Tweede prijs voor ontwerp Caruso St John, Ard de Vries & Donna van Milligen Bielke en SteenhuisMeurs bij tender Tilburgse spoorzone

3 september 2025, 10:00

Onlangs werd bekend dat het team van Nudus, Bedaux de Brouwer Architecten en Stramien de tender voor de herontwikkeling van de Wagenmakerij en de Koepelhal in de Tilburgse Spoorzone heeft gewonnen. Het ontwerp van Caruso St John, Ard de Vries & Donna van Milligen Bielke (ADVMB) en SteenhuisMeurs eindigde op de tweede plaats. De inzending laat zien hoe de samenhang tussen monument en nieuwbouw ook vorm had kunnen krijgen.

Met hun inzending zochten de drie bureaus naar een manier om de toe te voegen nieuwbouw op een organische manier voort te laten komen uit het bestaande complex. Daarmee werd een antwoord gezocht op de ontwerpvraag van de gemeente Tilburg naar zowel de restauratie en heractivering van het complex als de toevoeging van 300 appartementen.

De Wagenmakerij en Koepelhal vormen de afsluiting van de herontwikkeling van de Spoorzone in Tilburg. Ooit domineerde de Centrale Werkplaats van de Staatsspoorwegen deze plek. Nu herinneren nog enkele monumentale hallen aan dit roemruchte industriële verleden. Na het sluiten van de werkplaats bleef het gebied lang afgesloten van de rest van stad. Maar het maakte de laatste jaren een opzienbarende bloei door. Die transformatie tot een dynamisch stadsdeel werd begeleid met kwalitatief hoogstaande architectuur waarvan natuurlijk de LocHal, maar bijvoorbeeld ook het Spoorpark dat voortkwam uit een burgerinitiatief getuigen.

Samenhang tussen monument en nieuwbouw
Het plan van Caruso St. John, Ard de Vries & Donna van Milligen Bielke (ADVMB) en SteenhuisMeurs wil oud en nieuw op een vanzelfsprekende manier verbinden. De monumentale hallen blijven herkenbaar en krijgen een nieuwe betekenis als publieke stadsruimtes, evenementenlocaties en culturele iconen. De nieuwbouw voegt stedelijke dichtheid toe, maar is ontworpen als onderdeel van een geheel. Er is een ruimtelijke verbinding gezocht met, bijvoorbeeld, de historische rolwagenbaan. Ook zijn de schaalverhoudingen van de nieuwbouw zorgvuldig afgestemd op de bestaande, industriële gebouwen.Het beoogde doel was om een ensemble te creëren waarin erfgoed en nieuwbouw elkaar versterken. De hallen behouden hun open en lichte karakter en tegelijk ontstaat ruimte voor eigentijdse woon- en werkfuncties. Tilburg zou hiermee een centrumzone krijgen die het verleden eert én die ruimte maakt voor de stad van morgen. De gesloten fabriek zou moeten transformeren naar een doorwaadbare wereld van cultuur, wonen en publieke ruimte.

Erfgoed als drager
In het plan van Caruso St. John, Ard de Vries & Donna van Milligen Bielke (ADVMB) en SteenhuisMeurs zijn de kwaliteiten van het erfgoed het voornaamste uitganspunt. Grote open ruimtes worden behouden en waar nodig hersteld. De rolwagenbaan wordt opnieuw zichtbaar en vormt de ruggengraat van het plan. Nieuwe toevoegingen zijn terughoudend en reversibel zodat het karakter van de hallen behouden blijft. Ruimtelijkheid, daglicht en constructieve elegantie blijven zichtbaar en maken nieuwe functies en gebruik mogelijk.

