Het Schoolvoorbeeld, “Keuzevrijheid door standaardisatie”

Een voorbeeld van Schools by Circlewood

Voorbeeld van De Elementaire School

Amsterdam kiest met Innovatiepartnerschap Schoolgebouwen nieuwe aanbestedingsmethode

16 mei 2023, 11:22

De gemeente Amsterdam sluit met drie consortia, die zijn geselecteerd uit een aanbesteding, een raamovereenkomst voor de realisatie van negen tot dertig integrale kindcentra in de komende tien jaar. Een andere marktbenadering via het Innovatiepartnerschap Schoolgebouwen (IPS) moet resulteren in schoolgebouwen van hogere kwaliteit bij de bestaande financiële middelen en de krappe capaciteit in de markt. De drie geselecteerde consortia zijn De Elementaire School, Het Schoolvoorbeeld en Schools by Circlewood.

Op donderdag 11 mei heeft de gemeente Amsterdam de drie geselecteerde consortia en hun bouwconcepten gepresenteerd. De drie (grote) consortia omvatten architecten, aannemers, constructeurs, adviseurs, leveranciers, et cetera. Ze bieden alle een flexibel concept met een hoge mate van duurzaamheid, onder meer op het vlak van circulariteit. Tegelijkertijd biedt elk concept bij de geïndustrialiseerde benadering ook grote ruimte om zowel elk onderwijsconcept te kunnen huisvesten als het gebouw in uitstraling een eigen identiteit te geven.

Consortium De Elementaire School bestaat onder andere uit M3V advies en management, Slokker Bouwgroep en Berger Barnett Architecten. Het Schoolvoorbeeld omvat partijen als Hegeman, Alba Concepts en RU+PA. Consortium Schools by Circlewood ligt in het verlengde van Circlewood, een samenwerkingsverband met OMA als creatief directeur. Per school kiest het consortium een gastarchitect; voor het eerste project is dat Studio A Kwadraat.

Kloof tussen bouwopgave en capaciteit
Een aantal jaren geleden al zag de gemeente zich al geconfronteerd met een kloof in de mogelijkheden en ambities in scholenbouw. Enerzijds is sprake van personeelstekort, materialenschaarste, hogere energieprijzen en bijgevolg structureel stijgende kosten. Tegelijkertijd heeft de gemeente grote ambities in woningbouw – en dat betekent ook een groeiende vraag naar goede schoolgebouwen, zei Carli Hartgerink tijdens de bijeenkomst op 11 mei. Hartgerink is regisseur onderwijshuisvesting bij de gemeente Amsterdam en een van de initiatiefnemers van het IPS. De eisen aan schoolgebouwen worden bovendien alleen maar hoger, met bijvoorbeeld de aandacht voor circulariteit en klimaatbestendigheid.

Gemeente en schoolbesturen zijn over het algemeen geen aantrekkelijk opdrachtgever, hield ze haar publiek voor: de opdracht voor een schoolgebouw is klein qua schaal, vaak complex met veel eisen en een beperkt budget. De vraag was dan ook hoe gemeente en schoolbesturen een aantrekkelijke opdrachtgever zouden kunnen worden en de capaciteit van marktpartijen kon worden vergroot. “Want als er de capaciteit niet groeit, blijven we als gemeente en schoolbesturen voor de minimale eisen de hoofdprijs betalen”, stelde Hartgerink. De conclusie was dat de vraag aan de markt anders moet worden gesteld.

De gemeente Amsterdam en deelnemende schoolbesturen willen via de methode IPS negen tot dertig schoolgebouwen in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) in de komende tien jaar aanbesteden. De schaalvergroting maakt het voor aanbieders mogelijk om daadwerkelijk aan ketensamenwerking en concept- en productontwikkeling te doen. Daarmee kunnen ze meer meer waarde bieden voor hetzelfde budget. Ook dat is wat met deze aanpak wordt nagestreefd: elk schoolgebouw moet “steengoed” zijn; elk IKC moet flexibel, duurzaam en kwalitatief hoogwaardig zijn en binnen het budget worden gerealiseerd. Daarbij moet elk gebouw het onderwijs op die specifieke locatie optimaal ondersteunen en leraren en leerlingen een prettige plek bieden.

Eerste aanbesteding en uitwerking
Met een aantal geïnteresseerde, deelnemende schoolbesturen heeft de gemeente een generiek programma van eisen voor de schoolgebouwen opgesteld. Dit generieke PvE betreft de eisen waar elk schoolgebouw in de MRA aan moet voldoen, zoals Frisse Scholen. Daarnaast is een specifiek PvE&W gemaakt, waarin een schoolbestuur aangaf hoe het gebouw op een specifieke locatie het onderwijs en de opvang moet ondersteunen. Met die twee documenten is in 2020 een aanbesteding gestart. De vraag aan de markt was: ontwikkel een innovatief concept voor de bouw van Integrale Kindcentra (IKC), met daarin ruimte voor primair onderwijs, kinderdagopvang, gymnastiekonderwijs en breedtesport voor de buurt, buitenschoolse opvang en een schoolplein.

