Van links naar rechts: Fransje Hooimeijer, Daan Bakker en Catherine Visser

Van links naar rechts: lerares Mariëtte Rouppe van der Voort, Fransje Hooimeijer, Daan Bakker en Catherine Visser

De Playlist: Catherine Visser, Daan Bakker en Fransje Hooimeijer zijn een kamerensemble

27 juli, 12:15

Architectenweb interviewt deze zomer mensen uit de architectuur over hun muzikale kant. In de achtste aflevering van onze zomerserie De Playlist spreken we met architect Catherine Visser (DaF architecten), die elke twee weken musiceert met haar levens- en bureaupartner Daan Bakker en hoogleraar Delta Urbanism aan de TU Delft Fransje Hooimeijer. “Er gebeurt iets magisch als je muziek maakt met elkaar.”

Samen met Daan en Fransje vorm je een kamermuziekensemble. Wat is de rolverdeling en wat voor stukken spelen jullie?
“Ik speel cello, Daan viool en Fransje dwarsfluit. Je noemt ons een broken consort, omdat we een rare combinatie van instrumenten gebruiken. Waar ze in een strijkorkest alleen strijkers gebruiken, combineren wij die met een houtinstrument, namelijk de fluit. Dat levert verschillende klankkleuren op en ik vind dat wel mooi. Een viool kan scherp en hoog klinken, een fluit klinkt het allerhoogst en met mijn cello speel ik de bas en het ritme. Ik verzorg de fundering van de muziek, terwijl Daan en Fransje daar overheen of tegenin vliegen. Je krijgt zo een polyfoon geheel van bijna los van elkaar klinkende stemmen. Ik houd daar erg van, die meerstemmigheid.

We hebben een heel breed repertoire, van oude muziek tot tango en van Haydn tot Kurt Weil. Momenteel spelen we een heel mooi stuk van Sjostakovitsj, een van zijn preludes. Het is een weemoedig stuk, zoals alleen Russische componisten dat kunnen. Heel eenvoudig en het gaat recht naar je hart. Volgens mij is het voor orkesten geschreven, maar het past ook goed bij drie personen. Zijn muziek is anders dan die van bijvoorbeeld Bach, die als barokke componist veel gebruik maakt van polyfonie. Bij Sjostakovitsj en andere moderne muziek gaat het om harmonie en disharmonie. Dissonanten maken de muziek heel spannend of droevig.”

Hoe zijn jullie samengekomen?
“Wij houden gewoon heel erg van muziek maken en het is een manier om onze vriendschap vorm te geven. Daarbij spelen we alle drie al vanaf de middelbare school. Daan en ik speelden ook al samen toen we studeerden. Destijds hadden we een Italiaanse huisgenoot die violist was, daar maakten we muziek mee. Fransje hebben we ontmoet tijdens Rotterdam Culturele Hoofdstad 2001. Zij cureerde daar het H2O Waterproject, een buitententoonstelling langs de singels van W.M. Rose waarvoor wij als jong bureau de vormgeving deden. Ons ensemble is begonnen toen we rond die periode werden gevraagd om bij de doop van de dochter van collega Verena Balz bij maxwan (dat later is gefuseerd tot PosadMaxwan, red.) in de Steigerkerk de muzikale omlijsting te verzorgen. Dat deden we onder de naam De Halleluja’s, vanwege de gelegenheid en context waarin we speelden.

In het begin speelden we af en aan, maar sinds we onze eigen lerares Mariëtte hebben, doen we het op structurele basis. Zij is de stuwende kracht achter ons ensemble. Ze zoekt de stukken uit, zorgt ervoor dat we spelen en probeert haar teleurstelling te onderdrukken als we niet kunnen oefenen. Ze komt om half negen, dan wordt er even gekletst, afgetikt en dan gaan we los. Dat is ook echt de structuur die we nodig hebben, want anders zouden we het niet doen. Als er geen directe noodzaak is of je hebt het te druk, laat je het makkelijker zitten, maar als je er afspraken over maakt, dan ga je het gewoon doen. We spelen meestal in de woonkamer op de begane grond onder ons kantoor, we zitten in een gemeentelijk monument aan de Beukelsdijk. Soms gaan we naar Fransje, maar bij haar moet je heel veel trappen op en dat is met een cello niet handig.”

