I.M. Frans van Gool (1922-2015)

29 oktober 2015, 15:20

In de nacht van afgelopen zaterdag op zondag is architect Frans van Gool overleden. De voormalige Rijksbouwmeester en oprichter van de Architekten Cie. is 93 jaar oud geworden. Oud-collega en vriend Pi de Bruijn schreef een in memoriam voor hem.

Van Gool is vooral bekend van het naar hem vernoemde plan voor 1.138 woningen in Amsterdam-Noord, het hoofdkantoor van PTT in Groningen en twee kantoorvilla’s aan de Weteringschans in Amsterdam (ook wel Peper- en Zoutstel genoemd). In 1986 werd hij benoemd tot Rijksbouwmeester, een ambt dat hij wegens ziekte en strubbelingen al na twee jaar neerlegde.

De in Antwerpen geboren Van Gool begon zijn actieve loopbaar bij Van den Broek en Bakema, waar hij nauw betrokken was bij het ontwerp van De Lijnbaan. In 1957 ging hij een maatschap aan met de architecten Arnold Numan Oyevaar en Heinrich Wilhelm Christian (Hein) Stolle. Dit bureau is later voortgezet als de Architekten Cie.

Pi de Bruijn, een van de huidige partners bij de Architekten Cie., heeft op verzoek van de familie Van Gool een in memoriam voor zijn overleden oud-collega en vriend geschreven. Onder het I.M. staat een documentaire over het Plan Van Gool uit 2013. In deze video is onder andere het laatste interview met Van Gool te zien.

In memoriam door Pi de Bruijn:

Naar eigen zeggen rolde Van Gool zonder vooropgezette bedoeling het vak in, in een naoorlogse architectenwereld gedomineerd door de ideologische strijd tussen traditionalisme en modernisme.

In de monografie Frans van Gool, Leven en Werk door Bernard Colenbrander vind je veel observaties die zijn gecompliceerde en weerbarstige houding illustreren.

- Eerder intellectualistisch en beschouwelijk dan artistiek…

- Een dwarsligger, onafhankelijk; ‘ik ben niet voor clubjes’.

- Verstilling van middelen zonder minimalist te zijn.

- Een bureau als atelier van compromisloze realisatie, zonder het erfgoed van de moderne beweging (tussen Oud en Le Corbusier) te verkwanselen…

Na een leerperiode in Rotterdam bij Van den Broek en Bakema met de Lijnbaan als zijn centrale werk, maakt Frans van Gool de overstap naar de Amsterdamse Woningdienst met een veelheid van realisaties, o.a. Blue Banddorp, de Zaagtandwoningen te Osdorp.

Vanaf 1959 wordt Van Gool de drijvende kracht in de maatschap Oyevaar Stolle Van Gool. Uit zijn ‘profiel van een architectenbureau’ uit die tijd een citaat:

"…de architect kan zijn functie in deze maatschappij doen standhouden door zich onbevangen op te stellen voor elke nieuwe opdracht en de waarde af te wegen die de opdrachtgever(s) aan zijn te bouwen omgeving wil toekennen, een waarde die niet aan geld (kosten) afmeetbaar is en waarvoor geen receptuur klaar mag liggen..."

De doorbraak van het bureau komt met het winnen van een tweetal cruciale prijsvragen. De Zilveren Toren voor de Nationale Nederlanden aan de Utrechtse Baan in Den Haag en project Het Breed, later plan Van Gool, voor 1138 woningen in Amsterdam-Noord.

Beide projecten excelleren in het toevoegen van een poëtische gelaagdheid aan de inmiddels landelijk verstarde wederopbouwarchitectuur. Het bureau wordt hierdoor een vaste waarde in het Nederlandse architectenlandschap, zij het niet in de zin van een stilistisch vocabulaire, wel in de zin van ’atelier van compromisloze realisatie’.

