op het Marineterrein werd ondersteund door een collectief van onderzoekers en gebruikers. De experimenten concentreerden zich, onder andere, op ruimte delen, true pricing en nieuwe vormen van ondernemerschap.

Werksessies
Een belangrijk onderdeel van het ontwerpend onderzoek waren een viertal werksessies of workshops die onder de noemer ‘proeftuin’ plaatsvonden. Dit vanuit de wens en waarde om het onderzoek en stevig te willen wortelen op het terrein en in samenwerking met de omliggende buurten. De sessie boden de gelegenheid om vertegenwoordigers van instellingen en bedrijven op het Marineterrein alsmede bewoners uit de wijken Kattenburg en Wittenburg, maar ook die op wat grotere afstand tot het gebied, te betrekken.

De eerste drie sessies benadrukten daarbij het sturen op brede welvaart in plaats van financiële waarde, het benutten van tijdelijkheid voor experiment en het versterken van gemeenschapsrollen.

De vierde bijeenkomst bracht deze inzichten samen rond drie leidende principes: grond en waarde, materiaal en ruimte, en mens en planeet. De uitkomsten van de werksessies werden vervolgens uitgewerkt en vertaald naar randvoorwaarden, onderzoeksvragen en voorbeelden die richting kunnen geven aan een mogelijke onderzoeks- en actieagenda voor een postgroei-ontwikkeling van het Marineterrein.

De experimenten in de proeftuin werden bedacht, opgezet en uitgevoerd door gebruikers van het Marineterrein, in samenwerking met inhoudelijke professionals. Proeftuin Postgroei Marineterrein coördineerde, faciliteerde en monitorde de experimenten. De proeftuin Postgroei projectgroep is sinds kort ook onderdeel van de innovatie werkgroep van de stichting Marineterrein Collectief. Dat is de gebruikersorganisatie van alle huurders op het terrein.

Van inzichten naar actie
Op basis van de inzichten uit het onderzoek en de bijeenkomsten hebben de betrokken bureaus en organisatie een vervolg in vier samenhangende acties geformuleerd.

Die acties zijn respectievelijk Map, het in kaart brengen van relevante initiatieven en internationale referenties; Config, het verbinden en aanscherpen van postgroei-principes binnen bestaande praktijken en organisaties; Explore, het verkennen van sleutelvraagstukken samen met stakeholders; en tenslotte Express, het inzetten van ontwerpend onderzoek en verbeelding om alternatieve ontwikkelrichtingen zichtbaar en bespreekbaar te maken.

Op de website van BURA staat omschreven hoe je een PDF of gedrukt exemplaar van het onderzoeksrapport kunt aanvragen.

Trefwoorden

ams institute post-growth city bura urbanism gemeente amsterdam and the people marineterrein amsterdam amsterdam post-groei stad bura

1	44 woningen op bosrijke locatie in Driebergen vrijdag, 15 mei
2	Parkeerplein naast Tilburgse schouwburg maakt plaats voor multifunctionele gebouwen woensdag, 13 mei
3	Neprom-prijs 2026 toegekend aan De Groene Loper Maastricht maandag, 11 mei
4	Vandersalm Architecten herinterpreteert historisch erf bij Zwolse stadsboerderij maandag, 11 mei
5	Woningbouwproject Switi trekt 'verloren strook' alsnog bij de omgeving maandag, 11 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

Architectenweb symposium: Post-Growth City

30 januari 2025

Tien lessen rond de Post-Growth City

14 maart 2025

Ontwerpend onderzoek van Bright, Bura en Polyfern naar mogelijke ontwikkeling van Almere Pampus

18 november 2025

BURA, LEVS architecten en Urban Climate Architects publiceren onderzoek naar CO2-voetafdruk van stedelijk ontwerp

21 januari

BURA en De Urbanisten aan de slag met masterplan voor Schiehaven Noord

14 juli 2025

Bouw autovrije wijk Merwede in Utrecht officieel van start

4 maart 2025

BURA presenteert plan voor nieuwe stadswijk Rijnpark in Arnhem

12 maart 2024

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Gesprek met Marco Broekman over Merwede en low-carbon urbanism

19 februari

Andere nieuwsberichten

Tien nominaties voor NRP Gulden Feniks 2026

15 mei, 2:20

In november wijst de jury een aantal winnaars aan uit deze selectie voor de nationale prijs voor renovatie en transformatie van de gebouwde omgeving.

Nieuwe Instituut brengt rijkscollectie architectuur en stedenbouw tot leven in Collection Gallery

15 mei, 1:17

Op donderdag 18 juni opent het Nieuwe Instituut de zogeheten Collection Gallery. In deze nieuwe interactieve ruimte wil de instelling in Rotterdam de Rijkscollectie voor Nederlandse Architectuur en Stedenbouw tot leven brengen.

44 woningen op bosrijke locatie in Driebergen

15 mei, 9:26

De gemeente Utrechtse Heuvelrug selecteerde het plan Bosrand Heidestein. Het team dat het ontwerp en de realisatie verzorgt, bestaat uit KRKTR Projectontwikkeling, Reuvers Ontwik-keling en Bouw, MIX architectuur, MAAK space, Merosch en Kwirkey.

Vijf finalisten voor Heuvelinkprijs 2026

13 mei, 3:06

De finalisten voor de Heuvelinkprijs 2026 zijn bekend. Vijf projecten komen in aanmerking voor deze editie van de tweejaarlijkse Arnhemse nieuwbouwprijs.

ITA Ensemble speelt 'De Architect' van sterregisseur Rebecca Frecknall

15 mei, 3:11

De voorstelling is een hedendaagse bewerking van Henirik Ibsens 'Bouwmeester Solness'.

Commissie: milieustudie Schiphol schiet tekort voor omwonenden

15 mei, 12:08

De Commissie voor de milieueffectrapportage stelt zelfs dat het rapport herzien zou moeten worden.

Koen Pörtzgen benoemd tot partner bij Zecc Architecten

15 mei, 10:15

Samen met Marnix van der Meer (54) en Bart Kellerhuis (47) vormt de 39-jarige Pörtzgen vanaf dit jaar de directie van het Utrechtse bureau.

Consortium met RxDomi en TU/e ontwikkelt netbewuste woning

13 mei, 2:56

In het project CoLiBRIE ontwikkelt een consortium, met onder meer RxDomi en TU/e, een nieuw type woning die comfortabel, duurzaam en betaalbaar is, zonder het energienet extra te belasten.