Gezondheidscentrum in oude kerk Borne in gebruik genomen

18 januari 2018, 14:47

Deze maand hebben twintig zorgverleners hun intrek genomen in gezondheidscentrum De Poort van Borne. Naar ontwerp van Reitsema & partners architecten zijn de gebruikers ondergebracht in een nieuwe constructie binnen de voormalige Theresiakerk. Centraal in de kerk bevindt zich een binnenplein dat op de eerste verdieping eindigt in een multifunctioneel podium.

Twee jaar geleden kocht projectontwikkelaar Erik Mijnhardt de uit 1935 stammende Theresiakerk van het bisdom om het gebouw een nieuwe maatschappelijke en publieke functie te geven en op die manier zijn waarde voor het dorp te behouden. In De Poort van Borne zijn onder meer huisartsen, logopedisten, psychologen en masseurs onder één dak gebracht.

Het is niet de eerste keer dat een kerk werd herbestemd tot gezondheidscentrum. Om inspiratie op te doen bezocht het bouwteam meerdere gelijksoortige projecten. "In veel gezondheidscentra is de voormalige kerk niet of nauwelijks te beleven en domineert de nieuwbouw. Wij hebben echter bij de verbouwing nadrukkelijk ingezet op het behoud van de bestaande ruimtelijke kenmerken”, licht architect Theo Reitsema toe.

Het plein vormt een buffer tussen binnen en buiten waaraan over drie verdiepingen de praktijken zich presenteren. Hier kunnen bezoekers bij het oude doopvont wachten op hun afspraak of een recept ophalen bij de service-apotheek.

Doordat de oude gewelven niet zijn geïsoleerd, kunnen de gebruikers de kerk in neogotische stijl volop ervaren. Tegelijkertijd zorgt het niet-klimatiseren van het plein voor een grote energiebesparing.

Relatief nieuw
De nieuwe praktijkruimtes zijn juist hoogwaardig geïsoleerd. Ze zijn opgebouwd uit lichtgewicht, gewapend polystyreenwanden voorzien van spuitbeton. Hoewel het systeem al 35 jaar wordt toegepast in vele delen van de wereld, is het in Nederland relatief nieuw.

“De opdrachtgever en de projectleider droegen het - voor ons onbekende - bouwsysteem aan”, vertelt Reitsema. “Het bleek ideaal voor deze verbouwing te zijn. De polystyreenwanden kunnen op maat worden gemaakt, waardoor zelfs aansluitingen op details goed zijn gelukt. Dankzij het systeem hebben we de architectuur kunnen maken die we voor ogen hadden.”

De nieuwe binnengevels aan het plein sluiten aan op de bestaande ruimtelijke ritmiek van de kerk. Door ze wit te stuken, wilde Reitsema een rustig beeld en een tijdloze uitstraling creëren - en de aandacht niet te veel afleiden van de kerkarchitectuur. Een en ander wordt versterkt door de gietvloer en de licht messingkleurige kozijnen.

Ontwikkelaar Erik Mijnhardt: “Wij hebben bewust gekozen voor een hoogwaardige afwerking, zowel in materiaalkeuze als in detaillering. Hiermee doen we recht aan de oorspronkelijke architectuur, maar ook aan de nieuwe functie van de kerk.”

Zonder hoofdaannemer
De verbouwing is in twee jaar zonder hoofdaannemer uitgevoerd. Elke leverancier en onderaannemer werkte rechtstreeks voor de opdrachtgever. Hierdoor kon het bouwteam in een laat stadium nog invloed uitoefen op bepaalde keuzes.

“Omdat de herbestemming een complexe opgave was, was een goede communicatie tussen de diverse partijen essentieel. Dankzij de korte communicatielijnen waren we instaat de beoogde kwaliteit te realiseren”, aldus Cor Engberink van Key2 Bouwmanagement (dat verantwoordelijk was voor het projectmanagement).

Trefwoorden

reitsema & partners architecten key2 bouwmanagement transformatie theo reitsema gezondheidscentrum kerk borne erik mijnhardt

1	2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij maandag, 29 december
2	2025 in tien columns door Joost Ector maandag, 29 december
3	2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland dinsdag, 30 december
4	2025 in tien columns door Marjolein van Eig dinsdag, 30 december
5	Architectenweb Awards 2025 – een terugblik woensdag, 31 december

Gerelateerde nieuwsberichten

Rijssen-Holten heeft bijzonder energiezuinig nieuw zwembadcomplex

6 juni 2023

Gezondheidscentrum voegt zich in historische context

11 augustus 2014

Tijdelijk gezondheidscentrum is helder baken

15 februari 2017

Versseput realiseert wijkgezondheidscentrum

22 mei 2013

Gezondheidscentrum in voormalige kerk Borne

8 maart 2017

Nieuwe typologie voor gezondheidscentrum

17 maart 2016

Plasterk opent gezondheidscentrum Deventer

1 oktober 2009

Lange volumes op landgoed als knipoog naar Twentse schuren

15 oktober 2018

Villa met ver uitkragende verdieping

23 januari 2019

Video: Twentse schuurwoning in BinnensteBuiten

26 april 2019

Zwembad met optimaal zicht op bosrijke omgeving

2 mei 2019

Een op vijf kerken is geen kerk meer

25 juni 2019

Meer groen en afleesbare historie in centrum Rijssen

2 augustus 2019

Architect realiseert eigen droomhuis in Twente

1 oktober 2019

Kerkgebouw voor twee genootschappen in Leidsche Rijn

16 oktober 2019

Lichte en moderne werkomgeving voor VolkerWessels-kantoor Rijssen

13 maart 2020

Compact en transparant medisch centrum voor Ronse

26 maart 2020

Kerk Gronings dorp verbouwd tot 'schoolkerk'

22 april 2020

Reitsema & Partners ontwerpt nieuwbouw Heutink in Nijverdal

19 januari 2021

FC Twente wil trainingscomplex op plek oude stadion

22 september 2022

Opfrisbeurt voor onderkomen investeringsmaatschappij Reggeborgh

21 oktober 2022

Heutink neemt nieuw hoofdkantoor met distributiecentrum in gebruik

6 december 2022

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein

24 december 2025, 9:00

Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.

Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher

23 december 2025, 12:00

Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.

Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen

22 december 2025, 11:20

De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.

Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor

19 december 2025, 3:15

De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.

Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!

24 december 2025, 1:00

Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.

Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven

23 december 2025, 5:00

"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.

DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk

19 december 2025, 4:03

DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.