Treden jullie veel op?
“Nee. Tenminste, we doen geen formele optredens. Soms doen we een klein concert voor vrienden of buurtbewoners en in de zomer spelen we met de deuren open, zodat de buren iets kunnen horen, maar optreden voor publiek doen we niet. Het is voor ons echt ontspanning. Ik weet ook niet of wij zo goed zijn dat we voor een publiek kunnen spelen. Ik denk het niet eigenlijk niet, we zijn amateurs. Om echt goed te kunnen spelen, moet je routine opbouwen en vaker oefenen dan mogelijk is voor ons. De instrumenten die we bespelen zijn heel technisch en je hoort het direct als iemand roestig is. Daarbij hebben we alle drie dingen waarin we minder goed zijn.

Het is wel een prachtige hobby. Er gebeurt iets magisch als je muziek maakt met elkaar. Als alles lukt ontstaan er hele mooie momenten waarin je compleet kunt opgaan. Voor mij is het fysieke van het spelen ook heel belangrijk, evenals de onmiddelijkheid tussen het bewegen van je vingers, armen en spieren en de klanken die daaruit ontstaan. Architectuur is veel trager en minder direct. Behalve dat het jaren duurt voor een gebouw dat je hebt getekend er staat, gaat ons vak veel over organiseren, overleggen en andere aspecten buiten het ontwerpen om. De spark is daarbij soms ook moeilijk te voelen. Bij muziek ontstaat de schoonheid die je schept op het moment van spelen zelf, daar kun je heel euforisch worden. En het vormt een mooie afwisseling met ons werk.”

Zie je ook overeenkomsten tussen muziek maken en architectuur?
“Ik vind het heel mooi om noten van bladmuziek te horen transformeren tot klanken. Zoiets heb ik ook met tekeningen en gebouwen; je vertaalt het ene medium naar het andere. In een goede tekening zit abstractie die ruimte laat voor interpretatie. Gedurende het ontwerpproces vul je die ruimte met uitspraken over materiaal, ruimte, licht, beweging. Een muziekpartituur laat ook veel ruimte voor interpretatie: je kunt bijvoorbeeld een noot heel anders spelen, waardoor de muziek ook echt anders klinkt. Ik vind dat heel leuk en interessant.

In mijn vak sta ik nogal kritisch tegenover het werken met complete 3D-visuals; het idee dat je alles helemaal weet van tevoren en dat bouwen verwordt tot het klonen van een 3D-model. Ik houd van de abstractie van een tekening, dat biedt mij helderheid en een idee van compositie en orde, van hoofd- en bijzaken. In BIM mis ik dat. Met AI generated 3D ontstaat de indruk dat iets af is, terwijl er misschien alleen een piepschuim model onder ligt. Er is een totale discrepantie tussen wat je in zo’n model ziet en het doordachte en voldragene van een tekening.

Wij werken veel aan transformaties en starten dus met oude bouwtekeningen. Die zijn vaak super eenvoudig, maar kraakhelder, net als een cellopartij. De transformatie die we in het bestaande gebouw teweegbrengen is als een tweede en derde stem. Als het lukt, ontstaat er een harmonische meerstemmigheid. Dat is ook wat ik in onze muziek zoek.”

https://open.spotify.com/playlist/66mbZZj8TNNo7HBt6gvZx3

Trefwoorden

fransje hooimeijer daf architecten catherine visser daan bakker de playlist muziek zomerserie

