Projecten
Producten
Bedrijven
Vacatures
Agenda
Awards
Podcasts
more_horiz
Videos
Magazine
Favorieten
Profiel
Uitloggen
Copyright: Wiegerinck architectuur stedenbouw
Copyright: Afing Wiegerinck architectuur stedebouw
Copyright: Afing Wiegerinck architectuur stedebouw
Ontwerpleidraad voor dementerenden ouderen
22 oktober 2013, 12:02
Jarno Nillesen en Stefan Opitz van
Wiegerinck architectuur stedenbouw
schreven de publicatie ‘Dimensie voor dementie’ met opties en aandachtspunten voor het ontwerpen voor dementerenden. In het boek staan concrete ontwerpspecificaties; die ontwerpers en opdrachtgevers tot denken en discussiëren moeten aanzetten.
Tekst: Lisa Wagemans
In Nederland zijn er 250.000 mensen met alzheimer, hiervan komt een op de vijf mensen in een verpleeghuis terecht. Bij dementie valt de functie van het cognitief (boven)brein als eerste weg, waardoor de zintuiglijke waarneming belangrijker wordt voor het functioneren van deze mensen.
Naar dementie is er al veel onderzoek gedaan, echter zijn er weinig architectuurboeken te vinden over dit onderwerp. Jarno Nillesen en Stefan Opitz hebben daarom een overzicht gemaakt met de aandachtspunten voor het ontwerpen:
‘Dimensie voor dementie’.
Dimensie voor dementie
Nillesen heeft voor het onderzoek informatie ingewonnen bij experts uit wetenschap en praktijk. Daartoe werden door Wiegerinck “inspiratietafels”georganiseerd en werd er uitvoerig literatuurstudie verricht.
De auteurs kwamen tot de conclusie dat er weinig keiharde waarheden zijn. De publicatie laat daarom naast een uitgebreide behandeling van literatuurstudies vooral mogelijkheden zien. ‘Het boek moet opdrachtgevers en ontwerpers aanzetten tot discussie en nadenken’, vertelt Jarno Nillesen.
In het boek wordt aandacht besteed aan vijf hoofdonderdelen van een woonruimte:
zit,-slaapkamer en sanitair, gangen, woonkamer en keuken, entree en voordeur en buitenruimte. Van elke onderdeel worden verschillende opties genoemd met voordelen en nadelen. Ter illustratie zijn er ontwerpvoorstellen in een landschappelijke en stedelijke setting uitgetekend.
Ontwerpen
‘Er moet tijdens het ontwerpen vooral rekening worden gehouden met de beleving van deze groep mensen’, vertelt Nillesen, ‘een raam dat van plafond tot vloer loopt wordt bijvoorbeeld ervaren als een buitenruimte. Bewoners kunnen binnen daardoor als daadwerkelijk koud ervaren.’
‘Tijdens het ontwerpen moeten we gaan denken in wat deze mensen wél kunnen en ze stimuleren met voldoende prikkels’, vertelt Nillesen. Als voorbeeld noemt Nillesen het creëren van mogelijkheden tot lopen met daaraan gekoppelde rustpunten. En als sanitair zichtbaar is via bijvoorbeeld een glazen deur wordt deze waarschijnlijk eerder gebruikt. Dit werkt ook andersom. ‘Als kasten, met verpleeghulpmiddelen, dezelfde kleur krijgen als de wanden worden deze niet opgemerkt door de bewoners en openen ze deze kasten niet’, aldus Nillesen.
‘Je hebt verschillende soorten dementerenden’, licht Nillesen toe, ‘
zenners
zijn mensen die gestimuleerd moeten worden en
dolers
zijn erg beweeglijk. Dementerende hebben een gedoseerd aantal prikkels nodig. Zenners om gestimuleerd te worden bijvoorbeeld te gaan lopen en dolers juist te gaan zitten.’
Woningen ’t Loug in Delfzijl
In 2012 werd het ’t Loug in Delfzijl opgeleverd, waarin meerdere aspecten uit het boek zijn toegepast. Dit complex bestaat uit vier archetypische ‘huizen’, voor ouderen zorg. In deze gebouwen van twee verdiepingen hoog zijn de slaapkamers rondom de woonkamer geplaatst. De verkeersruimte wordt door kasten deels afgescheiden, hierdoor zijn er in het ontwerp geen gangen.
