Doorsnede A-A

Doorsnede B-B

Plattegronden

Detail raam appartementen

Nationale Watertorenprijs 2022 naar transformatie van Zecc

1 mei 2023, 11:11

De Nationale Watertorenprijs 2022 is toegekend aan de watertoren in de Utrechtse wijk Zuilen, die door Zecc Architecten is getransformeerd tot luxueuze woning, drie appartementen en een commerciële ruimte. De Nederlandse Watertoren Stichting verkoos het project “vanwege het ongekend hoge niveau van de herbestemming”. De prijs is gisteren uitgereikt.

De stichting kent de Nationale Watertorenprijs toe aan de eigenaar van de toren, maar Zecc Architecten mag zich gerust ook winnaar voelen. De jury is zeer te spreken over het ontwerp van Marnix van der Meer, architect en directeur van Zecc. “In het trefzekere ontwerp is de kwaliteit van de woning optimaal geïnspireerd door de watertoren”, stelt de jury.

Eenheid bestaand en nieuw
De toren aan de Amsterdamsestraatweg deed dienst tot 1986 en kwam toen in particulier bezit. In 1991 is de begane grond verbouwd tot kantoor en de erboven gelegen verdieping tot woonruimte. In 2012 kocht een particulier de inmiddels vervallen toren; vijf jaar later startte de herbestemming naar ontwerp van Zecc. Eind 2022 werd de herbestemde toren opgeleverd.

In de voet van de toren liggen drie studio’s en op de begane grond bevindt zich een verhuurbare ruimte. In het voormalige reservoir is over zes verdiepingen een exclusieve woning gerealiseerd. “De watertoren is overal in de woning aanwezig, omgekeerd komt de woning op treffende wijze in het uiterlijk van de watertoren tot uitdrukking”, schrijft de jury in haar rapport. “Enkele prominente, met veel zorg ingepaste elementen in het exterieur geven blijk van de nieuwe functie. De architectuur van het bestaande gebouw en de nieuwe toevoegingen vormen samen een intrigerende nieuwe eenheid.”

Respectvol en vakkundig
Volgens de jury is de toren met veel respect behandeld en zijn de door de tand des tijds aangetaste elementen met zorg gerestaureerd. De sterk beschadigde schil is door vakbekwame ambachtslieden gerestaureerd en scheepsbouwers hebben de staalconstructie en het reservoir onder handen genomen. De reservoirwand met zijn gebruikssporen bepaalt mede het karakter van vrijwel elke ruimte van de woning.

Het van buitenaf meest sprekende onderdeel van de herbestemming is het enorme venster, dat is gecreëerd. De door Corten-staal omkaderde uitsnede in de gevel en het reservoir is – in overleg met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en welstand – gemaakt met het oog op daglicht in het interieur en uitzicht op de Dom. De studio’s hebben elk een geheel te openen pui met vergelijkbaar Corten-stalen kader.

Herkenningspunt
De watertoren aan de Amsterdamsestraatweg is gebouwd in opdracht van de Utrechtse Waterleiding Maatschappij en werd in 1918 in gebruik genomen. De 43,5 m hoge toren is voorzien van een hangbodemreservoir met een inhoud van 1.000 m³. Architectonische overwegingen speelden een grote rol bij het ontwerp door Willem Karel de Wijs en de bouw. In Utrecht stonden al drie watertorens, die rond 1900 gebouwd werden. De prominente situering aan de belangrijke uitvalsweg en de discussie over de architectuur van watertorens in het stadsbeeld waren aanleiding voor een meer esthetische benadering, met een slank silhouet, voor de nieuwe toren.

Gedurende het proces bleek een platte afdekking geen bevredigend beeld op te leveren, waardoor, ondanks aanmerkelijk hogere kosten, werd gekozen voor een hoge spitse kap. Daarmee verkreeg de toren het kenmerkende silhouet dat nog altijd een herkenningspunt aan de Amsterdamsestraatweg vormt en, zo merkt de jury van de Watertorenprijs op, in de recente transformatie ongewijzigd bleef. “Aan het uiterlijk van het landmark is een betekenisvolle laag toegevoegd”, aldus het juryrapport.

Watertorenprijs
Het is niet de eerste Nationale Watertorenprijs die naar een door Zecc herbestemde toren gaat. Het architectenbureau maakte ook het ontwerp voor de transformaties van de watertorens die wonnen in 2017 (’s-Hertogenbosch), 2014 (Sint Jansklooster) en 2004 (Soest). De Nationale Watertorenprijs wordt sinds 1994 gegeven aan de eigenaar die recent de beste herbestemming realiseerde.