De organisatie ontving 22 inschrijvingen, die alle van hoge kwaliteit waren, vertelde ze. Hieruit zijn de drie consortia geselecteerd waarmee in november 2022 de onderzoeks- en ontwikkelfase is gestart. De drie consortia hebben in deze fase bouwconcepten tegen vergoeding uitgewerkt tot een toepasbaar scholenbouwconcept.

Volgens de gemeente hebben de drie consortia alle aangetoond te voldoen aan de gestelde eisen van het generieke PvE én dat hun bouwconcepten aanpasbaar zijn aan verschillende locaties en verschillende onderwijsconcepten. De drie consortia hebben de onderzoeks- en ontwikkelfase met glans doorstaan, concludeert Hartgerink. De intensieve samenwerking tussen gemeente, schoolbesturen en consortia leidde niet alleen tot een definitief PvE “dat kwaliteit vraagt, maar ook ruimte biedt”; ze heeft ook geleid tot beter begrip van elkaars wensen, eisen, mogelijkheden en onmogelijkheden.

Minicompetities
Nadat de raamovereenkomst met de drie consortia op 25 mei 2023 is getekend start de commerciële fase, waarin wordt gewerkt met ‘minicompetities’. In deze fase realiseren de consortia de schoolgebouwen in opdracht van de schoolbesturen en binnen de raamovereenkomst met de gemeente. Voor ieder schoolgebouw doen de drie consortia een voorstel voor huisvesting, die geheel is afgestemd op de locatie en het onderwijsconcept, op basis van een vaste prijs. Het schoolbestuur kiest het consortium met het beste voorstel om zijn school te realiseren. “Er wordt dan dus niet geconcurreerd op laagste prijs, maar op hoogste waarde”, benadrukte Hartgerink.

De gemeente heeft voor negen schoolgebouwen een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de betreffende schoolbesturen. Het gaat om schoolgebouwen in zowel de nieuwe wijk Strandeiland als op andere locaties Amsterdam. Andere geïnteresseerde schoolbesturen en gemeenten binnen de MRA kunnen toetreden tot de raamovereenkomst en samenwerkingsovereenkomst.

Buiten de metropoolregio
Amsterdam heeft veel vertrouwen in deze nieuwe aanbestedingsmethode en stelt dat ook gemeenten en schoolbesturen uit andere regio’s baat kunnen hebben bij het “hoogwaardige en geïndustrialiseerde aanbod van schoolgebouwen”. Amsterdam gaat daarom gestandaardiseerde concept-aanbestedingsdocumenten beschikbaar stellen. Daarmee kunnen andere overheden zelfstandig (Europese) aanbestedingen uitvoeren, waarop eventueel ook andere bedrijven met hun concepten kunnen bieden. Deze stukken zijn waarschijnlijk in najaar 2023 beschikbaar.

Trefwoorden

amsterdam innovatiepartnerschap schoolgebouwen berger barnett architecten het schoolvoorbeeld schoolgebouw circlewood integraal kindcentrum aanbesteding scholenbouw rudy uytenhaak + partners architecten oma studio a kwadraat school schools by circlewood de elementaire school

1	Kasteel met boerderij bij Maastricht getransformeerd tot hotel woensdag, 21 oktober
2	Makerskade – tijdelijke woningen met ontwerpkracht permanente kwaliteit gegeven maandag, 19 oktober
3	Team met Arons en Gelauff en Inside Outside wint tender Amstelkwartier woensdag, 21 oktober
4	NAMO Architecture opent Jenaplanschool op twee verdiepingen naar groene buitenruimte maandag, 19 oktober
5	Kandidaten voor nieuwbouw De Meervaart delen visie op de opgave woensdag, 21 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Feestelijke bouwstart eerste school door Schools by Circlewood

20 januari 2025

Consortium De Elementaire School wint tender IKC Strandeiland

16 mei 2024

Studio A Kwadraat + OMA en Schools by Circlewood winnen competitie voor eerste Innovatie Partnerschool in Weesp

29 november 2023

Kindercampus voor Elzenhagen Zuid in Amsterdam opgeleverd

24 april 2023

IKC Overhoeks in Amsterdam-Noord van Rudy Uytenhaak in gebruik genomen

12 mei 2021

Houten constructie van MKC Azalea in Amsterdam-Noord staat

17 maart

'Gemeenten nemen nieuwe norm schoolpleingrootte niet mee in beleid'

