Kerk Gronings dorp verbouwd tot 'schoolkerk'

22 april 2020, 16:17

De dertiende-eeuwse kerk van het Groningse dorp Garmerwolde is verbouwd tot een ‘schoolkerk’. Scholieren en andere bezoekers kunnen in het kerkgebouw en de vrijstaande klokkentoren ernaast kennisnemen van religieuze tradities. MX13 is verantwoordelijk voor het architectonisch ontwerp van het ontvangstgebouw, een nieuwe kerkentree en de verbouwing van de toren.

De verbouwde toren maakt deel uit van een educatief project van Museum Catharijneconvent onder de titel Feest! Weet wat je viert. Met dit project wil het museum kinderen en jongeren kennis laten maken met de achtergronden van religieuze tradities, door op verschillende plekken In Nederland samen met lokale partijen exposities te organiseren. Zo willen de initiatiefnemers de interculturele dialoog in Nederland een positieve impuls geven, laat MX13 weten.

Op tien locaties in Nederland kunnen leerlingen van de basisschool iets ontdekken en leren begrijpen van religieuze feesten. In Noord-Nederland wordt samengewerkt met de Stichting Oude Groninger Kerken. Die beheert in provincie en stad talloze architectonische monumenten en zag potentie in de kerk van Garmerwolde met zijn plafondschilderingen en de ongebruikte ruimte van de toren.

Het hoogtepunt van de tentoonstelling in de Garmerwolder kerk vormt een bezoek aan de toren, laat MX13 weten. Het bureau heeft daar een dubbele trap geplaatst, die een hoogte van ongeveer vijftien meter overspant en is voorzien van een spiraalachtige vorm. Door het beklimmen van de ene trap en later weer af te dalen langs de andere maken de bezoekers een ‘ontdekkingsreis’ langs acht godsdienstige feesten, waarvan vier christelijk en nog eens vier islamitisch.

Hemelvaart
De opgaande trap leidt langs Kerstmis, Pasen, Laylat al-Qadr (Nacht van de beslissing) en Hemelvaart. Bij het afdalen passeren bezoekers de Ramadan, Eid al-Fitr (Suikerfeest), Eid al-Adha (Offerfeest) en Pinksteren. Studio 212 Fahrenheit verbeeldde deze religieuze feestdagen door nieuwe symbolen te zoeken in plaats van beschrijvingen, of bestaande afbeeldingen te gebruiken. Er is gestreefd naar een beeldtaal die zowel leerzaam als visueel prikkelend is, aldus MX13.

Doordat ook de onderkant van de trappen getrapt is uitgevoerd, ontstaat een vervreemdende ruimtelijke beleving, als in een prent van Escher. De routes naar boven en beneden zijn gescheiden en draaien om elkaar heen waardoor ze een cirkelgang vormen, die halverwege de kerkklok passeert. Onderweg wisselen aandacht voor de expositie en voor de monumentale context elkaar af.

Nabij het hoogste punt in de toren wordt de hemelvaart van zowel Jezus Christus als die van Mohammed verbeeld. Op het hoogtepunt zelf bevindt zich een groot raam dat uitzicht biedt op het Groningse landschap met zijn telkens wisselende luchten. Wie over de balustrade naar beneden kijkt, alvorens langs de andere trap af te dalen, krijgt een caleidoscopische mix van oud en nieuw te zien, aldus het architectenbureau.

Getik
De volgorde van de religieuze feesten in de expositie komt overeen met de jaarkalender en past zo bij het cyclische karakter van de trappenconstructie. Wie onderweg even stilstaat hoort het getik van het uurwerk goed. Het verleden klinkt nog steeds door, ondanks de cleane vormgeving en de eigentijdse effecten van de installaties.

Alles is zo ontworpen dat de monumentale waarde van de toren niet wordt aangetast. Zo zijn de trap en alle andere voorzieningen van de tentoonstelling geheel autonoom in de ruimte geplaatst. Ze kunnen zonder een spoor na te laten weer worden verwijderd, meldt MX13.

Het geheel is uitgevoerd in staal- en houtskeletbouw en is omkleed met een watervaste beplating. Onder deze ‘huid’ zitten alle benodigde technische voorzieningen verstopt.