‘Het voordeel hiervan is dat de ouderen zich eenvoudiger kunnen oriënteren. En mensen die bedlegerig worden kunnen nog steeds bij de activiteiten van de woning betrokken worden door de deur open te zetten’, vertelt Nillesen. ‘Tevens kunnen dolers rondom de woonkamer lopen.
Het is belangrijk dat de bewoners kunnen kiezen waar zij gaan zitten. ‘De woonkamer moet worden verdeeld in zones’, aldus Nillesen, ‘bijvoorbeeld eten en zitten. Verder is de hiërarchie van privé – slaapkamer – en openbaar – woonkamer –
belangrijk.’
Toekomst
Nillesen zou graag verder willen gaan met het onderzoek over dementie. Hij kan zich voorstellen dat in de toekomst een ‘dimensie voor dementie 2.0’
wordt uitgebracht. ‘Het project ‘t Loug is net opgeleverd, we moeten nog onderzoeken of dit concept daadwerkelijk zo werkt als gedacht’, vertelt Nillesen, ‘hieruit kunnen we weer leren. Het zou bijvoorbeeld kunnen zijn dat er te weinig plekken zijn waar deze mensen zich kunnen terugtrekken.’
Nillesen vervolgt, ‘In de meeste woningen in Nederland wordt er boven geslapen en beneden gewoond, dit archetype is voor veel ouderen herkenbaar, dit zou mogelijk ook in verpleeghuizen kunnen worden vertaald.’ Tevens wil hij meer onderzoek verrichten naar invloed van het interieur.
Voor de toekomst zou Nillesen graag meer onderzoek willen doen naar de specifieke relatie tussen architectuur en bepaalde doelgroepen bijvoorbeeld bij autisme, syndroom van down of psychiatrische patiënten.
Trefwoorden
wiegerinck architectuur stedenbouw
zorg
dementie
jarno nillesen
Best gelezen
1
Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik
woensdag, 11 november
2
Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven
woensdag, 11 november
3
Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau
dinsdag, 10 november
4
Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026
woensdag, 11 november
5
Houten woongebouw verlevendigt achterkant van winkelcentrum
maandag, 9 november
Gerelateerde nieuwsberichten
'Benoem een seniorenminister'
14 juli 2017
Contact met buurt en natuur voor dementerenden
21 juli 2016
Speciaal kamerscherm voor verzorgingshuis
1 juni 2016
Polsbandje voor dementen Beste Zorgidee
12 november 2015
Wiegerinck ontwerpt nieuwe huisvesting EPR
23 oktober 2015
Bouw woonzorgcomplex Elshof gestart
5 oktober 2015
Bouw Van der Valk Hotel Nijmegen-Lent gestart
21 mei 2015
'Verpleeghuizen verspillen miljard per jaar'
6 maart 2015
Arnhem krijgt indoor duikcentrum
25 februari 2014
Nieuw ontvangstgebouw voor Sint Maartenskliniek
12 december 2013
Wooncomplex dementerenden in Anna Paulowna
29 november 2013
Terugblik op 10 interviews over ouderenzorg
15 november 2013
Ontwerpen voor dementerenden
12 november 2013
D/DOCK: ‘We moeten naar een hybride samenleving’
4 november 2013
Brains Unlimited Maastricht officieel geopend
29 oktober 2013
Architectenweb houdt Het Grote Zorgcongres
16 oktober 2013
Wiegerinck geeft medische kernpunten een plek
12 september 2013
Wiegerinck revitaliseert Laurentius Ziekenhuis
8 januari 2013
Wiegerinck ontwerpt gebouwen zorgpark Hilversum
7 december 2012
'Benoem een seniorenminister'
14 juli 2017
Contact met buurt en natuur voor dementerenden
21 juli 2016
Speciaal kamerscherm voor verzorgingshuis
1 juni 2016
Polsbandje voor dementen Beste Zorgidee
12 november 2015
Wiegerinck ontwerpt nieuwe huisvesting EPR
23 oktober 2015
Bouw woonzorgcomplex Elshof gestart
5 oktober 2015
