Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!
Abonneren
Nee, bedankt
Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project
Copyright: Studio Marco Vermeulen
Copyright: Studio Marco Vermeulen
Copyright: Studio Marco Vermeulen

Nieuw Museumpark Vonk in Eindhoven krijgt biobased museumgebouw

30 april 2024, 17:31
Met de uitbreiding en transformatie van het preHistorisch Dorp tot Museumpark Vonk krijgt Eindhoven er een bijzonder museumgebouw bij. De opdrachtgever heeft aan Studio Marco Vermeulen (SMV) onder meer gevraagd om een gebouwontwerp met toepassing van zoveel mogelijk biobased materialen, hergebruik van water en natuurlijke ventilatie.

Met de samenvoeging van het Kempenland Museum en het preHistorisch Dorp is in 2012 Eindhoven Museum ontstaan. Sindsdien ligt de collectie van het Kempenland Museum – zo’n 25.000 objecten – opgeslagen in afwachting van een nieuw onderkomen. Onder de naam Museumpark Vonk gaat het openluchtmuseum een nieuwe fase in, met een nieuw concept en een transformatie van het preHistorisch Dorp.

Onderdeel van deze transformatie is de realisatie van een museumgebouw, dat ruimte biedt aan een introductieshow, een tentoonstellingsruimte en een werkplaats. In deze laatstgenoemde ruimte bouwen bezoekers samen met museummedewerkers aan bouwwerken, die de belangrijkste historische gebeurtenissen van de stad en regio Eindhoven verbeelden. Deze bouwsels krijgen na voltooiing een plek in het museumpark.

Opdrachtgever met ambitie
Opdrachtgever Eindhoven Museum heeft bewust aangestuurd op een gebouwontwerp met toepassing van zoveel mogelijk biobased materialen, hergebruik van water en natuurlijke ventilatietechnieken, zegt Marco Vermeulen. Het museum verleende zijn studio de ontwerpopdracht vanwege zijn ervaring met houtbouw en affiniteit met biobased-materiaaltoepassingen, aldus Vermeulen.

Door het gebruik van biobased materialen ontstaat er een vanzelfsprekende verbinding tussen het nieuwe museumgebouw en de bestaande historische gebouwen van het preHistorisch Dorp. Materialen zoals hout en leem, die vroeger werden gebruikt, worden opnieuw toegepast, onder andere met behulp van nieuwe technieken.

Het museum wil dat het biobased gebouwontwerp een ‘showcase’ voor duurzaam en toekomstbestendig bouwen is. Het hoopt daarmee inspiratie te bieden aan het brede publiek en andere opdrachtgevers in het bijzonder, aldus Ward Rennen, directeur-bestuurder van Eindhoven Museum. Vroeger gebruikten mensen materialen uit de directe omgeving om hun huizen te bouwen, zegt Rennen, “Met biobased gaan we voor een deel terug naar die traditie: een mooi voorbeeld van hoe het verleden ook lessen bevat voor de toekomst.”

Gebouw in het landschap
Het preHistorisch Dorp is gelegen in de Genneper Parken, een van de groene wiggen van Eindhoven. Het gebied biedt als agrarisch cultuurhistorisch landschap een terugblik in de tijd, aldus SMV. De Genneper Hoeve, de Genneper Watermolen en het Clarissenklooster vertellen allemaal een deel van de ontstaansgeschiedenis van de regio.

Het nieuwe museumgebouw is gepland op de locatie waar zich nu een trainingscircuit van een rijschool bevindt. Na verplaatsing van dit circuit naar een andere locatie kan de huidige asfaltvlakte worden omgevormd tot museumpark en openbaar toegankelijk park. De landschappelijke herinrichting hiervan grijpt terug op de situatie van ongeveer twee eeuwen geleden, zodat het goed aansluit bij het historische karakter van de omgeving, legt het architectenbureau uit.

Het museumgebouw wordt dan ook, in overeenstemming met de oorspronkelijke verkavelingsstructuur, loodrecht op de beek geplaatst. Gebouw en landschap zijn nadrukkelijk in samenhang met elkaar ontworpen en versterken elkaar, zo geeft SMV aan.

Ontwerp
Het museumgebouw is in zowel materiaalgebruik als vorm onderdeel van de (nieuwe) groene omgeving. Houten kolommen, houten spanten en kruislaagshouten dakplaten dragen een daktuin. De spanten zijn ten opzichte van elkaar gedraaid waardoor het dakvlak een sculpturale dubbele kromming krijgt. Bij de werkplaats en de introshow ontstaan hierdoor hogere ruimtes, bij het restaurant en de kantoren zijn de ruimtes juist lager en intiemer, vertelt SMV.

De dichte geveldelen bestaan uit gepigmenteerde kalkhennep, die in lagen wordt aangebracht, als verwijzing naar het lokale bodemprofiel. Tegelijkertijd verheft het gebouw zich en maakt het zich los uit de grond, zegt Vermeulen. “Het museumgebouw lijkt uit het landschap te zijn gesneden en opgetild. Het toont als het ware de voedingsbodem waarop de regio tot bloei is gekomen.” Dat op de hoge punten de kalkhennep boven het maaiveld wordt getild, versterkt dit beeld. Het groene dak met inheemse planten en struiken is toegankelijk voor bezoekers en biedt een aantrekkelijk uitzicht.

