D/DOCK: ‘We moeten naar een hybride samenleving’

4 november 2013, 12:29

Om ouderenzorg te verbeteren moeten we volgens Francesco Messori, ontwerper en partner bij D/DOCK, geen verpleeghuizen meer bouwen, maar de ouderen onderdeel maken van onze samenleving en een productieve rol geven. Volgens hem moeten we naar een “hybride samenleving waar alle functies gemengd zijn”.

Tekst Lisa Wagemans

“We plaatsen de ouderen in een verpleeghuis en ervaren dat vervolgens als negatief, maar we willen ook niet onze eigen ouders in huis nemen”, stelt Messori. “Dat moet veranderen”, zegt hij, “We moeten het ouderenprobleem ons eigen probleem maken. Onze samenleving moet empathischer worden”. Voor Messori betekent empathie dat we betrokken zijn bij het ‘probleem’ en niet denken vanuit het budget.

Om zijn stelling kracht bij te zetten stelt hij: “Als de architect zich het zorgprobleem eigen maakt, zou hij samen met zijn partners actief op zoek gaan naar financiering in het
geval een budget niet toereikend is. Zo zou hij een goede leefomgeving creëren voor ouderen.” De rol van de architect moet volgens hem dan ook veranderen. “De architect moet durven te vernieuwen en moet ontwerpen met liefde en emotie, zoals bij de Amsterdamse School”.

Betrokkenheid
Het project De Vallei is een voorbeeld van ontwerpen met ‘liefde en emotie’, volgens Messori. In dit project is, voor zorginstelling Arkin, een handleiding gecreëerd voor de ideale huisvesting van de psychiatrische zorg. “Vaak zijn psychiatrische woningen ontworpen vanuit een ‘angst’ voor woede aanvallen bij de cliënten, waardoor een overdreven veilige situatie wordt gecreëerd. Dit heeft soms het tegenovergestelde effect”, vertelt Messori. “In het ontwerp en de handleiding van D/DOCK zijn er geen afgesloten ruimtes of beveiliging die een opgesloten gevoel geven. Dat geeft rust. Hier kunnen mensen bijvoorbeeld buiten in de zon zitten.”

Messori zegt altijd het probleem eerst zelf te willen ervaren voordat hij een ontwerp maakt, zodat hij zich het probleem ‘eigen kan maken’. Voor De Vallei liet hij zich opnemen in een psychiatrische instelling, waardoor hij de frustratie ontdekte die bij opsluiting kan ontstaan

Messori ontdekte op deze manier ook hoe belangrijk het interieur is. “Ouderen ervaren vooral de ruimte en het interieur waarin zij leven. Het exterieur is daardoor minder belangrijk voor hun.” Als voorbeeld geeft hij de verlichting in verpleeghuizen, die vaak de hele dag lang en op elke plek met dezelfde aantal lux brandt. “Dat is eigenlijk heel onnatuurlijk. Het licht verandert gedurende de dag en buiten zijn er plekken met schaduw en plekken in de zon. Die verschillen moeten ook in een gebouw te ervaren zijn.”

Dat nog niet wordt ontworpen vanuit het interieur komt volgens Messori doordat in de huidige verpleeghuizen de zorgorganisaties de macht hebben en zorg centraal staat. “De macht moet naar de bewoners. Als de bewoner en het wonen weer centraal komen te staan, wordt ruimte en interieur ook belangrijker.”

Hybride samenleving
Volgens Messori moeten in de toekomst geen speciale plekken voor de ouderen, zoals verpleeghuizen, meer gebouwd worden. “We moeten naar een hybride samenleving waar alle functies gemengd zijn”, stelt hij. Naar zijn idee moeten verschillende generaties door elkaar wonen en kan in een ziekenhuis bijvoorbeeld een basisschool worden opgenomen. Hij pleit ook voor mantelzorg:
“De wijkbewoners zorgen voor de ouderen in de buurt”.

In de huidige maatschappij zijn mensen, zo merkt Messori op, maar vijfentwintig jaar productief en leveren ze vervolgens niets meer op voor de maatschappij. “Ouderen moeten weer productief deelnemen in onze samenleving”, stelt hij. “Ouderen zouden langer moeten doorwerken en kunnen investeren in de samenleving en economie, met hun vermogen en kennis”.

