Windturbine biedt mogelijkheid ontwerpintegratie

9 juni 2005, 15:36

Kleinschalige windturbines voor de gebouwde omgeving staan in het middelpunt van de belangstelling. De verwachting is dat deze turbines over enkele jaren op een rendabele manier elektriciteit op kunnen wekken. Naast dit duurzaamheidsaspect bieden enkele typen kleine windturbines de mogelijkheid tot integratie in het bouwkundig ontwerp. Gert Harm ten Bolscher en Hans Vingerling vragen zich af of deze ontwikkeling een nieuwe uitdaging voor ontwerpteams vormt.

Iedereen kent de grote windturbines die elektriciteit opwekken. Nadeel van deze grote windturbines is dat het draagvlak voor plaatsing op het land minder wordt; het bekende 'not in my backyard syndroom' of ‘nimby-syndroom’. Verschillende eigenschappen zijn hieraan debet, zoals geluidsbelasting, beschaduwing, zichtbare aanwezigheid en visuele aantasting van het vrije landschap.

Opmerkelijk is dat er toch verschillende Nederlandse producenten bezig zijn met de ontwikkeling van kleinschalige windturbines voor de gebouwde omgeving. Moet de benaming 'kleinschalige windturbines voor de gebouwde omgeving' daarom gekarakteriseerd worden als een contradictio in terminis?

Samenspel
In het verleden was windenergie geïntegreerd in de samenleving. Denk maar aan de karakteristieke oude stads- of dorpsgezichten van enkele eeuwen geleden. Naast kerktorens bepaalden windmolens de contouren van de stad of het dorp. Op stadswallen stonden vaak meerdere exemplaren. Terwijl her en der verspreid tussen de woningen ook windmolens geplaatst waren.

Hadden onze voorouders geen last van het ‘nimby-syndroom’? Ze stonden er en begrippen als inspraakprocedures en bestemmingsplanwijzigingen moesten nog uitgevonden worden. Zonder de geschiedenis geweld aan te doen mogen we stellen dat benutting van windenergie algemeen geaccepteerd was. Misschien wel omdat de windmolens een direct nut hadden voor de omwonenden en de windmolens de maat van de gebouwde omgeving niet overschreden. Dankzij de windmolens konden allerlei agrarische producten bewerkt worden tot nuttige grondstoffen of hield men droge voeten.

In de tweede helft van de vorige eeuw werden links en rechts windturbines geplaatst. Vervolgens werden de windturbinefabrikanten gedwongen om mee te gaan in de ontwikkeling van groot, groter, grootst, oftewel van kiloWatts (kW) naar MegaWatts (MW). Een gevolg daarvan was dat het nauwelijks meer mogelijk was om de windturbines te laten exploiteren door de bewoners van het betreffende gebied; ze overschreden de ‘maat-van-de-omgeving’. Het is wellicht (te) kort-door-de-bocht geformuleerd, maar zouden deze ontwikkelingen niet een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan het ontstaan van het ‘nimby-syndroom’? Kleinschalige windturbines bieden de mogelijkheid om windenergie weer een eigen plaats te geven in de omgeving waar mensen wonen en werken. Voorwaarde is dan wel dat de kleinschalige windturbines op een verantwoorde wijze geïntegreerd worden in de omgeving waar ze geplaatst worden. Dat vereist samenspel tussen planologen, stedenbouwkundigen, architecten en installatieadviseurs. In vergelijking met grote windturbines leveren de kleine windturbines voor de gebouwde omgeving weinig energie. De nieuwe grote windturbines hebben een vermogen in de ordegrootte van 1 tot 2 MW en een opbrengst van ca 2 tot 3 GWh per jaar.
Bron: cobouw

1	Amsterdam schrijft internationale architectenprijsvraag uit voor Nationaal Slavernijmuseum donderdag, 12 februari
2	Ontsluitingen spelen centrale rol binnen woonblok Hibi in Amstelkwartier woensdag, 11 februari
3	DELVA en De Ceuvel presenteren toekomstplan voor terrein van de Ceuvel Volharding dinsdag, 10 februari
4	Realisatie houtbouw The Ark in woonwijk Overhoeks van start dinsdag, 10 februari
5	Houten IKEC de Zevensprong vormt rustig onderkomen voor speciaal onderwijs maandag, 9 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

‘Strandhuisjes’ voor windenergie

17 maart 2009

Nieuwbouw windmolens groeit ondanks crisis

21 augustus 2009

Andere nieuwsberichten

Bouwstart voor zestig seniorenwoningen in groen landschap Hoorn

Gisteren, 16:39

In Hoorn is de bouw gestart van zestig seniorenwoningen binnen het project Nieuwe Weelde. In een groen ingericht landschap komen enkele appartementengebouwen met betaalbare woningen van 70 tot 79 vierkante meter, speciaal bedoeld voor ouderen.

Woongemeenschap van Woonwerk Architecten in Winkelsteeg speelt in op maatschappelijke opgaven

Gisteren, 15:41

De nieuwe woongemeenschap in het deelgebied Kanaalknoop in Nijmegen maakt deel uit het masterplan Winkelsteeg.

Frank Havermans 'stut' Nijmeegs Besienderhuis met houten constructie

Gisteren, 14:33

Het vijfhonderdjarig jubileum van het Besienderhuis in Nijmegen wordt luister bijgezet met een kunstwerk van Frank Havermans.

Bozar wijdt gerenoveerde Zaal M en Studio in

Gisteren, 11:56

De eerstgenoemde zaal voor kamermuziek is gemoderniseerd en tegelijkertijd weer in lijn gebracht met het oorspronkelijke ontwerp van Victor Horta.

Heijmans voorziet voorlopig nog hinder door stikstofcrisis

Gisteren, 17:28

Bouwbedrijf Heijmans heeft last van de stikstofcrisis en lange vergunningprocedures bij het bouwen van nieuwe woningen.

KB nationale bibliotheek eind 2028 naar tijdelijk onderkomen

Gisteren, 13:13

r komt een vernieuwd publieksgebouw op de huidige locatie, dat in 2033 klaar moet zijn.

TenneT: aansluitingsstop op stroomnet dreigt in drie provincies

Gisteren, 09:17

Het hoogspanningsnet in Utrecht, Gelderland en Flevoland heeft zijn grenzen bereikt.

CPB: bouw voordelen huiseigenaar af om woningzoekende te helpen

12 februari, 11:30

Dit is volgens het planbureau effectiever dan het extra subsidiëren van woningzoekenden.

Vlaanderen in beroep in rechtszaak om Limburgs tramdebacle

12 februari, 10:30

Een Nederlandse rechter oordeelde eind vorig jaar dat Vlaanderen aansprakelijk is voor de miljoenen euro's aan kosten die zijn gemaakt voor het project.