Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

De Koöperatieve Architekten Werkplaats (KAW) in 1979

KAW (directie) in 2026

KAW jubilieumproject, Plein 1953 Pendrecht, Rotterdam, huidige situatie

Referentieproject 'sociaal en energieneutraal', Gestelse Buurt, Den Bosch, KAW

Referentieproject 'renovatie en verdichting', Blokken F, Amsterdam, KAW

Referentieproject 'klimaatadaptieve renovatie', De Kuil, Bergen op Zoom, KAW

KAW viert jubileum met investering in concrete projecten

22 april, 9:00

Het bureau KAW viert zijn 50-jarig bestaan en viert dat met een investering in nieuwe, betaalbare woningen binnen bestaand vastgoed. De keuze om het jubileum luister bij te zetten met drie concrete projecten karakteriseert de insteek en werkwijze van het bureau bij uitstek.

De aanpak van de drie projecten vormt, volgens KAW, ook een overduidelijke verwijzing naar de oorsprong van het bureau. Het bureau werd een halve eeuw terug immers als de Koöperatieve Architekten Werkplaats (KAW) opgericht door een groep architecten die zich sterk om het realiseren van betaalbare woonruimte bekommerde. Het idealistische bureau kwam in 1976 nadrukkelijk voort uit de toenmalige krakersbeweging.

Het jubileum markeert, onbedoeld, in zekere zin ook de hardnekkigheid van de initiële problematiek. Hoewel binnen een andere context, is de beschikbaarheid van betaalbare woonruimte anno 2026 immers onverminderd een hardnekkig probleem.

Ruimte zat
KAW toont zich al langer en met vasthoudende inzet een voorvechter van het beter en slimmer gebruiken van de bestaande woningvoorraad. Het bureau is er namelijk van overtuigd dat de bestaande woningvoorraad veel meer ruimte biedt voor huishoudens met een bescheiden budget dan vaak wordt aangenomen. Het onderzoek 'Ruimte zat in de stad' dat het bureau in 2020 publiceerde is een goede illustratie van die overtuiging en voorgestelde aanpak van het bureau. Terwijl 'woningnood' toeneemt, gebruiken steeds minder mensen de woningen die er al zijn. Uitbreiding van de stad maakt dat probleem alleen maar groter. De sleutel is juist de focus op bestaande woningen in bestaande buurten', zo stelt het bureau in de inleiding daarvan.

Ondanks de inzet van KAW, alsmede de aangehaalde inzichten van, bijvoorbeeld, het College van Rijksadviseurs (CRA) en het Platform Woonopgave stelt het bureau vast dat het overheidsbeleid voor deze opgave nog steeds ontoereikend is. Een van de gevolgen van die ontbrekende focus en overtuiging is, volgens KAW, het tekortschieten van middelen om te kunnen aantonen dat 'stadsinbreiding echt werkt en heel veel voordelen heeft'.

Uitdagende realiteit
KAW heeft die voor zich wat frustrerende, maar ook onverminderd uitdagende realiteit aangegrepen als idealistisch jubileumthema. In plaats van een groot bedrijfsfeest of glossy publicatie besloot het te investeren in tastbare voorbeelden. Binnen het eigen netwerk van klanten werd een oproep gedaan om beschikbare, thematisch relevante projecten in te dienen waar het bureau in het kader van het jubileumjaar aan kon (verder) werken. De oproep leidde tot een selectie van drie projecten van bestaande klanten met een bepaald thema.

Dat zijn, respectievelijk, 'woningsplitsing in bestaand corporatiebezit' (regio Den Bosch en Oss), 'tijdelijke leegstand biobased bewoonbaar' (Vinkenstraat, Groningen) en 'herbestemmen voor woningbouw' (Plein 1953 Pendrecht, Rotterdam). In Den Bosch en Oss worden extra woningen gecreëerd door samen met bewoners een aanpak voor woningsplitsing te ontwikkelen. In Groningen wordt de renovatie van portieketagewoningen als koppelkans benut. Dit door biobased en energienet-bewust te renoveren en met slimme woningaanpassingen ruimte te maken voor extra huishoudens. In Rotterdam wordt een bestaand gebouw herbestemd door functies te herverdelen zodat ruimte ontstaat voor compacte woningen voor mensen die moeilijk woonruimte kunnen vinden.