Als voorbeeld noemt hij de kinderopvang. “Ouderen kunnen op de kinderen passen terwijl de ouders geld verdienen.” Verder zijn ouderen rijk aan kennis en ervaring. “Die kennis moet aan de jongere generatie worden doorgegeven”, vertelt Messori. Naar zijn mening kunnen ook dementerende ouderen een zinvolle bijdrage leveren aan de maatschappij.

“Wij bevinden ons nu in een crisis, dit is hét moment om veranderingen in gang te zetten”, stelt Messori. “Ik merk dat de mensen ook willen veranderen, zij zijn verder dan de overheid. Architecten kunnen er voor zorgen dat die nieuwe wereld ook daadwerkelijk komt”.

Trefwoorden

zorg d/dock

1	Winnaars ideeënprijsvraag Alkmaars Kanaalschiereiland bekendgemaakt dinsdag, 27 oktober
2	De Maasbode biedt gestapelde woonbuurten in centrum van Rotterdam woensdag, 28 oktober
3	Gebiedsontwikkeling Westerpark West in Amsterdam voltooid vrijdag, 30 oktober
4	Vocus architecten wil stedenbouwkundige kwaliteit verbeteren met Utrechts woongebouw dinsdag, 27 oktober
5	Amsterdam tendert twee gebouwen in Kenniskwartier op de Zuidas vrijdag, 30 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Plan om drijvende ‘kathedraal’ te realiseren uit afvalmateriaal in Amsterdam

29 juni 2023

D/Dock lanceert app waarmee werkplek in hotel gereserveerd kan worden

10 september 2020

Hoe het kantoor steeds meer als een hotel wordt (en andersom)

13 maart 2019

Rijke historie richtinggevend bij renovatie Krasnapolsky

20 juni 2016

Long stay-hotel biedt thuisgevoel

18 april 2016

D/DOCK realiseert 'lifestyle-werkomgeving'

6 januari 2016

'Verpleeghuizen verspillen miljard per jaar'

6 maart 2015

Uitgebreid lezingenaanbod Material Xperience

4 februari 2015

Flexibele leeromgeving voor Brede School Brunssum

23 april 2014

Google: het gezonde kantoor

19 maart 2014

Terugblik op 10 interviews over ouderenzorg

15 november 2013

Inrichting meegenomen in integraal kleurconcept

13 november 2013

Ontwerpen voor dementerenden

12 november 2013

Oogziekenhuis: "Hier kent iedereen de interieurarchitect"

28 oktober 2013

Eerste steen Zorghotel De Eiken gelegd

25 oktober 2013

Ontwerpleidraad voor dementerenden ouderen

22 oktober 2013

Meer zelfstandigheid in woonzorgcentrum

17 oktober 2013

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Zaha Hadid Foundation neemt intrek in voormalig kantoor van de architect

43 minuten geleden

In het voormalige Londense kantoor van de Britse architect Zaha Hadid wordt dinsdag het nieuwe onderkomen van de naar haar vernoemde stichting geopend.

Winnaars Stadsbouwprijs Amersfoort 2026 bekend

Vandaag, 10:27

Voor het eerst in vier edities won een project zowel een vak- als publieksprijs. Het natuurgebied De Melksteeg, ontworpen door H+N+S Landschapsarchitecten, viel deze eer te beurt.

BDG geïnspireerd door opzet dorp voor ontwerp internationale schakelklas Ter Apel

30 oktober, 3:18

In Ter Apel is een gebouw voor de internationale schakelklas Westermarke in gebruik genomen. Het complex biedt plek aan jongeren van twaalf tot achttien jaar, die vanuit verschillende landen hun weg proberen te vinden in het Nederlandse onderwijs.

Harvey Otten/XOOMlab en Ruimtemaken completeren met Kickstart transformatie bedrijventerrein tot woonwijk

30 oktober, 1:31

Met het project Kickstart wordt de transformatie van de Rijnhaven in Alphen aan den Rijn van een verlaten bedrijventerrein tot een bedrijvige woonwijk voltooid.