SteenhuisMeurs, Ibelings van Tilburg architecten

Twee woonblokken in karakteristieke Gentiaanbuurt Amsterdam ingrijpend gerenoveerd

23 maart 2022, 11:53

Na een grootscheepse renovatie zijn bewoners van blok 6 en 7 in de Amsterdamse Gentiaanbuurt teruggekeerd naar hun huizen. Met behoud van de betaalbare huren zijn de woningen naar ontwerp van Ibelings van Tilburg Architecten aangepast aan de huidige woonwensen en verduurzaamd; het honderd jaar oude en beschermde stadsgezicht is in oude glorie hersteld.

De Gentiaanbuurt in Amsterdam-Noord stamt uit de jaren twintig van de vorige eeuw en bestaat uit tien gesloten bouwblokken rond een plein. Het zuidoostelijk deel omvat 265 woningen en negen bedrijfsruimten, verdeeld over zes blokken, en is ontworpen door Van Gendt en Kleinhout. Deze blokken zijn eigendom van woonstichting Ymere.

Rijksbeschermd maar in verval
In grote lijnen is de architectuur en stedenbouwkundige samenhang van de wijk goed bewaard gebleven, maar de woningen verkeerden zowel van buiten als binnen in slechte staat. De brandveiligheid was niet op orde, de huizen waren nauwelijks geïsoleerd en daarbij voldeden de plattegronden niet meer aan de wensen van deze tijd.

Door de jarenlange onzekerheid over wat er met de woningen zou gebeuren verlieten bewoners de wijk, verminderde de sociale cohesie en verslechterde de toestand van de woningen verder, vertelt Ibelings van Tilburg Architecten. Het architectenbureau ontwierp de renovatie van blok 6 en 7, die behoren tot het zuidoostelijke deel van de wijk.

“Aangezien de Gentiaanbuurt rijksbeschermd stadsgezicht is, hebben we voor deze woonblokken eerst in overleg met de Monumentenzorg van Amsterdam een ‘Richtlijn Buitenschil’ opgesteld”, vertellen de architecten. “Daarin zijn dwingende richtlijnen voor de renovatie van de buitenschil vastgelegd.” Het rapport vormt het toetsingskader bij alle zes zuidoostelijk gelegen woonblokken van de Gentiaanbuurt.

Architectonische verbijzonderingen
De wijk ontleent zijn stedenbouwkundige kwaliteiten in hoge mate aan de architectonische verbijzonderingen, zoals de detaillering van de houten kozijnen en gootlijsten, hoge erkers met houten gevelbetimmeringen, torentjes, dakkapellen, arcadebogen en opvallende winkelpuien. De richtlijnen in het rapport beschrijven per bouwkundig element waaraan bij renovatie moest worden voldaan, legt het architectenbureau uit.

Op deze manier is de buitenzijde van de woningen in oude luister hersteld. Op basis van historisch onderzoek zijn ook de originele kleuren bepaald en teruggebracht.

In het oorspronkelijke plan lagen acht winkels rondom de Resedastraat, maar na latere verplaatsing van winkels naar de Hagedoornweg veranderden zes van de acht winkelpanden naar woonhuizen. Een van de tot hoekwoning omgevormde winkels beschikte nog over de originele etalageruiten. Ibelings van Tilburg Architecten heeft deze hoek tot in detail teruggebracht naar het origineel, inclusief de bovenlichten met de voor dit blok kenmerkende diagonale roedeverdeling.

Verbetering woonkwaliteit
De woonblokken omvatten een grote variatie aan woningen, van kleinere beneden- tot ruime bovenwoningen. Het interieur van de woningen is gemoderniseerd en bij een deel is een volledig nieuwe indeling gemaakt. Ze zijn voorzien van eigentijdse indeling, een goede keuken en ruimere badkamer.

De bewoners, waarvan sommigen al hun hele leven hier wonen, zijn bij de plannen actief betrokken, vertelt Ibelings van Tilburg Architecten. In gesprekken met Ymere en de architecten konden ze aangeven wat hun wensen waren, zoals een extra slaapkamer of een ruimere woonkamer. Dit heeft geresulteerd in een grote verscheidenheid aan plattegronden, die ook zijn verwezenlijkt.

