Studentenhuis Weesperstraat, Amsterdam (1959-1966). Herman Hertzberger, Tjakko Hazewinkel, Henk Dicke.

Arcam toont collectieve architectuur toen en nu

8 januari 2019, 12:11

In Amsterdam is collectief wonen en bouwen bezig aan een comeback. Mede als gevolg van de gespannen woningmarkt kiezen steeds meer mensen voor compacte woningen met gedeelde voorzieningen. Vanaf vrijdag is in Architectuurcentrum Amsterdam (Arcam) een tentoonstelling te zien waarin de hedendaagse collectieve architectuur wordt afgezet tegenover die van de periode 1965-1985.

Na de wederopbouw vindt er een omslag plaats in de architectuur, meldt Arcam. De welvaart neemt toe, de woningnood neemt af en de architect kan zich richten op comfort en kwaliteit. Ontwerpers zetten hun zinnen op collectieve architectuur. Voorbeelden, die ook op de tentoonstelling te zien zijn, zijn het Plan van Gool (1968, door Frans van Gool) De Drie Hoven (1975) van Herman Hertzberger en de experimentele woningbouw op het Bickerseiland (1982, Paul de Ley en Jouke van den Bout).

Enkele decennia later is collectieve architectuur opnieuw actueel. Compacte woningen met gedeelde voorzieningen bieden soelaas in een verdichtend en verduurzamend Amsterdam. Steeds meer Amsterdammers wonen buiten het klassieke gezinsverband. Voor hen biedt collectieve architectuur een betaalbaar middel in de gespannen huizenmarkt.

Het gaat niet alleen om nieuwe concepten van samenwonen, zoals het friends-wonen (zoals de in de expositie getoonde woontoren B’MINE, 2017, Paul de Ruiter Architects), maar ook nieuwe vormen van collectief opdrachtgeverschap rukken op. Te zien zijn onder andere CPO De Hallen (CASA architecten, ontwerp RA-AR architecten/Ramon Scharff, 2018), het Bajeskwartier (OMA, FABRICations, LOLA Landscape Architects, verwachte oplevering in 2023) en de renovatie van het Plan van Gool (2016, de Architekten Cie.)

De officiële opening wordt aanstaande vrijdag verricht door Herman Hertzberger, die met twee projecten (naast De Drie Hoven de Weesperflat uit 1966) vertegenwoordigd is in de tentoonstelling. De expositie Collectieve Comeback is te zien tot en met 23 juni.

Trefwoorden

tentoonstelling plan van gool woningbouw arcam amsterdam herman hertzberger

1	Nominaties Publiek gebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 7 oktober
2	Bekijk de beste architectuurfilms tijdens Architectenweb Best Of AFFR 2026! dinsdag, 6 oktober
3	Woongebouw Voltage grote winnaar Groninger Architectuurprijs 2026 maandag, 5 oktober
4	Arons en Gelauff herontwikkelt fabrieksterrein met woonhof en brandweerkazerne dinsdag, 6 oktober
5	Woonblokken met sociale huurwoningen op Harley-locatie Breda voltooid dinsdag, 6 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Plan van Gool wordt beschermd stadsgezicht

22 maart 2022

Tentoonstelling over structuralisme in Rietveldpaviljoen Amersfoort

30 augustus 2021

Terugkijken: boekpresentatie 'De ruimte van Herman Hertzberger'

23 augustus 2021

Directeur Yvonne Franquinet verlaat Arcam

7 juni 2019

Video: lezing Hertzberger over grote zaal TivoliVredenburg

8 februari 2019

Dubbel jubileum TivoliVredenburg met lezing Herman Hertzberger

19 december 2018

Sloop Bijlmerbajes begint vandaag

3 oktober 2018

Het Timmermansoog: Bajespuin

16 januari 2018

PUUUR BSH: architect als bouwmeester

20 juli 2017

BlackJack: meer kwaliteit voor dezelfde prijs

22 mei 2017

Bewoners toren B’MINE ontvangen sleutel

9 mei 2017

I.M. Frans van Gool (1922-2015)

29 oktober 2015

Video: Wonen in het Plan Van Gool

20 december 2013

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Bijdrage van Benthem Crouwel Architects en West 8 aan Afsluitdijk voltooid

Gisteren, 15:30

Sinds 2018 werkten beide bureaus binnen het ontwerpteam van Levvel als ontwerpers aan de vernieuwing en versterking van het waterbouwkundig icoon.

The Natural Pavilion wordt verplaatst naar Evoluonpark in Eindhoven

Gisteren, 14:16

The Natural Pavilion, gebouwd voor de Floriade Expo 2022 in Almere, wordt verplaatst naar Eindhoven. Hier krijgt het houten, remontabele gebouw een nieuwe bestemming als Ontdekfabriek 2.0, op het terrein van het Evoluon.

Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag

Gisteren, 12:28

Het woongebouw met ruim 390 woningen en het prominente, golvende houten plafond verrees direct naast station Den Haag Centraal.

Koninklijke troon tijdelijk te zien waar Pierre Cuypers hem maakte

Gisteren, 10:54

Vanaf komende dinsdag is de koninklijke troon te zien in de stad waar die gemaakt is. Het Cuypershuis in Roermond toont de door architect Pierre Cuypers ontworpen troon, als onderdeel van de tentoonstelling Van Maker tot Majesteit.

Zuid-Holland slaat alarm: tekort aan sociale huurwoningen groeit

Gisteren, 16:14

Hoewel bijna de helft van de Zuid-Hollanders qua inkomen in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, heeft de provincie verhoudingsgewijs steeds minder van zulke huizen.