Biesbosch Museum is landschappelijke sculptuur

24 november 2015, 12:01

Na een verbouwing van acht maanden is het Biesbosch Museum bij Werkendam weer geopend voor publiek. Studio Marco Vermeulen heeft niet alleen het bestaande gebouw ingrijpend aangepakt, maar het hele eiland tot museum gemaakt.

Directe aanleiding voor de ontwikkeling van het Biesbosch Museumeiland is de ontpoldering van de Noordwaard. In het kader van Ruimte voor de Rivier stroomt bij hoog water in de Nieuwe Merwede het water door de Noordwaard. Aan weerszijden van het bestaande Biesbosch Museum zijn uitstroomopeningen gecreëerd, waardoor een eiland is ontstaan.

Het bestaande Biesbosch Museum in Werkendam is voor veel bezoekers een logisch beginpunt voor een verkenning van het waterrijke natuurgebied. Het museum was echter verouderd en niet toegerust om de groeiende bezoekersstroom goed te ontvangen. Een goede horecavoorziening ontbrak en de collectiepresentatie was aan vernieuwing toe.

Renovatie en uitbreiding
Om niet onnodig materiaal en energie te verspillen heeft Studio Marco Vermeulen gekozen voor behoud van de bestaande zeshoekige paviljoenstructuur; die heeft Vermeulen uitgebreid met circa duizend vierkante meter aan de zuidwestelijke zijde. De totale oppervlakte van het gebouw is daarmee verdubbeld.

De uitbreiding is voorzien van veel glas, waarmee het gesloten karakter van het oorspronkelijke museum is doorbroken. Het gebouw opent naar een deel van het eiland dat fungeert als museumtuin. De nieuwbouw biedt onderdak aan een biologisch restaurant – met uitzicht op het water en buitenmuseum De Pannenkoek – en een ruimte voor tijdelijke exposities.

Het bestaande gebouw is gerenoveerd; naast de vernieuwde vaste presentatie is er ruimte gecreëerd voor een bibliotheek en een multifunctionele filmzaal. Studio Joyce Langezaal ontwierp de tentoonstelling.

De entreeruimte huisvest de receptie en de museumwinkel. Door de toevoeging van grote dakkapellen is op de verdieping ruimte gemaakt voor de kantoren van het museum, Staatsbosbeheer en het Parkschap.

Grondlichamen
Het oude en nieuwe deel van het museum zijn omzoomd met grondlichamen en voorzien van een gras- en kruidendak. Hiermee heeft Vermeulen ecologische en landschappelijke waarde toegevoegd; tegelijkertijd is er een sculpturaal object ontstaan, dat zich zowel voegt als manifesteert in het omringende landschap. Via een plooi in het dak voert een trap naar een wandelpad en een uitkijkpost.

De vormgeving van oud- en nieuwbouw minimaliseert het energieverbruik. De grondlichamen en het groendak fungeren als extra isolatie en warmtebuffer. De glazen pui is uitgevoerd met zonnewarmtewerend glas, waardoor er geen zonwering nodig is.

Het museum maakt gebruik van wat de omgeving te bieden heeft. Zo wordt het gebouw verwarmd met een biomassakachel, waarbij wilgenhout als brandstof dient, dan wel gekoeld met rivierwater. Het sanitair afvalwater wordt gezuiverd door een wilgenfilter, het eerste in Nederland en goed passend bij de lokale griendcultuur.

Beleving getijden
Het museumeiland is een ‘zoetwatergetijdenpark’, waarbij een gegraven kreek het omringende rivierwater toelaat. Door getijdenwerking, seizoensgebonden verschillen in waterstand en bijgevolg een grote diversiteit aan flora en fauna, verandert het landschap telkens van gedaante.

Ondedeel van het museumeiland is ook de Biesbosche Beleving, een schaalmodel van het natuurgebied met polders, dijken en stromen. Met een cyclus van een half uur verandert de waterstand van ‘extreem laag’ tot ‘extreem hoog’, waarbij bezoekers de loop van het water kunnen beïnvloeden.

Aan de andere zijde van de rivier is een ‘levend’ buitenmuseum met gecultiveerde wilgentuinen en hakgrienden. Hier kunnen bezoekers tevens een eendenkooi, een schrankkeet en een beverburcht zien.