Trefwoorden

kerk groningen mx13 garmerwolde verbouwing

1	Nominaties Interieur van het Jaar 2026 bekend woensdag, 30 september
2	Vijf nominaties Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten 2026 woensdag, 30 september
3	Gelders gemaal uitgebreid en deels herbestemd door Open Kaart donderdag, 1 oktober
4	Bekijk de beste architectuurfilms tijdens Architectenweb Best Of AFFR 2026! dinsdag, 6 oktober
5	MVRDV ontwerpt collectie straatmeubilair voor Escofet vrijdag, 2 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Getransformeerde boerderij Maarhuizen grote winnaar eerste Bronzen Havik

11 december 2024

Naoorlogse kerk in Rotterdam transformeert tot woongebouw

10 juni 2020

Acht genomineerden voor Dutch Daylight Award 2020

19 oktober 2020

Een particuliere villa en metrostations winnen Dutch Daylight Award

22 juni 2021

Powerhouse Company transformeert wederopbouwkerk naar Muziekwerf

19 juli 2023

Archipelontwerpers plaatst woonblok in een witte aureool

31 augustus 2023

Woningen in getransformeerde Baumannkerk in gebruik genomen

31 augustus 2022

Uitreiking Dutch Daylight Award 2020/21 op de langste dag

7 juni 2021

Minimalistische ingreep met symbolische lading

16 maart 2021

Sporten in een kerkgebouw

29 oktober 2020

Rijk gedecoreerde Sint-Franciscuskerk in oude luister hersteld

3 juni 2020

BUNK Hotel in Amsterdamse kerk opent deuren

28 februari 2020

Verbouwing van Arnhemse kerk uit wederopbouwtijd van start

19 februari 2020

Een modern kerkgebouw dat openheid en eenvoud biedt

5 december 2019

Kerkgebouw voor twee genootschappen in Leidsche Rijn

16 oktober 2019

Een op vijf kerken is geen kerk meer

25 juni 2019

Kerkgebouw met podium voor muziek

15 januari 2019

Het Speelhuis heropent als volwaardig theater in kerk

10 september 2018

Bibliotheek en 'ontmoetingscentrum' in voormalige kerk Vught

13 april 2018

Nieuwe functie voor enige kerk Gerrit Rietveld

6 maart 2018

Christus Koning Kerk Heerlen wordt regionaal archief

1 maart 2018

Gezondheidscentrum in oude kerk Borne in gebruik genomen

18 januari 2018

Restauratie Nieuwe Kerk in Delft door Van Hoogevest na vijf jaar voltooid

10 november 2017

Autonome woonkubussen in voormalige kerk

23 mei 2017

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Woonblokken met sociale huurwoningen op Harley-locatie Breda voltooid

Vandaag, 16:25

Waar ooit een garage voor Harley Davidson motoren stond zijn vier bouwblokken met 51 compacte sociale huurwoningen verrezen.

Dutch Design Week 2026 in teken van ongepolijst en onderzoekend ontwerp

Vandaag, 15:29

Van 17 tot en met 25 oktober vindt in Eindhoven de 26e editie van de Dutch Design Week. In de Lichtstad komen die week onder het thema R.A.W. ruim 2.500 ontwerpers samen.

Bekijk de beste architectuurfilms tijdens Architectenweb Best Of AFFR 2026!

Vandaag, 11:35

Aanstaande zondag vanaf 13.00 wordt in het Rotterdamse theater LantarenVenster een selectie van de vier beste films getoond die tijdens ’s werelds grootste architectuurfilmfestival te zien waren.

Arons en Gelauff herontwikkelt fabrieksterrein met woonhof en brandweerkazerne

Vandaag, 10:20

Naar ontwerp van Arons en Gelauff architecten is op het terrein van de voormalige VerBliFa-fabriek in Dordrecht een hof met 28 woningen gerealiseerd. Ook heeft het bureau er een brandweerkazerne ontworpen.

INBO benoemt Frank Zewald tot associate

Vandaag, 12:23

De architect werkt sinds 2003 bij het bureau en geeft al geruime tijd mede richting aan de vestiging in Eindhoven.

123 miljoen euro voor natuurherstel in Brainport-regio

Vandaag, 11:06

Het geld komt uit een pot van vijfhonderd miljoen euro voor ‘prioritaire gebieden’.

Opnieuw minder nieuwbouwwoningen verkocht dan jaar eerder

Gisteren, 15:17

Het is het vierde kwartaal op rij dat minder nieuwbouwwoningen zijn verkocht.

Katwijk stemt in met komst miljardenfabriek Amerikaanse farmaceut

Gisteren, 10:01

Het Amerikaanse bedrijf Eli Lilly kan voor drie miljard dollar een medicijnfabriek gaan bouwen in Katwijk.

Vol stroomnet zet ook bijna voltooide woningbouwprojecten klem

2 oktober, 3:35

Zelfs nieuwbouwwoningen die te koop staan en woningen die al zijn verkocht, kunnen vaak niet op tijd op het stroomnet worden aangesloten, waarschuwt brancheorganisatie WoningBouwersNL.