Trefwoorden

watertoren utrecht herbestemming nationale watertorenprijs zecc architecten nederlandse watertoren stichting transformatie

1	Finalisten presenteren ontwerp voor Shift Landmark in Rotterdam woensdag, 4 maart
2	Architect Oliver Thill op 55-jarige leeftijd overleden donderdag, 5 maart
3	Nieuwe Hittekaart Woningmarkt 2026 van BPD toont aanhoudende woningdruk dinsdag, 3 maart
4	Strijp-S krijgt woonbuurtje met karakteristieken voormalig Philips-terrein maandag, 2 maart
5	Melkmeisje staat model voor woontoren De Catharina in Zaandam vrijdag, 27 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Exclusieve woning over zes verdiepingen in een watertoren

12 december 2022

Zecc presenteert herbestemde watertoren

6 maart 2015

Watertoren getransformeerd tot uitkijktoren

29 april 2014

Gemeentehuis Renswoude gerenoveerd en uitgebreid met nieuwbouw van CLT

17 juli 2023

Verbouwing watertoren Rotsoord gestart

29 oktober 2014

Kleurrijke woontorens door Arons en Gelauff op campus De Kwekerij

6 oktober 2023

BOEi koopt kerk en watertoren van Dijk en Duin

18 februari 2015

Eerste woongebouw in Utrechtse wijk Cartesius opgeleverd

16 mei 2023

Nieuwe bestemming voor Groningse watertoren

10 juni 2013

Herbestemming van NYMA-watertoren in Nijmegen gestart

15 augustus 2024

Watertoren Bussum duurzaamste gebouw

21 maart 2011

Zecc Architecten werkt in een zelf ontworpen en ontwikkeld gebouw

3 februari 2025

Studioschaeffer verbouwt watertoren

1 september 2010

Nieuwe woontoren voor Almere Duin naar ontwerp Zecc

26 januari 2023

Hoogwaardig blok met sociale huurwoningen voor Leidsche Rijn Centrum

22 september 2023

Woningbouwproject Het Eiland in Meerstad opgeleverd

10 augustus 2022

Zecc, Jasper Smits en Lindeloof ontwerpen woonblok bij oude scheepswerf Krimpen aan den IJssel

19 mei 2022

Transformatie De Vasim tot multifunctioneel gebouw afgerond

20 december 2023

Zecc Architecten presenteert ontwerp voor renovatie De Vasim

29 november 2021

Kade Noord in Zutphen door KCAP en Zecc Architecten afgerond

2 november 2021

Zecc Architecten presenteert tijdelijke huisvesting Tweede Kamer

2 september 2021

Zecc plaatst witte accenten in het Utrechtse Rijnvliet

30 augustus 2021

Jongenspatronaat Tiel getransformeerd tot woon-zorggebouw

3 juni 2021

Parkeergebouw van Zecc is herkenningspunt voor Leidsche Rijn Centrum

7 januari 2021

Zecc uitgeroepen tot Architect van het Jaar 2020

28 oktober 2020

Arbeiderswoning met stalen gezicht

14 oktober 2020

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Architect Oliver Thill op 55-jarige leeftijd overleden

Gisteren, 14:27

Afgelopen maandag is op 55-jarige leeftijd architect Oliver Thill overleden. Het door hem en André Kempe opgerichte Atelier Kempe Thill behoort tot de meest gewaardeerde Nederlandse architectenbureaus van de afgelopen 25 jaar.

HvdHA ontwerpt twee woonblokken in Utrecht Terwijde volgens typologie van woonpalazzo

Gisteren, 10:49

In Utrecht Terwijde worden twee woonblokken met 161 sociale huurwoningen naar ontwerp van Hans van der Heijden Architecten gerealiseerd. De gebouwen worden ontworpen volgens de typologie van een ‘woonpalazzo’.

Sweco neemt Belgische activiteiten Conix RDBM Architects over

4 maart, 4:31

Sweco voegt opnieuw een grote vis toe aan zijn vijver van overgenomen architectenbureaus. Vanaf 30 april zet Conix RDBM Architects zijn Belgische activiteiten voort onder de naam Sweco Architects.

VAi schijnt licht op feministische vrouwenwerkgroep uit de jaren tachtig

4 maart, 3:47

In de jaren 1980 ging de Vlaamse Werkgroep Vrouwen en Wonen de strijd aan met het heersende patriarchale woon- en maatschappijmodel. Het Vlaams Architectuurinstituut organiseert een tentoonstelling over deze wegbereiders en hun boodschap.

Hardt Hyperloop failliet verklaard door rechtbank

Gisteren, 11:37

Het Rotterdamse bedrijf was bezig met de ontwikkeling van technologie om mensen op hoge snelheid via capsules door een vacuümbuis te vervoeren.

Onderzoek: zeespiegel kustgebieden hoger dan in studies aangenomen

Gisteren, 09:13

De zeespiegel aan de kust is in grote delen van de wereld waarschijnlijk hoger dan in veel wetenschappelijke studies wordt aangenomen.

Gelderland geeft voorrang aan vergunningen met minder stikstof

4 maart, 12:24

De plannen zijn onderdeel van het pakket maatregelen dat het Gelderse bestuur wil nemen om de vergunningverlening voor zaken als de woningbouw weer op gang te krijgen.