Omslagfoto

Het oorspronkelijke Musis Sacrum uit 1847

Het door Van Dongen-Koschuch Architects and Planners gerenoveerde en uitgebreide Musis Sacrum

Boek belicht bewogen (bouw)geschiedenis Musis Sacrum

1 november 2022, 14:11

De oudste concertzaal in Nederland die continu in gebruik bleef viert dit jaar zijn 175-jarig bestaan. Musis Sacrum in Arnhem kent een bewogen geschiedenis, ook in architectonisch en stedenbouwkundig opzicht. Ingrid D. Jacobs schreef een boek over het gebouw.

In 1847 werd in Arnhem een groot zangersfeest gehouden. De stad was net uit zijn beknellende omwalling gebroken en er was plek aan de fraaie singels voor een huis voor de muzen - een Musis Sacrum, Huis voor Muziek. In de volgende 175 jaar bleef de concertzaal continu in gebruik, maar het gebouw onderging wel acht metamorfoses.

Het meest vers in het geheugen ligt de renovatie en uitbreiding met de Parkzaal door Van Dongen en Koschuch, maar het gebouw is veel vaker onder handen genomen. Vanaf het allereerste gebouw van architect Henri Guillaume Fromberg af aan onderging Musis Sacrum verschillende gedaantewisselingen, verbouwingen en andere ingrepen, al bleef er altijd muziek klinken in de concertzaal.

Herman Hertzberger
Oorlog, bestemmingsplannen en bezuinigingen bedreigden de zaal, maar ze overleefde. In het boek besteedt Jacobs aandacht aan de verschillende gebeurtenissen en verbouwingen, maar ook aan een plan van Herman Hertzberger dat het uiteindelijk niet haalde. Hij wilde een nieuw gebouw realiseren dat als brug zou fungeren tussen het stadscentrum en de Steenstraat, in plaats van het ‘eiland’ dat Musis in zijn ogen was.

Het vooruitstrevende plan kreeg geen meerderheid in de gemeenteraad en verdween in 1977 van tafel. In de jaren tachtig en negentig onderging Musis Sacrum nog twee verbouwingen, totdat het in 2018 zijn huidige vorm kreeg. “Musis Sacrum is klaar voor de toekomst. Het gebouw dat er nu staat kan nog een eeuw mee”, stelt uitgever WBooks. De tijd zal het leren…

Musis Sacrum Arnhem 1847-2022, de bewogen geschiedenis van een concertzaal (29,95 euro) verschijnt op 17 november

Trefwoorden

concertzaal arnhem van dongen-koschuch architects and planners musis sacrum boek wbooks musis

1	Vijf nominaties voor de prijs voor Architect van het Jaar 2026 dinsdag, 1 september
2	Nominaties Woongebouw van het Jaar 2026 bekend donderdag, 3 september
3	HA-HA transformeert Rotterdamse Julianakerk tot JUUL woensdag, 2 september
4	BNLA architecten voorziet Kauwgomballenfabriek van optopping met 65 woningen dinsdag, 1 september
5	Architectenweb onderzoek: hoe gebruiken jullie AI in jullie architectenpraktijk? woensdag, 2 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Koningin opent vernieuwd Musis Arnhem

12 januari 2018

Beeldverslag van rondleiding door Musis Sacrum

15 november 2017

Vijf ontwerpteams in de race voor renovatie en nieuwbouw Stadstheater Arnhem

7 september 2022

Architecten Musis Arnhem gaan ieder hun eigen weg

15 januari 2019

Koschuch Architects ontwerpt woontoren aan de Waal in Nijmegen

4 januari 2024

Koschuch Architects ontwerpt woontoren in Haarlem Schalkwijk

6 december 2023

Nominaties 'Publiek gebouw van het Jaar' bekend

25 oktober 2018

Winnaars NRP Gulden Feniks 2018 onthuld

28 juni 2018

Gelders Huis gekozen tot BNA Beste Gebouw van het Jaar 2018

18 mei 2018

Bouwstart Instituut voor Nachtcultuur in Amsterdam naar ontwerp van XML

22 oktober 2024

Geschakelde woningen Statt geven steeg in Spijkerkwartier een gezicht

30 mei 2023

Winnaars Heuvelinkprijs 2018 bekend

18 mei 2018

Bouw Huis voor de Amateurkunst Vrijdag in Groningen kan starten

1 juli 2024

Nijmegen kiest voor plan Stadgoed DUUX van ZUS en Koschuch Architects

28 mei 2025

Arnhem krimpt winkelgebied in binnenstad in

1 maart 2023

Boek: vraagspecificaties voor bouwprojecten

7 februari 2023

Braaksma & Roos, Civic Architects en Arup mogen Stadstheater Arnhem vernieuwen

22 december 2022

BNO publiceert derde editie Dutch designers Yearbook

8 december 2022

Ontwerpvisies voor renovatie en nieuwbouw Stadstheater Arnhem gepresenteerd

7 december 2022

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Hoogbouwcomplex KJ Den Haag opgeleverd

Gisteren, 15:12

Het gebouw voor het centraal station biedt plek aan 393 woningen, horeca, winkels en andere voorzieningen. Het ontwerp is gemaakt door Powerhouse Company en DELVA Landscape Archcitecture | Urbanism.

Renovatie Amsterdam Museum officieel van start

Gisteren, 13:35

Naar ontwerp van Neutelings Riedijk Architects ondergaat het gebouwencomplex rond het voormalige Burgerweeshuis in het centrum van de stad een grondige opknapbeurt.

Heemschut: sloop dreigt voor Huis van de Toekomst

Gisteren, 11:34

Heemschut meldt dat de eigenaar van het bijzonder gebouw, dat is ontworpen door de in april overleden architect Cees Dam, het pand wil slopen.

Zenber Architecten ontwerpt interieur van herontwikkelde Lounge 1 op Schiphol

Gisteren, 09:00

De grootschalige herinrichting en uitbreiding van Lounge 1 draagt bij aan een betere doorstroom van en ervaring voor passagiers.

Raad Amsterdam krijgt meer transparantie over grote projecten

Gisteren, 12:19

De raad krijgt voortaan van het stadsbestuur duidelijk en onderbouwd te horen als dat niet op het afgesproken moment met een voortgangsrapportage komt over een groot project, zoals de aanleg van de Oostbrug.

Rekenkamer: aanpak zoetwatertekort loopt jaren achter

Gisteren, 10:21

De Algemene Rekenkamer deed onderzoek naar het Deltaprogramma Zoetwater en keek daarbij naar de gevolgen van zoetwatertekorten.

Particuliere verhuurders noemen uitstel box 3-aanpassing funest

3 september, 3:09

Vastgoed Belang klaagt al lange tijd dat de huidige opzet van belastingheffen in box 3 verhuurders op zulke hoge kosten jaagt dat ze ermee stoppen.

Onderzoek: tientallen biljoenen naar toekomstige AI-datacenters

3 september, 10:17

De wereldwijde investeringen in datacenters voor kunstmatige intelligentie zullen de komende jaren blijven toenemen door de enorme AI-vraag, meldt PwC.