De binnenwanden van het gebouw worden gemaakt van gerecycled CLT dat het architectenbureau ‘oogst’ uit het zogeheten Biobasecamp, het paviljoen dat SMV ontwierp voor Dutch Design Week 2019. Het Biobasecamp is destijds ontworpen met de intentie dat het materiaal eenvoudig is te hergebruiken; in Vonk krijgt het nu daadwerkelijk een nieuwe toepassing.

Route
Museumbezoekers betreden het gebouw aan de parkzijde. Museale functies zonder daglichtbehoefte, zoals de introshow en de tentoonstellingsruimte, zijn in het midden van het gebouw geplaatst. Daardoor bieden alle andere ruimtes zoveel mogelijk zicht op de omgeving. De bezoekersroute start met de introshow, vervolgt met de tentoonstelling en daarna de werkplaats. De introshow, de tijdlijn in de expositie en het interieur van de werkplaats zijn een ontwerp van Tinker Imagineers. De werkplaats, waar bezoekers kunnen meewerken aan “wonderlijke bouwsels”, opent zich naar het museumpark en staat in verbinding met het restaurant

Boven de keuken bevindt zich het multifunctionele auditorium dat voor zowel conferenties, zakelijke verhuur als tijdelijke mini-exposities kan worden gebruikt. Het restaurant biedt met een reeks openslaande deuren toegang biedt tot het terras. Hier start de landschappelijke route over het gekromde dak. Bezoekers verlaten het museum via de winkel. Het restaurant, het terras en het dak zijn vrij toegankelijk voor bezoekers.

Klimaat en water
Het museumgebouw wordt zoveel mogelijk op een natuurlijke manier geklimatiseerd, vertelt SMV. In de twee hoogste delen van het gebouw bevinden zich grote ventilatieluiken, die het grootste deel van het jaar zijn geopend. Bij een te lage of te hoge buitentemperatuur worden de luiken gesloten zorgen vloerverwarming en bodemwarmte voor respectievelijk verwarming of koeling van het gebouw.

Een helofytenfilter zuivert het sanitaire afvalwater, waarna het op het dak wordt gepompt. Hier wordt het samen met regenwater zo lang mogelijk vastgehouden om het groendak in drogere tijden van water te kunnen voorzien.

De realisatie van het museumgebouw en -park start naar verwachting eind 2024; opening van Museumpark Vonk is gepland voor voorjaar 2026. 

Trefwoorden

duurzaamheid museumpark vonk biobased museumgebouw museum park museumpark kempenland museum studio marco vermeulen eindhoven houtbouw prehistorisch dorp eindhoven museum tinker imagineers kalkhennep

Gerelateerde nieuwsberichten

Andere nieuwsberichten

Houten woongebouw van KOW introduceert natuurlijk stedelijk leven bij herontwikkeling ziekenhuisterrein
Vandaag, 14:40

Bouw gestart van autovrij buurtje in Oss naar ontwerp van KCAP
Vandaag, 12:31

Dok architecten richt kantoorverdieping van het Scheepvaartmuseum opnieuw in
Gisteren, 14:42

De Playlist: Catherine Visser, Daan Bakker en Fransje Hooimeijer zijn een kamerensemble
Gisteren, 12:15

Topman Heijmans: Nederland investeert te weinig in infrastructuur
24 juli, 11:47

Grote stroomaanvraag provincies voor woningbouw afgewezen
24 juli, 9:31

Historische binnenstad Paramaribo is nu bedreigd werelderfgoed
23 juli, 1:25

Team V benoemt Noortje ter Heege tot associate architect
23 juli, 11:51

Hitlers geboortehuis in Oostenrijk gaat open als politiebureau
22 juli, 2:28

DNB: beter investeringsklimaat nodig voor bouw huurwoningen
22 juli, 9:20
Ga naar het nieuws-archief
Robert MuisRedacteur
KUBUS | Specialist in Archicad
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Kingspan Light & Air
ALUCOBOND®
Caparol
Tarkett BV
Novastruct (voorheen Kawneer)
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Swisspearl Nederland
Forster Nederland N.V.
Sempergreen
Houthandel van Dam
Aluprof Nederland BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco Nederland
Amtico Flooring
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
wienerberger
DUCO Ventilation & Sun Control
BEWI IsoBouw
ROCKWOOL B.V.
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Kingspan Geïsoleerde Panelen
GEZE Benelux B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
Jung | Hateha B.V.
Knauf B.V.
Saint-Gobain Glass Benelux
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Hunter Douglas Architectural
VOLA Nederland BV
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Holonite B.V.
Kronospan
Tata Steel Colorcoat®
Ontwerpers
Lidmaatschappen
Nieuwsbrieven
Leveranciers
Lidmaatschappen
Adverteren

Architectenweb
Over ons
Contact

© 2002 - 2026 Architectenweb BV / Voorwaarden / Privacy / Disclaimer / Sitemap