Door de vele verschillende typen woningen is ook de samenstelling van de bewoners gevarieerd. Kwetsbare huishoudens, nieuwkomers en oorspronkelijke bewoners, alleenstaanden en gezinnen, ze wonen samen in één blok. Het vroegtijdig betrekken van bewoners bij het plan heeft geleid tot een groter gevoel van verbondenheid en eigenaarschap bij bewoners van hun woning en buurt, vertelt het architectenbureau.

Duurzaam
De woningen zijn nu energiezuinig en duurzaam verwarmd, met een aansluiting op het stadswarmtenet. “Hiermee is dit de eerste aardgasvrije wijk in de bestaande bouw in Amsterdam”, meldt Ibelings van Tilburg Architecten.

Tot verdere duurzame maatregelen behoren de isolatie van de buitenmuren van binnenuit, een nieuw dak, nieuwe kozijnen uit FSC-hout, een mechanisch ventilatiesysteem en HR++glas. Daarbij zijn de huren betaalbaar gebleven voor de laagste inkomensgroepen.

Tijdens de sloop zijn alle materialen verzameld en gescheiden afgevoerd om elders een duurzame bestemming te kunnen krijgen.

Samenwerking
De renovatie is een samenwerking tussen Ymere, de bewoners, Monumentenzorg, Ibelings van Tilburg architecten, tekenbureau LMV bouw+kundig, constructeur Berkhout Tros, installatieadviseur Nieman, aannemer Van Braam-Minnesma en Vattenfall.

Dit team werkt ook aan de renovatie van blok 8, 9 en 10. Bij blok 6 en 7 heeft het team gebruik kunnen maken van ervaringen die het opdeed bij de renovatie van blok 5. Bij de renovatie van dat blok waren ook Hooyschuur als architectenbureau en Dura Vermeer als aannemer betrokken.

Trefwoorden

ibelings van tilburg architecten renovatie van gendt en kleinhout amsterdam amsterdam-noord woningrenovatie ymere gentiaanbuurt

1	Kasteel met boerderij bij Maastricht getransformeerd tot hotel woensdag, 21 oktober
2	Makerskade – tijdelijke woningen met ontwerpkracht permanente kwaliteit gegeven maandag, 19 oktober
3	Team met Arons en Gelauff en Inside Outside wint tender Amstelkwartier woensdag, 21 oktober
4	Kandidaten voor nieuwbouw De Meervaart delen visie op de opgave woensdag, 21 oktober
5	NAMO Architecture opent Jenaplanschool op twee verdiepingen naar groene buitenruimte maandag, 19 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Vernieuwde publiekhal van gemeentehuis Moerdijk is groen en gastvrij

23 november 2020

Gentiaanbuurt technisch up-to-date en in oude allure hersteld

4 maart 2024

Ibelings van Tilburg maakt opvallende villa energieneutraal

1 maart 2024

Royale dakrand en etalage met auto's voor flagshipstore Mercedes

19 juli 2019

Plan van Gool wordt beschermd stadsgezicht

22 maart 2022

Koetshuis en hooiberg op historisch landgoed getransformeerd naar woon-zorgstudio's

12 september 2024

Arie Keppler Prijs 2018 uitgereikt aan vijf projecten

1 oktober 2018

Amsterdam bouwt 1.700 woningen op Draka-terrein in Noord

1 oktober 2020

Amsterdam wil IJplein aanwijzen als beschermd stadsgezicht

2 september 2020

De Bariton in Hellevoetsluis is een gevarieerd woonblok van Ibelings van Tilburg architecten