25 maart 2024

The Natural Pavilion krijgt tweede leven op dezelfde plek

19 december 2022

Eerste school die is gerealiseerd volgens Circlewood-systeem voltooid

4 maart

The Natural Pavilion op Floriade Expo 2022

13 april 2022

Symposium rond het ontwerp van scholen – standaardisatie versus maatwerk

6 mei

Eerste houten kolom geplaatst voor bijzonder duurzaam rijkskantoor

20 maart 2025

Ruimte, licht en bomen voor Humanistisch Kindcentrum in Amsterdam

3 april 2019

Een hellingbaan door de school voor vertrouwen en kracht

4 juli 2023

De Henricus (Berger Barnett Architecten) bekroond als Schoolgebouw van het Jaar 2018

8 november 2018

Lessen rond het verder bouwen aan bestaande scholen

31 maart 2020

Laatste fase in grote gebiedsontwikkeling Merwehoofd gestart

10 april 2025

Nieuwe buurt op plek woonzorgcentrum Venserpolder

18 mei 2022

Vijf woongebouwen op plek oude Rijkswaterstaatpanden in Alkmaar

14 februari 2022

Twee modulaire woongebouwen voor starters in Aalsmeer

20 mei 2021

BurtonHamfelt verzorgt aanpassing en uitbreiding van modulair schoolgebouw

15 april 2024

Onderzoek naar scholenbouw in gemeente Groningen resulteert in 35 aanbevelingen

30 juni 2025

Toon alles

Gerelateerde evenementen

3 juni 2026

Scholenbouw – standaardisatie versus maatwerk

Xplore Agora

Architectenweb

Andere nieuwsberichten

Eklund_terbeek transformeert Schiedams rioolgemaal naar woonhuis

23 oktober, 3:43

Uitgangspunt van het ontwerp van eklund_terbeek is het behoud van de oorspronkelijke structuur en de architectonische kwaliteiten van het gemaal. Het bureau voegt daarbij een eigentijdse laag toe.

OMA past gerechtsgebouw landschappelijk in op oud vestingterrein Lille

23 oktober, 1:25

In Lille is het door OMA ontworpen nieuwe Paleis van Justitie opgeleverd. Het gebouw is landschappelijk ingepast op een terrein waar ooit vestingen van de bekende vestingbouwer Vauban lagen.

Woongebouw door Moke Architecten op Hembrugterrein klaar

23 oktober, 11:35

Deze maand wordt in Zaandam Hembrug Gebouw 1 officieel geopend en in gebruik genomen. Het door Moke Architecten ontworpen gebouw markeert een belangrijke entree van het Hembrugterrein en biedt plek 164 woningen.

Opening Nationaal Slavernijmuseum met drie jaar uitgesteld

23 oktober, 9:15

Onder meer het aanvragen van vergunningen en de aanbesteding noemt het college als oorzaak van de vertraging, net als het ontwerpproces dat nu bezig is.

Vernieuwde tijdlijn van Carbonlab en Aveco de Bondt brengt klimaatdoelen en wettelijke verplichtingen in kaart

23 oktober, 2:21

De geactualiseerde tijdlijn maakt klimaatdoelen en duurzaamheidsregels concreet voor de bouwsector.

EIB: Nederland moet doelen uitstellen om personeelstekort bouw

23 oktober, 10:11

Nederland moet vanwege de personeelskrapte in de bouwsector scherpere keuzes maken over wat het wil realiseren en wanneer, stelt EIB-directeur Taco van Hoek.

Milieuorganisaties stappen naar rechter om nieuw besluit Schiphol

22 oktober, 1:18

Volgens de partijen legaliseert het nieuwe besluit ‘jarenlange illegale overlast’ en ‘schaadt het de gezondheid’.

EIB: 73.000 nieuwe mensen nodig in bouw, defensie zorgt voor druk

22 oktober, 11:10

De komende drie jaar heeft de bouwsector zo'n 73.000 nieuwe medewerkers nodig, denkt het Economisch Instituut voor de Bouw.

Kandidaten voor nieuwbouw De Meervaart delen visie op de opgave

21 oktober, 2:43

Tot en met vrijdag 29 oktober kan iedereen op de visies reageren.

VN-rapport: sterkere opwarming door vertrek VS uit Klimaatakkoord

21 oktober, 10:55

Zelfs als alle andere landen hun klimaatplannen volledig uitvoeren, zal de aarde eind deze eeuw 2,6 graden warmer zijn dan halverwege de negentiende eeuw.

Ga naar het nieuws-archief