Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Een platform voor Oude Willem en de wandelaar

20 januari 2021, 15:08

Op de grens van Friesland en Drenthe ligt het gebied Oude Willem, dat in de komende jaren van cultuurlandschap mag veranderen in natuurgebied. Als herkenningspunt in het landschap heeft Frank Havermans een platform ontworpen, dat verwijst naar veranderingen in het gebied en uitnodigt om Oude Willem in het gezicht te kijken en zijn geschiedenis te overpeinzen.

Aan het begin van deze eeuw heeft de provincie Friesland besloten om de akkers van het gebied Oude Willem te laten verschralen tot natuur. Het landschap gaat deel uitmaken van het nieuw nationaal park Drents Friese Wold. Dat betekent dat er niet meer wordt gemest en dat Oude Willem – bijna geheel vanzelf – de komende jaren verandert in een boomweide.

Natuur, cultuur, natuur
Het is een nieuwe ontwikkeling in de geschiedenis van het gebied, zoals veel (cultuur)landschappen in de loop der eeuwen transformeren door belangen en mogelijkheden. In dit gebied liep in de 19^e eeuw een herder met de naam Oude Willem, vertelt Frank Havermans.

Zonder aanwezigheid van een provinciegrens begraasden Willems schapen dit heidegebied, dat daardoor in de volksmond zijn naam kreeg. In de 20^e eeuw werd het gebied ontgonnen voor akkerbouw en veeteelt. De naam Oude Willem werd gegeven aan een ter plaatse opgericht landbouwcomplex en bleef de gebiedsnaam.

Overgang
Gevraagd om een landmark te ontwerpen voor deze Fries-Drentse grenslocatie heeft Havermans besloten de nieuwe overgangsfase, van cultuurlandschap naar natuur, te markeren. De installatie vertelt visueel het verhaal over de monumentale inspanningen van de mens om het land voor gebruik te cultiveren, legt Havermans uit, “en, zeker zo belangrijk, om dat in twijfel te trekken.”

KAPKAR / DOW-N381 – zoals de installatie heet, naar goed gebruik van Havermans om zijn ontwerpen een code als naam te geven – verwijst naar nog een overgang: de provinciegrens. Voor automobilisten kondigt dit platform op Friese bodem de grens met Drenthe aan door de zwart-witte strepen van de grenspalen uit 1894 te citeren.

Gereedschap
De vorm van de installatie is gebaseerd op een gereedschap dat wordt gebruikt voor het graven van sloten. Sloten zijn door de eeuwen heen essentieel geweest voor de totstandkoming van grote delen van het Nederlandse cultuurlandschap. Ze zorgen voor de broodnodige afwatering, zodat het land droog kan worden gebruikt.

“Het speciaal ontwikkelde gereedschap waarmee deze ingreep machinaal wordt verricht heet taludbak”, vertelt Havermans. “Voor de meeste mensen is het een onbekend werktuig. Het is een gigantische v-vormige metalen schep die aan een graafmachine wordt bevestigd.”

“Als laatste menselijke ingreep in deze nieuwe natuur verleg ik met de taludbak de sloot aan de rand van de akker. Door juist een schuine lijn te graven en de rechte afbakening te dempen wordt de oude structuur doorbroken en ontstaat er ruimte voor het denken”, legt hij uit.

Voor zijn installatie heeft Havermans het ijzeren gereedschap als het ware ondersteboven gelegd. Zo vormt het de basis voor het platform, dat boven de door dit werktuig gegraven sloot ligt.

Wandelaar
De installatie verschaft de bezoeker “een opgetild moment”, zegt Havermans, “om naar het verkeer te kijken, vogels te zoeken, een gedicht voor te dragen, een speech te geven, een gedachte te poneren, een probleem op te lossen, om na te denken, naar de wolken te kijken, te overpeinzen, te pauzeren om het verleden voor te stellen met de herder Oude Willem of juist een toekomst te verbeelden waarin het platform voor even is geland.”

Na de herder en de boer is Oude Willem nu voor de wandelaar.

