Lichtplan N356 respecteert het donker

17 januari 2017, 15:49

De Centrale As is een nieuwe weg in Noordoost Friesland, die zorgvuldig in het landschap is ingepast. NEXT architects en Arup hebben bij het opstellen van het lichtplan zich allereerst afgevraagd waar licht nodig was.

De werkzaamheden op De Centrale As – de N356 – zijn nog in volle gang, maar op een aantal plekken is al te zien hoe het lichtplan bijdraagt aan de inpassing van de weg in het landschap, aldus NEXT architects. De weg is sinds oktober 2016 open en strekt zich over 24 kilometer tussen Dokkum en Nijega.

In het dicht verstedelijkte Nederland is dit een gebied waar het ’s nachts nog echt donker kan worden, stelt het architectenbureau. Daarom namen NEXT architects en Arup niet de vraag waar en welk type verlichting er moest als vertrekpunt voor het lichtplan; eerst hebben ze onderzocht of er überhaupt verlichting nodig was.

Slimme technieken
De ontwerpers hebben gebruik gemaakt van slimme verlichtingstechnieken en reflectie om lichthinder te voorkomen en tegelijkertijd de verkeersveiligheid te waarborgen. Zo is bij het aquaduct onder het Prinses Margrietkanaal het licht in de tunnel ’s nachts gedimd.

De gedimde verlichting betekent een minder groot contrast tussen licht en donker. Bij een groot contrast moeten onze ogen wennen; door het gedimde licht in de tunnel en daarmee geminimaliseerde contrast kon extra verlichting rondom het aquaduct achterwege blijven.

Karakteristiek
Waar verlichting nodig is voor de verkeersveiligheid, zoals bij rotondes, worden houten lichtmasten geplaatst. Dit versterkt het karakter van De Centrale As en beperkt de impact van de weg op de Noardlike Fryske Wâlden, legt NEXT uit.

Verlichting is niet alleen functioneel – ook niet langs de N356. Op plekken met een bijzonder infrastructureel element in het landschap, zoals bij de Doniawei, accentueert de verlichting het herkenningspunt op de route. Lichthinder voor de omgeving blijft daarbij vermeden.

Naast de minimale ecologische impact heeft hun lichtplan volgens NEXT en Arup ook voordelen met betrekking tot kosten en energieverbruik.

De Centrale As
NEXT was samen met H+N+S Landschapsarchitecten intensief betrokken bij het realisatieproces en de integrale visie voor vormgeving en inpassing van De Centrale As, een opdracht van de provincie Friesland. Daartoe behoorden ook kunstwerken, (fiets-)bruggen, hop-overs, en het opstellen van het landschaps- en beplantingsplan.

Trefwoorden

next architects lichtplan arup h n s landschapsarchitecten landschap de centrale as friesland verlichting openbare verlichting

1	2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij maandag, 29 december
2	2025 in tien columns door Joost Ector maandag, 29 december
3	2025 in tien columns door Marjolein van Eig dinsdag, 30 december
4	2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland dinsdag, 30 december
5	Architectenweb Awards 2025 – een terugblik woensdag, 31 december

Gerelateerde nieuwsberichten

Monumenten Amsterdam eerder in het donker

10 november 2022

Friesland wil in 2050 evenveel energie verbruiken als opwekken

15 mei 2024

Hoogwater te beleven bij Zaligebrug van NEXT Architects

10 januari 2018

'Geen afname lichtvervuiling door gebruik LED-lamp'

23 november 2017

Chinese brug NEXT architects 'baanbrekend'

26 oktober 2016

Vleermuisbrug in gebruik genomen

26 oktober 2015

Vernieuwd Tramplein voor Purmerend

6 september 2016

Vijf kandidaten voor renovatie Paleis Het Loo

22 januari 2016

Rozenmuseum NEXT architects in Beijing geopend

12 juli 2016

Belgische duinen krijgen uitkijktoren van NEXT

4 juni 2018

Landmark en uitkijktoren It Goddeloas Fiersicht geopend

17 september 2018

Zoekende lichtschotels bewegen zich door Eindhovens park

9 december 2020

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein

24 december 2025, 9:00

Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.

Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher

23 december 2025, 12:00

Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.

Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen

22 december 2025, 11:20

De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.

Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor

19 december 2025, 3:15

De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.

Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!

24 december 2025, 1:00

Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.

Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven

23 december 2025, 5:00

"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.

DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk

19 december 2025, 4:03

DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.