Bouw Van der Valk Hotel Nijmegen-Lent gestart
21 mei 2015
'Verpleeghuizen verspillen miljard per jaar'
6 maart 2015
Arnhem krijgt indoor duikcentrum
25 februari 2014
Nieuw ontvangstgebouw voor Sint Maartenskliniek
12 december 2013
Wooncomplex dementerenden in Anna Paulowna
29 november 2013
Terugblik op 10 interviews over ouderenzorg
15 november 2013
Ontwerpen voor dementerenden
12 november 2013
D/DOCK: ‘We moeten naar een hybride samenleving’
4 november 2013
Brains Unlimited Maastricht officieel geopend
29 oktober 2013
Architectenweb houdt Het Grote Zorgcongres
16 oktober 2013
Wiegerinck geeft medische kernpunten een plek
12 september 2013
Wiegerinck revitaliseert Laurentius Ziekenhuis
8 januari 2013
Wiegerinck ontwerpt gebouwen zorgpark Hilversum
7 december 2012
Toon alles
Andere nieuwsberichten
Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam
13 november, 3:47
Op de Peperkliplocatie in Schiedam-Oost, waar nu nog een basisschool staat, komt een dubbel blok met onder meer 232 woningen. MoederscheimMoonen Architects en Orange Architects ontwerpen elk een deel van het Peperkwartier.
Tentoonstelling van OMA/AMO onderzoekt rol en betekenis van winkelcentra
13 november, 1:21
‘The Mall’ toont inzichten uit recent onderzoek van OMA/AMO naar de invloed van het winkelcentrum als architectonische en stedenbouwkundige typologie.
Woningbouwproject Verra van MVRDV in Boston opgeleverd
13 november, 11:48
In de Amerikaanse stad Boston is een wooncomplex met 343 appartementen naar ontwerp van MVRDV voltooid. Het uit twee gebouwen bestaande Verra bevindt zich op de nieuwe Enterprise Research Campus.
Speeltoestel Aldo van Eyck in tuin Burgerweeshuis geplaatst
12 november, 3:13
De plaatsing maakt deel uit van de ecologische en cultuurhistorische herinrichting van de buitenruimte rond het Burgerweeshuis, waarbij het oorspronkelijke ontwerp en gedachtegoed van Van Eyck als inspiratiebron dienen.
Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026
13 november, 2:15
Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.
Tekort aan ruimte dreigt voor Gelderse bedrijven aan het water
13 november, 9:40
Movares stelt dat het beter beschermen en benutten van bestaande terreinen een eerste stap naar verbetering zou kunnen zijn.
Juridisch experts: investeringsverdragen remmen klimaatbeleid
12 november, 1:27
Internationale investeringsverdragen zitten klimaatbeleid in de Europese Unie te vaak dwars, vindt een groep van tientallen juridisch experts.
Komst Gelders Museum vrijwel rond, provincie trekt extra geld uit
12 november, 9:36
Het nieuw op te zetten Gelders Museum in Zutphen lijkt er definitief te komen.
Besluitvorming over infrastructuur moet beter, vindt kabinet
11 november, 2:05
Het huidige systeem hapert, maken ambtenaren duidelijk in een document dat ook met de Tweede Kamer is gedeeld.
Honderden bouwprojecten mogelijk stilgelegd om kwaliteitsborging
11 november, 9:23
Honderden bouwprojecten dreigen vertraging op te lopen doordat twee controleurs geen kwaliteitsborging meer mogen uitvoeren.
Ga naar het nieuws-archief
1
0
0
0
Voor een optimale gebruikservaring plaatst Architectenweb functionele cookies. Wat de verschillende cookies precies doen leggen we uit in een
overzicht
. Cookies van social media kun je optioneel
aanzetten
.
Akkoord
Instellingen
Feedback
Feedback
Wij horen graag jouw feedback. Laat je reactie achter en eventueel jouw e-mail adres.
Reactie
Verstuur