Publieke routes en stedelijke plekken
De verweving met de stad vormt een belangrijke kerngedachte in het ontwerp. De voormalige rolwagenbaan verandert in een publieke binnenstraat die de Spoorzone verbindt met het stationsplein en de omliggende wijken. Onderweg ontvouwt zich een reeks verschillende plekken: patio’s die intieme buitenruimtes vormen, een wintertuin die beschutting biedt en een stedelijk plein binnen de Wagenmakerij. De route eindigt in de Koepelhal, die als grote zaal geschikt is voor uiteenlopende evenementen. Zo ontstaat een netwerk van plekken voor dagelijks gebruik en grootschalige manifestaties.

Wonen als collectieve ervaring
Naast cultuur en evenementen vormt wonen een belangrijk onderdeel van het programma. Twee nieuwe woontorens, gepositioneerd bij het station en de Spoorzone, markeren de toegang tot de rolwagenbaan. Ze vormen verticale accenten in contrast met de horizontale hallen en versterken de skyline van Tilburg.Het ontwerp van de torens staat in het teken van collectiviteit: op de begane grond komen een wintertuin, werk- en ontmoetingsruimtes, sportvoorzieningen en commerciële functies die inspelen op het publieke karakter. Ook op hogere verdiepingen zijn gemeenschappelijke terrassen en verblijfsruimtes.Het woningaanbod is divers. De zuidtoren biedt vooral sociale en middeldure huurwoningen. In de noordtoren zijn vrije sectorwoningen voorzien. Het leidt tot een breed bewonerspalet – van starters tot gezinnen, stedelijke professionals en ouderen. Dankzij een flexibel raster kunnen plattegronden per verdieping worden aangepast. Dat maakt variatie in grootte, typologie en woonstijl mogelijk.

Trefwoorden

steenhuismeurs spoorzone tilburg tilburg donna van milligen bielke caruso st john tender ard de vries architecten

1	Finalisten presenteren ontwerp voor Shift Landmark in Rotterdam woensdag, 4 maart
2	Architect Oliver Thill op 55-jarige leeftijd overleden donderdag, 5 maart
3	Nieuwe Hittekaart Woningmarkt 2026 van BPD toont aanhoudende woningdruk dinsdag, 3 maart
4	André Kempe: ‘Het ging Oliver Thill om het geven van betekenis’ vrijdag, 6 maart
5	BureauVanEig ontwerpt sluishuisje bij oudste sluis binnenstad 's-Hertogenbosch woensdag, 4 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

Nudus, Bedaux de Brouwer en Stramien winnen tender voor sluitstuk Spoorzone Tilburg

23 augustus 2025

Column

Achterblijvers op de bank

10 december 2024

Vertical – woontoren met beplanting en woontoren met nestgelegenheid

17 maart 2025

Tentoonstelling Unravel in Stedelijk naar ontwerp van Donna van Milligen Bielke & Ard de Vries

3 december 2024

SteenhuisMeurs belicht het Groene Hart in nieuw boek

12 september 2023

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Martin Tenpierik pleit bij intreerede TU Delft voor gebouwen die met klimaat meebewegen

Gisteren, 16:00

In de intreerede van Martin Tenpierik als professor bouwfysica aan de TU Delft, Faculteit Bouwkunde stonden de noodzaak en kansen van klimaatresponsieve gebouwen centraal.

Cepezed en RDS Partner ontwerpen gebouwen voor universiteit Greifswald

Gisteren, 14:53

Cepezed is samen met het Duitse RDS Partner geselecteerd voor het ontwerp voor de nieuwe onderkomens voor het instituut voor geografie en geologie en het congres- en mediacentrum van de universiteit van Greifswald.

Alkmaar selecteert VenhoevenCS en Wind voor nieuwbouw Hoornse Vaart

Gisteren, 11:39

Zwem- en sportcomplex Hoornse Vaart in Alkmaar wordt vervangen door een nieuw en groter gebouw.

André Kempe: ‘Het ging Oliver Thill om het geven van betekenis’

6 maart, 7:15

Agelopen maandag is architect Oliver Thill overleden. Zijn compagnon André Kempe gedenkt de man met wie hij al meer dan 35 jaar bevriend was en ruim een kwarteeuw geleden Atelier Kempe Thill oprichtte.