Een greep uit van Gool’s latere werk moge dit duidelijk maken met onder andere de twee kantoorvilla’s aan de Weteringschans, de Tweede Toren voor Nationale Nederlanden in Den Haag, het PTT hoofdgebouw in Groningen, een uitzonderlijk innovatief woonblok aan het Dijkwater in Amsterdam. En tenslotte de Bijenkorf-parkeergarage te Amsterdam, waarin wellicht de apotheose besloten ligt van het denken architect van Van Gool.

https://vimeo.com/82311292

Trefwoorden

overlijden frans van gool de architekten cie.

1	Winnaars ideeënprijsvraag Alkmaars Kanaalschiereiland bekendgemaakt dinsdag, 27 oktober
2	De Maasbode biedt gestapelde woonbuurten in centrum van Rotterdam woensdag, 28 oktober
3	Woongebouw door Moke Architecten op Hembrugterrein klaar vrijdag, 23 oktober
4	Eklund_terbeek transformeert Schiedams rioolgemaal naar woonhuis vrijdag, 23 oktober
5	OMA past gerechtsgebouw landschappelijk in op oud vestingterrein Lille vrijdag, 23 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Plan van Gool wordt beschermd stadsgezicht

22 maart 2022

Arcam toont collectieve architectuur toen en nu

8 januari 2019

Renovatie wooncomplex Het Breed afgerond

24 augustus 2016

Zorg- en wooncomplex De Makroon geopend

14 januari 2016

Video: Wonen in het Plan Van Gool

20 december 2013

Micha de Haas wint Ymere NAi prijsvraag

16 november 2007

Toon alles

Andere nieuwsberichten

TU Delft opent proeftuin voor natuurinclusief bouwen

Vandaag, 15:30

Hier kunnen onderzoekers, bedrijven en overheden innovaties testen en doorontwikkelen die natuur en biodiversiteit beter integreren in de gebouwde omgeving.

Gilde Opleidingen neemt nieuw gebouw in Roermond in gebruik

Vandaag, 11:53

In het ontwerp van RoosRos Architecten en The ArchiTech Company vormde het mogelijk maken van flexibel onderwijs en het vinden van een balans tussen optimale daglichtinval en gebruikscomfort een belangrijke rol.

Bekende studententoren in Delft ondergaat renovatie

Vandaag, 10:37

In Delft start Vorm Vastgoed binnenkort met de renovatie van de toren van studentencomplex Van Hasseltlaan. Vakwerk Architecten maakte het ontwerp in opdracht van eigenaar DUWO.

Kantoorinterieur van Frank Ontwerpen en studio Rianknop verbindt historie en duurzaamheid

Gisteren, 10:54

In de nieuwe werkomgeving voor het adviesbureau Mentha wordt de bedrijfsidentiteit gecombineerd met verfijning, comfort en focus op duurzaamheid.

Veengebieden liggen er slecht bij, ziet Rekenkamer

Vandaag, 13:16

De belangrijkste oorzaken zijn verdroging, slechte waterkwaliteit en stikstof.

'TU/e weigert openbaarmaking rapport sociale onveiligheid'

Vandaag, 09:32

De TU/e weigert het rapport over sociale veiligheid op de universiteit al vrij te geven, schrijft ED.

Kabinet trekt half miljard uit voor bescherming tropisch bos

Gisteren, 14:44

Over een periode van tien jaar wil het kabinet maximaal een half miljard euro investeren in een nieuw fonds voor de bescherming van tropische bossen.

Noord-Hollandse politiek verdeeld over nakomen energieafspraken

Gisteren, 09:42

Sommige regio's in Noord-Holland maken nog te weinig werk van gemaakte afspraken over de opwekking van duurzame elektriciteit.

Funderingsrisico telt vanaf 2027 mee bij NHG-hypotheek

27 oktober, 1:14

Banken moeten vanaf volgend jaar rekening houden met mogelijke funderingsproblemen bij huizen als ze hypotheken verstrekken met de Nationale Hypotheek Garantie.