Taai karakter
Alle drie vestigingen (teams) in Groningen, Rotterdam en Eindhoven zullen elk een project oppakken. Het zijn voor KAW nieuwe projecten die stuk voor stuk een relatief ingewikkeld of taai karakter hebben. Reimar von Meding, algemeen directeur, geeft aan dat KAW zich bij deze projecten zal inzetten om binnen een jaar, samen met de betreffende partners, een resultaat op te leveren. Bij voorkeur zal dat resultaat bestaan uit gerealiseerde, betaalbare woningen in bestaand vastgoed. Het bureau stelt daarmee dus werk aan de verschillende eigenaren beschikbaar. KAW wil zo laten zien hoe ongebruikt vastgoed geactiveerd kan worden, hoe bestaande panden weer bruikbaar gemaakt worden en hoe overmaat in woningen door splitsing toegankelijk kan worden. Von Meding geeft, te midden van deze voornemens, aan dat elk van de projecten ook een bepaalde faalkans heeft.

Het gaat KAW dan ook niet alleen om het opveren alleen, maar ook en vooral om het motiveren van andere partijen door deze projecten op te pakken. De overtuiging en theorie die KAW zelf motiveert wordt omgezet in concrete actie.

Echte woningen
KAW bedrukt verder dat de projecten geen prototypes of modellen zijn, maar echte woningen voor echte huishoudens. KAW wil zo andermaal laten zien hoe bestaande gebouwen kunnen worden aangepast aan veranderende woonbehoeften, hoe betaalbaarheid en verduurzaming samen kunnen gaan en hoe de bestaande stad ruimte biedt voor nieuwe woonvormen en hoe betaalbaarheid en verduurzaming samen kunnen gaan met andere belangrijke maatschappelijke thema’s zoals klimaatadaptatie, veiligheid, sociale cohesie, biodiversiteit en zorg.

Opschaalbaar
Met de drie jubileuminitiatieven hoopt KAW stadsverdichting, woningsplitsing en herbestemming nog concreter te kunnen maken. Tegelijkertijd zegt het bureau gedurende de looptijd van de drie projecten bewijs te willen verzamelen en te onderzoeken wat wel en niet. Dit alles in de overtuiging dat een opschaalbare werkwijze binnen handbereik is.

KAW wil de opgedane ervaring en kennis ook breed gaan delen 'waardoor ook andere partijen er hun voordeel mee kunnen doen'. Het bureau zegt in het verloop van haar jubileumjaar met updates te zullen komen over de voortgang van de drie projecten.

Meer informatie is beschikbaar over de jubileumprojecten en het verhaal van 50 jaar KAW

Trefwoorden

den bosch groningen koöperatieve architekten werkplaats kaw stadsinbreiding bestaande woningvoorraad jubileum betaalbare woningen bestaand vastgoed oss rotterdam

1	Drents Museum organiseert tentoonstelling over ruïnestad Angkor maandag, 15 juni
2	Heijmans en Staatsbosheer willen natuurontwikkeling combineren met woningbouw vrijdag, 12 juni
3	De Zwarte Hond ontwerpt woontoren met drie herkenbare niveaus in de Binckhorst dinsdag, 16 juni
4	Door Moke ontworpen woontoren in Nijmegen stimuleert ontmoeting tussen bewoners donderdag, 11 juni
5	Jacob van Rijs: 'Nieuw Bergen verenigt twee kanten van de stad' donderdag, 11 juni

