Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Omslagfoto

Het oorspronkelijke Musis Sacrum uit 1847

Het door Van Dongen-Koschuch Architects and Planners gerenoveerde en uitgebreide Musis Sacrum

Boek belicht bewogen (bouw)geschiedenis Musis Sacrum

1 november 2022, 14:11

De oudste concertzaal in Nederland die continu in gebruik bleef viert dit jaar zijn 175-jarig bestaan. Musis Sacrum in Arnhem kent een bewogen geschiedenis, ook in architectonisch en stedenbouwkundig opzicht. Ingrid D. Jacobs schreef een boek over het gebouw.

In 1847 werd in Arnhem een groot zangersfeest gehouden. De stad was net uit zijn beknellende omwalling gebroken en er was plek aan de fraaie singels voor een huis voor de muzen - een Musis Sacrum, Huis voor Muziek. In de volgende 175 jaar bleef de concertzaal continu in gebruik, maar het gebouw onderging wel acht metamorfoses.

Het meest vers in het geheugen ligt de renovatie en uitbreiding met de Parkzaal door Van Dongen en Koschuch, maar het gebouw is veel vaker onder handen genomen. Vanaf het allereerste gebouw van architect Henri Guillaume Fromberg af aan onderging Musis Sacrum verschillende gedaantewisselingen, verbouwingen en andere ingrepen, al bleef er altijd muziek klinken in de concertzaal.

Herman Hertzberger
Oorlog, bestemmingsplannen en bezuinigingen bedreigden de zaal, maar ze overleefde. In het boek besteedt Jacobs aandacht aan de verschillende gebeurtenissen en verbouwingen, maar ook aan een plan van Herman Hertzberger dat het uiteindelijk niet haalde. Hij wilde een nieuw gebouw realiseren dat als brug zou fungeren tussen het stadscentrum en de Steenstraat, in plaats van het ‘eiland’ dat Musis in zijn ogen was.

Het vooruitstrevende plan kreeg geen meerderheid in de gemeenteraad en verdween in 1977 van tafel. In de jaren tachtig en negentig onderging Musis Sacrum nog twee verbouwingen, totdat het in 2018 zijn huidige vorm kreeg. “Musis Sacrum is klaar voor de toekomst. Het gebouw dat er nu staat kan nog een eeuw mee”, stelt uitgever WBooks. De tijd zal het leren…

Musis Sacrum Arnhem 1847-2022, de bewogen geschiedenis van een concertzaal (29,95 euro) verschijnt op 17 november

Trefwoorden

concertzaal arnhem van dongen-koschuch architects and planners musis sacrum boek wbooks musis

1	Parkeerplein naast Tilburgse schouwburg maakt plaats voor multifunctionele gebouwen woensdag, 13 mei
2	44 woningen op bosrijke locatie in Driebergen vrijdag, 15 mei
3	Neprom-prijs 2026 toegekend aan De Groene Loper Maastricht maandag, 11 mei
4	Woningbouwproject Switi trekt 'verloren strook' alsnog bij de omgeving maandag, 11 mei
5	Vandersalm Architecten herinterpreteert historisch erf bij Zwolse stadsboerderij maandag, 11 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

Koningin opent vernieuwd Musis Arnhem

12 januari 2018

Beeldverslag van rondleiding door Musis Sacrum

15 november 2017

Vijf ontwerpteams in de race voor renovatie en nieuwbouw Stadstheater Arnhem

7 september 2022

Architecten Musis Arnhem gaan ieder hun eigen weg

15 januari 2019

Koschuch Architects ontwerpt woontoren aan de Waal in Nijmegen

4 januari 2024

Koschuch Architects ontwerpt woontoren in Haarlem Schalkwijk

6 december 2023

Nominaties 'Publiek gebouw van het Jaar' bekend

25 oktober 2018

Winnaars NRP Gulden Feniks 2018 onthuld

28 juni 2018

Gelders Huis gekozen tot BNA Beste Gebouw van het Jaar 2018

18 mei 2018

Bouwstart Instituut voor Nachtcultuur in Amsterdam naar ontwerp van XML

22 oktober 2024

Geschakelde woningen Statt geven steeg in Spijkerkwartier een gezicht

30 mei 2023

Winnaars Heuvelinkprijs 2018 bekend

18 mei 2018

Bouw Huis voor de Amateurkunst Vrijdag in Groningen kan starten

1 juli 2024

Nijmegen kiest voor plan Stadgoed DUUX van ZUS en Koschuch Architects

28 mei 2025

Arnhem krimpt winkelgebied in binnenstad in

1 maart 2023

Boek: vraagspecificaties voor bouwprojecten

7 februari 2023

Braaksma & Roos, Civic Architects en Arup mogen Stadstheater Arnhem vernieuwen

22 december 2022

BNO publiceert derde editie Dutch designers Yearbook

8 december 2022

Ontwerpvisies voor renovatie en nieuwbouw Stadstheater Arnhem gepresenteerd

7 december 2022

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Tien nominaties voor NRP Gulden Feniks 2026

Gisteren, 14:20

In november wijst de jury een aantal winnaars aan uit deze selectie voor de nationale prijs voor renovatie en transformatie van de gebouwde omgeving.

Nieuwe Instituut brengt rijkscollectie architectuur en stedenbouw tot leven in Collection Gallery

Gisteren, 13:17

Op donderdag 18 juni opent het Nieuwe Instituut de zogeheten Collection Gallery. In deze nieuwe interactieve ruimte wil de instelling in Rotterdam de Rijkscollectie voor Nederlandse Architectuur en Stedenbouw tot leven brengen.

44 woningen op bosrijke locatie in Driebergen

Gisteren, 09:26

De gemeente Utrechtse Heuvelrug selecteerde het plan Bosrand Heidestein. Het team dat het ontwerp en de realisatie verzorgt, bestaat uit KRKTR Projectontwikkeling, Reuvers Ontwik-keling en Bouw, MIX architectuur, MAAK space, Merosch en Kwirkey.

Vijf finalisten voor Heuvelinkprijs 2026

13 mei, 3:06

De finalisten voor de Heuvelinkprijs 2026 zijn bekend. Vijf projecten komen in aanmerking voor deze editie van de tweejaarlijkse Arnhemse nieuwbouwprijs.

ITA Ensemble speelt 'De Architect' van sterregisseur Rebecca Frecknall

Gisteren, 15:11

De voorstelling is een hedendaagse bewerking van Henirik Ibsens 'Bouwmeester Solness'.

Commissie: milieustudie Schiphol schiet tekort voor omwonenden

Gisteren, 12:08

De Commissie voor de milieueffectrapportage stelt zelfs dat het rapport herzien zou moeten worden.

Koen Pörtzgen benoemd tot partner bij Zecc Architecten

Gisteren, 10:15

Samen met Marnix van der Meer (54) en Bart Kellerhuis (47) vormt de 39-jarige Pörtzgen vanaf dit jaar de directie van het Utrechtse bureau.

Consortium met RxDomi en TU/e ontwikkelt netbewuste woning

13 mei, 2:56

In het project CoLiBRIE ontwikkelt een consortium, met onder meer RxDomi en TU/e, een nieuw type woning die comfortabel, duurzaam en betaalbaar is, zonder het energienet extra te belasten.