2 oktober 2024

Een kleinschalig appartementengebouw met krachtige aanblik

28 januari 2025

Eerste editie van Tilburg Architectuurprijs gelanceerd

20 februari 2024

Renovatie 94 woningen Van der Pekbuurt Amsterdam afgerond

3 april 2023

Bouwproject Gare du Nord markeert beginpunt Noord-Zuidlijn

19 september 2022

A tot Z-debat over de verbinding tussen Amsterdam en Zaandam

6 september 2022

Realisatie project THIS. in Amsterdam-Noord van start

9 juni 2022

Woongebouw The Grid in wijk Aan het IJ Amsterdam-Noord klaar

7 december 2021

Bouw blok IVY in Klaprozenbuurt Amsterdam-Noord gaat van start

3 december 2021

Appartementengebouw met een ragfijn gevelraster

25 augustus 2021

Eerste twee fases Pontkade op NDSM-werf opgeleverd

29 juli 2021

Bouw stedelijk woonblok in Amsterdam-Noord naar ontwerp LEVS gestart

28 juni 2021

Bouw project Binnendok op NDSM-werf gaat van start

10 maart 2021

Studio Rianknop presenteert zelfbouwwoning Amsterdam-Noord

5 maart 2021

Nautisch NDSM van Dok biedt wonen en werken met zicht over het IJ

8 december 2020

Woongebouw met 'buitenkamers' in Amsterdam-Noord

10 juni 2020

Laatste fase vernieuwing De Banne in Amsterdam start

2 januari 2018

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Eklund_terbeek transformeert Schiedams rioolgemaal naar woonhuis

23 oktober, 3:43

Uitgangspunt van het ontwerp van eklund_terbeek is het behoud van de oorspronkelijke structuur en de architectonische kwaliteiten van het gemaal. Het bureau voegt daarbij een eigentijdse laag toe.

OMA past gerechtsgebouw landschappelijk in op oud vestingterrein Lille

23 oktober, 1:25

In Lille is het door OMA ontworpen nieuwe Paleis van Justitie opgeleverd. Het gebouw is landschappelijk ingepast op een terrein waar ooit vestingen van de bekende vestingbouwer Vauban lagen.

Woongebouw door Moke Architecten op Hembrugterrein klaar

23 oktober, 11:35

Deze maand wordt in Zaandam Hembrug Gebouw 1 officieel geopend en in gebruik genomen. Het door Moke Architecten ontworpen gebouw markeert een belangrijke entree van het Hembrugterrein en biedt plek 164 woningen.

Opening Nationaal Slavernijmuseum met drie jaar uitgesteld

23 oktober, 9:15

Onder meer het aanvragen van vergunningen en de aanbesteding noemt het college als oorzaak van de vertraging, net als het ontwerpproces dat nu bezig is.

Vernieuwde tijdlijn van Carbonlab en Aveco de Bondt brengt klimaatdoelen en wettelijke verplichtingen in kaart

23 oktober, 2:21

De geactualiseerde tijdlijn maakt klimaatdoelen en duurzaamheidsregels concreet voor de bouwsector.

EIB: Nederland moet doelen uitstellen om personeelstekort bouw

23 oktober, 10:11

Nederland moet vanwege de personeelskrapte in de bouwsector scherpere keuzes maken over wat het wil realiseren en wanneer, stelt EIB-directeur Taco van Hoek.

Milieuorganisaties stappen naar rechter om nieuw besluit Schiphol

22 oktober, 1:18

Volgens de partijen legaliseert het nieuwe besluit ‘jarenlange illegale overlast’ en ‘schaadt het de gezondheid’.

EIB: 73.000 nieuwe mensen nodig in bouw, defensie zorgt voor druk

22 oktober, 11:10

De komende drie jaar heeft de bouwsector zo'n 73.000 nieuwe medewerkers nodig, denkt het Economisch Instituut voor de Bouw.

Kandidaten voor nieuwbouw De Meervaart delen visie op de opgave

21 oktober, 2:43

Tot en met vrijdag 29 oktober kan iedereen op de visies reageren.

VN-rapport: sterkere opwarming door vertrek VS uit Klimaatakkoord

21 oktober, 10:55

Zelfs als alle andere landen hun klimaatplannen volledig uitvoeren, zal de aarde eind deze eeuw 2,6 graden warmer zijn dan halverwege de negentiende eeuw.

Ga naar het nieuws-archief