Trefwoorden

natuurgebied ontpolderen museumeiland biesbosch studio marco vermeulen landschap renovatie biesbosch museumeiland museum biesbosch museum

1	Nominaties Kantoorgebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 9 september
2	DP6 en De Unie Architecten ontwerpen Collectiecentrum Rotterdam woensdag, 9 september
3	Nederlands getint team brengt verwoeste WTC-torens terug in New Yorkse skyline donderdag, 10 september
4	Turnhoutse Sportcampus Stadspark door ZJA, Archiles en Studio Thomas Willemse is gereed woensdag, 9 september
5	Bakkers\|Hommen en Heimstaden tekenen voor 529 woningen in het Max Euwe Kwartier Rotterdam donderdag, 10 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Ontpoldering Hedwigepolder gestart

2 maart 2020

Marco Vermeulen schetst toekomstig station: multifunctioneel en gelaagd

27 maart 2019

Biobasecamp van Studio Marco Vermeulen als gebouwd argument

7 november 2019

Nieuw Museumpark Vonk in Eindhoven krijgt biobased museumgebouw

30 april 2024

MNNR geselecteerd voor twee projecten Staatsbosbeheer

8 januari 2018

Architect pompstation Bergsche Maas gekozen

30 mei 2017

Twee Dutch Design Awards voor FLAX Chair

31 oktober 2016

Museum Voorlinden opent zijn deuren

1 september 2016

Waterpeil Waal fors lager door nieuwe dijken

9 juni 2016

Wijnmuseum in walsende beweging

2 juni 2016

Tentoonstelling op hoogste plein Amsterdam

21 april 2016

Architizer Awards voor vijf Nederlandse bureaus

19 april 2016

Gasontvangststation met biogevel opgeleverd

11 oktober 2013

Biesbosch Museum wil MuseumEiland worden

13 september 2013

Studio Marco Vermeulen: “Kringlopen zijn ruimtelijk”

17 juni 2013

Bruggenhoofd Willemspoorbrug gerestaureerd

12 december 2011

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Tweede Amsterdams NENI-restaurant door concrete geopend

Gisteren, 16:23

Net als de eerder geopende vestiging in stadsdeel Zuid heeft het restaurant een Oost-Mediterraanse sfeer in een Amsterdamse setting. Het interieur is opgebouwd in drie zones, die een eigen identiteit hebben, maar ook visueel en fysiek zijn verbonden.

Regiowinnaars Eo Wijersprijsvraag 2025-2026 bekend

Gisteren, 14:12

De drie regiowinnaars van de Eo Wijersprijsvraag 2025-2026 zijn bekend. Per deelnemende regio aan de tweejaarlijkse prijsvraag werd één winnaar gekozen.

Studio Modijefsky herontwerpt interieur Amsterdams grachtenpand

Gisteren, 13:15

In het statige pand aan de Amsterdamse Herengracht werden verschillende ruimtes vernieuwd.

Time to Access – genomineerd voor prijs Architect van het Jaar 2026

Gisteren, 09:00

Een bureau dat vanuit nauwe samenwerkingen met bewonerscollectieven tot blijvend betaalbare én kwalitatieve woongebouwen komt.

Kabinet snijdt in procedures voor snellere uitbreiding stroomnet

Gisteren, 15:01

Het kabinet wil de doorlooptijd van uitbreidingen van het stroomnet drastisch inkorten door vergunningsprocedures te schrappen of te vereenvoudigen.

Zuid-Holland maakt ruimte voor grote bouwplannen die snel kunnen

Gisteren, 10:38

De provincie Zuid-Holland overweegt om enkele tientallen plannen voor grootschalige woningbouw buiten bestaande steden en dorpen toch toe te staan.

Leefbaar Rotterdam: stel collectie Boijmans tijdelijk tentoon in Schielandshuis

11 september, 12:29

Museum Boijmans van Beuningen is sinds 2019 gesloten voor een renovatie en gaat niet voor 2030 weer open voor het publiek.

Houten kap van Torentje op Binnenhof bijna 480 jaar oud

11 september, 10:22

Het hout is afkomstig van bomen uit Zuid-Zweden die in de herfst van 1546 of de winter van 1546/’47 zijn gekapt.

Zorgen in Staten Utrecht over uitblijven geld voor Rijnenburglijn

10 september, 1:33

Meerdere partijen in de Provinciale Staten van Utrecht betwijfelen of het plan voor de bouw van 25.000 woningen in de polder Rijnenburg in de huidige vorm kan doorgaan.