Trefwoorden

uitkijkplatform frank havermans friesland studio frank havermans installatie landschap oude willem

1	Symposium rond het ontwerp van scholen – standaardisatie versus maatwerk woensdag, 6 mei
2	Woonhuis met groen geglazuurde gevelstenen voor Buiksloterham woensdag, 6 mei
3	Jaarboek Architectuur in Nederland 2025/2026 gepresenteerd donderdag, 7 mei
4	Amsterdam schrijft eerste tender uit voor gebouw Weespertrekvaart-Oost woensdag, 6 mei
5	Kunsthal BRUSK in Brugge opent officieel zijn deuren vrijdag, 8 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

Frank Havermans toont in Shenzhen een gastvrij kunstwerk

12 februari 2020

Een brug tussen een wereldse en een geestelijke omgeving

14 juni 2023

Een observatiepost voor stedelijke dynamiek

9 juli 2019

Solotentoonstelling Frank Havermans met urbanisme als materiaal

14 februari 2024

Installatie van Frank Havermans is tevens eenpersoonswerkplek

6 juni 2018

Frank Havermans 'stut' Nijmeegs Besiendershuis met houten constructie

13 februari

Boodschap van de brugpijler

2 juli 2025

Installatie klampt zich aan het Glaspaleis

13 september 2017

Verplaatsbaar paviljoen met flexibel bouwsysteem

19 september 2016

Locatiegebonden ontwerp voor vliegbasis

19 september 2013

'Stuttende' en contrasterende installatie voor Besiendershuis Nijmegen

1 mei

Vuurrood baken voor brandweerpost

2 juli 2013

'Illegale' constructie voor biënnale Hongkong

16 maart 2012

Opening Occupied Space III Frank Havermans

31 mei 2011

'Architectonische constructies' in SM’s

21 maart 2011

Keunstwurk kondigt nieuwe editie Vredeman de Vriesprijs Architectuur aan

9 december 2022

Een poort die de fantasie prikkelt

25 oktober 2021

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Van Eesteren Museum organiseert expositie over architect Afaina de Jong

Gisteren, 15:24

Vanaf 29 mei presenteert het Van Eesteren Museum in Amsterdam de eerste retrospectieve tentoonstelling van architect, ontwerper en onderzoeker Afaina de Jong.

Schoonhovens College van Geurst & Schulze architecten stimuleert vakmanschap, ontmoeting en leerprestaties

Gisteren, 14:29

Het nieuwe Schoonhovens College en de sporthal De Meent die Geurst & Schulze architecten in Schoonhoven ontwierpen bundelen voorzieningen voor beroepsonderwijs en sport.

LED-gevel winkelpand knipoogt naar Rietveld-façade Bioscoop Vreeburg

Gisteren, 11:35

Op het Vredenburg in Utrecht heeft Heyligers architects de gevel van een winkel- en kantoorpand gerenoveerd. In het ontwerp heeft het bureau de uitstraling van de door Gerrit Rietveld ontworpen gevel voor de toenmalige bioscoop willen benaderen.

Zijn tenders in Duitsland beter geregeld dan in Nederland?

Gisteren, 09:00

Met zijn team werkte architect Alexander Pols afgelopen periode aan een ontwerp voor een architectenselectie in Berlijn. Gezien de aanhoudende discussie over de tendercultuur in Nederland... is het bij onze oosterburen beter geregeld?

Alsemgeest Design & Build en Ferm Architecten gaan verder als één bureau

Gisteren, 13:42

De bureaus blijven voorlopig naast elkaar bestaan, waarbij Nico Alsemgeest (68) zich langzaam zal terugtrekken.

Onderzoek: Nederlander wil verduurzamen, maar vindt het duur

Gisteren, 12:26

Een kleine meerderheid van de Nederlanders wil graag verduurzamen, maar bij een groot gedeelte komt het daar niet van.

Geld voor eigen sociale initiatieven bewoners aardbevingsgebied

Gisteren, 10:33

het geld komt uit het potje van ‘Nij Begun’, het grootschalige programma van het Rijk om de economie en sociale ontwikkeling in het noorden te verbeteren.