Zeeland en Zuid-Holland presenteren inventarisatie geschenkwoningen

12 mei 2021, 17:12

Na de Watersnoodramp van 1953 schoot een aantal landen Nederland te hulp met prefab woningen; een ruim deel van deze ‘geschenkwoningen’ staat er 68 jaar later nog steeds. De provincies Zeeland en Zuid-Holland hebben de woningen in kaart gebracht, in de hoop dat dit bijdraagt aan het behoud van deze bijzondere woningen.

Nederland ontving na de Watersnoodramp hulp uit de hele wereld, in de vorm van bijvoorbeeld voedsel, dekens, zandzakken, kleding en speelgoed. Een bijzondere gift kwam uit Noorwegen, Finland, Zweden, Denemarken, Oostenrijk en Frankijk: deze landen schonken prefab woningen om dakloos geraakte gezinnen een nieuw huis te geven.

Houten prefab met ongekend comfort
Naast woningen schonken landen ook wijkgebouwen, scholen en kruisgebouwen. Verder ontvang Nederland, om de bouw mogelijk te maken, extra bouwmateriaal. In totaal schonken de zes landen 860 houten prefab woningen. De woningen werden verdeeld over de provincies Zuid-Holland, Zeeland en Noord-Brabant aan de hand van het aantal verwoeste woningen.

Hoewel de eerste reacties op de houten huizen niet bijzonder enthousiast waren, raakten de bewoners van de geschenkwoningen snel overtuigd van de kwaliteit van hun nieuwe huis. De woningen, zeker die uit Scandinavië, bleken voor het Nederlandse klimaat veelal goed geïsoleerd. Daarnaast boden de woningen, uitgerust met aparte kamers, een ruime woonkeuken en een douche meer comfort dan veel bewoners daarvoor hadden gekend.

Dat de geschenkwoningen, ook wel watersnoodwoningen genoemd, bij nader inzien goed functioneerden, mag blijken dat er nog veel bestaan. Van de 661 woningen die Zeeland en Zuid-Holland en Zeeland kregen toebedeeld, staan er nog 540 overeind. Anderzijds schijnen veel van de nog bestaande woningen ingrijpend en onherkenbaar verbouwd, of dreigt sloop.

Inventarisatie en bescherming
Zeeland en Zuid-Holland hebben gezamenlijk de stichting Dorp, Stad en Land opdracht gegeven een inventarisatie te maken van de houten geschenkwoningen. De provincies vinden het belangrijk dat de woningen behouden blijven als tastbare herinnering aan een ingrijpende gebeurtenis in de geschiedenis en de hulp die landen vervolgens gaven.

Toch hebben de geschenkwoningen op dit moment geen beschermde status en de provincies hebben geen concrete plannen om de woningen te gaan beschermen. “Het is aan gemeenten en andere belanghebbenden om zorgvuldig om te gaan met dit erfgoed”, meldt provincie Zeeland.

“Zo kunnen zij de inventarisatiegegevens gebruiken bij eventuele bescherming van deze karakteristieke woningen als beeldbepalend pand, gemeentelijk monument of beschermd dorpsgezicht.”

De resultaten van de inventarisatie zijn te lezen en bekijken in de digitale publicatie ‘Geschenkwoningen Watersnoodramp 1953 in kaart en beeld’. Alle nog bestaande geschenkwoningen in Zeeland en Zuid-Holland zijn ook online te zien in de Kaart Cultuurhistorie Zeeland (kaartlaag ‘Watersnoodramp’) en de Cultuurhistorische Atlas Zuid-Holland (kaart 3a; e. Geschenkwoningen).

Trefwoorden

prefab woning woningbouw zeeland watersnoodsramp zuid-holland watersnoodwoningen geschenkwoningen stichting dorp, stad en land

1	André Kempe: ‘Het ging Oliver Thill om het geven van betekenis’ vrijdag, 6 maart
2	Kantoorcomplex door Goof Spruit bij station Utrecht krijgt tweede leven als De Nieuwe Tuin woensdag, 11 maart
3	Woongebouw door van Bergen Kolpa vormt nieuwe markering langs bocht Rotte dinsdag, 10 maart
4	Werkstatt gaat verder zonder medeoprichter Niels Groeneveld vrijdag, 6 maart
5	Gerenoveerd Valkhof Museum heropent deuren op 6 juni dinsdag, 10 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

Vrees in Zuid-Holland dat De Jonge regie op woningbouw overneemt

10 april 2024

Watersnoodwoning in Openluchtmuseum opent

28 maart 2014

Watersnoodmuseum uitgebreid en verbouwd

22 april 2009

Politieke partijen verwachten na stikstofcrisis problemen met water

10 juni 2021

Provincies: maak geschenkwoningen Watersnoodramp rijksmonument

2 februari 2023

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Nominaties Amsterdamse Architectuurprijs 2026 bekend

57 minuten geleden

Zoals altijd komen tien projecten in aanmerking voor zowel de prijs van de vak- als publieksjury. De prijsuitreiking vindt plaats op woensdag 10 juni.

Nieuwe woonwijk bij Istanbul omvat bijdragen van BIG, MVRDV en Snøhetta

Gisteren, 16:20

De Turkse ontwikkelaar Ion heeft de bouw van een nieuwe, 84 hectare grote, woonwijk nabij Istanbul aangekondigd. Het plan zet in op een duurzame en mensgerichte ontwikkeling en rekent zich rijk met ontwerpbijdragen van BIG, MVRDV en Snøhetta.

Architectenweb symposium: ontwerpen van autovrije buurten

Gisteren, 11:30

Welke ruimtelijke en sociale kansen ontstaan er wanneer we buurten ontwerpen met honderden tot duizenden woningen waar in de openbare ruimte geen auto te zien is? En hoe overwin je de uitdagingen die daarbij komen kijken?

Cepezed ontwerpt houten rijkskantoor aan Juliana van Stolberglaan in Den Haag

Gisteren, 10:23

De negentien verdiepingen tellende toren, ontworpen door cepezed en cepezedinterieur, is bedoeld voor het ministerie van OCW en uitvoeringsorganisatie DUO.