Gerelateerde nieuwsberichten

KAW wint tender met duurzame renovatie Haagse portiekwoningen

7 januari

KAW: ook binnen dorpen is genoeg ruimte voor nieuwe woningen

11 juni 2025

KAW en BuurtBoost starten samenwerking voor snelle buurtverbetering

28 november 2024

KAW ontwerpt stadsblok met school en betaalbare appartementen

30 januari 2024

Sociale huurwoningen in De Kuil krijgen groendak en mosgevelpanelen

17 januari 2024

Zeven lessen rond het ontwerp van sociale woningbouw

2 oktober 2023

KAW ontwerpt voor meerdere projecten in kader Groninger Zorgakkoord

6 september 2023

KAW wint tender in Crooswijk met houtbouwconcept

18 juli 2023

Rotterdam wil bijna 500 nieuwe woningen in Zevenkamp

Gisteren, 16:46

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Gesprek met Reimar von Meding over de ruimte binnen onze steden voor honderdduizenden nieuwe woningen

29 oktober 2021

Andere nieuwsberichten

Zes meter hoog frame zorgt bij De Teunis op Buiksloterham voor vrij indeelbare plint

3 uur geleden

Vandaag is de bouw gestart van De Teunis op Buiksloterham. Het door Studioninedots ontworpen project omvat een gemengd programma van woningen, kantoren, werkruimtes, industriële productieruimtes en een café.

Team Paul de Vroom + Sputnik levert sociale ouderenwoningen in Rhoon op

Vandaag, 09:25

In de Vogelbuurt werd een reeks verouderde eengezinswoningen vervangen door 52 appartementen voor ouderen.

Nog drie dagen om projecten in te sturen voor de Architectenweb Awards 2026!

Vandaag, 09:00

Eind deze week, op vrijdagavond 19 juni 2026, sluit de inzendtermijn voor de Architectenweb Awards 2026. Hebben jullie in het afgelopen jaar projecten afgerond waar jullie bijzonder trots op zijn? Stuur die dan nu in!

Rotterdam wil bijna 500 nieuwe woningen in Zevenkamp

Gisteren, 16:46

De gemeenteraad van Rotterdam heeft het projectambitiedocument voor de Aarhof en Imkerstraat in de wijk Zevenkamp vastgesteld. De plannen moeten zorgen voor een toekomstbestendige wijk met passende woningen en voorzieningen.

Juryprijs De Vernufteling 2026 voor waterzuinig wonen

Gisteren, 15:10

De prijs voor het innovatiefste ingenieursproject, De Vernufteling 2026, is door de jury toegekend aan Aveco de Bondt voor een project waar duurzaam watergebruik in een woonwijk centraal staat.

Roos Bendien directielid en projectarchitect bij JAM*

15 juni, 4:22

Samen met Jeroen Mensink gaat zij richting geven aan de verdere ontwikkeling van het Amsterdamse bureau.

NSI stopt definitief met bouw houten kantoorgebouw Zuidas

15 juni, 10:12

Het plan voor een houten kantoorgebouw werd begin 2023 al voorlopig stopgezet vanwege onder meer oplopende bouwkosten.

Ridderkerk mag voorlopig eigen verdeling huurhuizen opzetten

12 juni, 2:38

De provincie Zuid-Holland wil Ridderkerk dwingen om zulke huizen ook te blijven aanbieden aan woningzoekenden uit elf andere gemeenten.

AFFR laat opruimrobotje Wall-E terugkeren op het witte doek

12 juni, 10:07

Centraal in het verhaal van deze Pixar-klassieker uit 2008 staat de vraag hoe we met ons afval omgaan.

Kadaster: Woningkopers verhuizen verder dan tien jaar geleden

11 juni, 2:30

Woningkopers verhuizen gemiddels verder weg dan tien jaar geleden. Meer dan de helft van de woningkopers koopt nog wel een woning in de eigen gemeente.

Ga naar het nieuws-archief