1	Ontwerp voor eerste torens Rijnhaven in Rotterdam onthuld maandag, 7 september
2	Nominaties Kantoorgebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 9 september
3	Korteknie Stuhlmacher herbestemt, herorganiseert en verbindt Huis73 maandag, 7 september
4	V8 architects ontwerpt gebouw met sociale woningen in Max Euwe Kwartier maandag, 7 september
5	DP6 en De Unie Architecten ontwerpen Collectiecentrum Rotterdam woensdag, 9 september

Gerelateerde nieuwsberichten

De Playlist: Dirk Osinga benadert zijn studio als een rockband

30 juli

De Playlist: Bart Schipper brengt zijn eerste drum & bass-nummers uit

23 juli

De Playlist: Francine van den Berg wil een all female punkband oprichten

3 augustus

De Playlist: Marc Ibelings was dichtbij landelijke doorbraak met Bad to the Bone

20 juli

De Playlist: Alex Kypriotakis-Weijers zingt en performt op karaokefeestjes

6 augustus

De Playlist: neomelodico voert Rookje Meijerink naar Napels

16 juli

De Playlist: Keimpke Zigterman speelde mee op hits van David Guetta en Mr. Probz

13 juli

De Playlist: Ard Hoksbergen geniet van gelaagdheid Boards of Canada

13 augustus

De Playlist: Laura Eshuis was stadsmuzikant van Assen en nam een ep op

9 juli

De Playlist: Bert Dirrix en zijn vrouw stellen hun huis open voor concerten

20 augustus

De Playlist: Remco Wagenaar ziet jaren tachtig als muzikale overgangsperiode

17 augustus

De Playlist: stil buiten dansen met Jurgen van der Ploeg

6 juli

De Playlist: Sebastian Janusz is klassiek pianist en componist

10 augustus

De Playlist: Mees Wijnants houdt van klassieke muziek en queer techno

1 juli

De Playlist: voor Joris Voorn is techno een ruimtelijke ervaring

27 augustus

De Playlist: dankzij Pearl Jam maakte Merle Ebskamp een reis door Europa

24 augustus

The Playlist: to Joris Voorn, techno is a spatial experience

27 augustus

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Architect Cor Kalfsbeek op 93-jarige leeftijd overleden

Gisteren, 10:00

Vanaf de start van zijn bureau in Borger (1967) en later vanuit zijn schuurwoning aan de Hooiweg in Paterswolde heeft hij een omvangrijk oeuvre gerealiseerd in Noord-Nederland.

Nieuwe expertengroep voor Vlaams Bouwmeester benoemd

11 september, 1:58

De komende vijf jaar zullen Sofie De Caigny, Joachim Declerck, Filip De Rynck en Sofie Verstraete het bouwmeesterschap van de vorig jaar aangetreden Veronique Claessens ondersteunen.

Mobiele speelinstallatie voor kinderen met en zonder beperking

11 september, 11:46

Op zaterdag 26 september opent op het Berlijnplein in Utrecht een mobiele speelinstallatie waar kinderen met en zonder beperking in kunnen spelen.

Woonwerkgebouw van Hoogte 2 Architecten in Arnhemse wijk Coehoorn is gereed

11 september, 9:30

Het gebouw werd ontworpen en gebouwd voor de CPO-groep Cohousing Arnhem.

Leefbaar Rotterdam: stel collectie Boijmans tijdelijk tentoon in Schielandshuis

11 september, 12:29

Museum Boijmans van Beuningen is sinds 2019 gesloten voor een renovatie en gaat niet voor 2030 weer open voor het publiek.

Houten kap van Torentje op Binnenhof bijna 480 jaar oud

11 september, 10:22

Het hout is afkomstig van bomen uit Zuid-Zweden die in de herfst van 1546 of de winter van 1546/’47 zijn gekapt.

Zorgen in Staten Utrecht over uitblijven geld voor Rijnenburglijn

10 september, 1:33

Meerdere partijen in de Provinciale Staten van Utrecht betwijfelen of het plan voor de bouw van 25.000 woningen in de polder Rijnenburg in de huidige vorm kan doorgaan.