Zicht van achter uit de zaal

Zicht richting podium

Zicht vanaf het podium

Banken voor het koor

Axonometrie

Langsdoorsnede oud en nieuw

Nieuwe concertzaal in middeleeuwse Bijlokehospitaal Gent

24 september 2020, 15:17

Muziekcentrum de Bijloke heeft een nieuwe concertzaal, gevestigd in een indrukwekkende 13^e-eeuwse zaal van het voormalige Bijlokehospitaal. Het project vormt het hart van een breder masterplan, dat is ontwikkeld door DRDH Architects uit Londen.

In 1228 werd op weilanden bij Gent, de Bijlokemeersen, een ziekenhuis gesticht. Later is op het terrein ook de Bijlokeabdij gebouwd. Heden ten dage vormt het complex, dat bestaat uit een voormalige hospitaal-, abdij- en nutsgebouwen, een cultureel centrum. Onder meer de kunstacademie en het conservatorium van Gent, het Stadsmuseum Gent en Muziekcentrum De Bijloke vinden er onderdak.

De grote ziekenzaal, die tussen 1251 en 1255 werd gebouwd, dient nu als concertzaal en is sinds 2017 de thuisbasis van het Symfonieorkest Vlaanderen. De ambitie was om de concertzaal te vernieuwen naar een akoestische ruimte van internationaal kaliber. Het ontwerpteam, onder leiding van DRDH Architects, heeft daarbij gebruik gemaakt van de kwaliteiten van de ruimte ‘as found’.

De zaal bezat een indrukwekkende schaal en waardevolle historische elementen, maar niet de eigenschappen van een concertzaal, legt DRDH Architects uit. Een elektroakostisch systeem maakte tot nu toe de akoestiek acceptabel. Dit is niet meer nodig door de natuurlijke nagalmtijd te verhogen. Een reeks ingrepen heeft de ervaring voor zowel uitvoerenden als publiek verbeterd.

Ruimte
De belangrijkste ingreep was het verlagen van de zaalvloer met 1,2 meter. Dit heeft het volume van de zaal vergroot en zowel het podium als het zitgedeelte volledig toegankelijk gemaakt. De historische toegangsdeuren zijn daarbij in ere hersteld. DE grotere ruimte draagt bij aan een verbeterde akoestiek.

De lengte van de zaal is gevoelsmatig verkort door zowel het podium als de achterzijde van het zitgedeelte naar het midden te schuiven. Dit vergroot de intimiteit tussen publiek en artiesten; daarnaast heeft dit ruimte gecreëerd voor koorbanken achter het orkest, boven een eveneens nieuwe backstage.

Klankkast
De muren van het middeleeuwse gebouw waren in de loop der tijd licht naar buiten geweken onder het gewicht van de zware houten dakconstructie. Het geluid werd daardoor naar boven gekaatst, waar het – in de woorden van de architecten – in het dakgebinte verdwaalde. De geluidsreflectie is verbeterd door een nieuwe houten wand, die zowel het zitgedeelte als het podium omhult.

De omringende geprofileerde lambrisering van gerookt eiken gaat een dialoog aan met het dakgebinte en brengt de ruimte visueel in balans. Lambrisering, dakconstructie, tribune, podium en de houten vloer vormen samen een ruimte in de ruimte, die werkt als een klankkast van een instrument.

Masterplan
De vernieuwing van de concertzaal is de eerste fase ineen groter masterplan voor Muziekcentrum de Bijloke. In deze eerste fase is ook een garderobe in de voormalige kapel gerealiseerd. Zaal en kapel beslaan samen 1.150 m².

Tevens is een foyer en café in de voormalige noordelijke foyer gerealiseerd. Het interieur daarvan is vormgegeven in een samenwerking tussen ontwerpers Studio Helder en makerscollectief Onbetaalbaar uit Gent. Elemeneten uit de oude concertzaal zijn hergebruikt voor nieuwe meubelstukken.

Het masterplan, dat in totaal 2.700 m² beslaat, is ontwikkeld door DRDH Architects is samenwerking met Julian Harrap Architects, Arup Venue and Acoustics, ABT en RCR na een competitie in 2017. Het plan gaat uit van het bestaande ensemble van publieke ruimten met elke hun eigen karakter. Het project kan stapsgewijs worden verder ontwikkeld, in de loop der tijd en met verschillende partners, legt het architectenbureau uit.

Trefwoorden

belgië drdh architects herbestemming arup venue and acoustics leisure muziekcentrum de bijloke rcr akoestiek gent abt julian harrap architects concertzaal

1	Koen van Velsen stopt met zijn bureau maandag, 19 januari
2	Masterplan voor Overvecht Centrum van PosadMaxwan zet in op meer verdichting, groen, levendigheid en inclusiviteit maandag, 19 januari
3	Bouw grootschalige ontwikkeling naast AFAS Live gaat van start dinsdag, 20 januari
4	Een écht gebouw, dat raakt dinsdag, 20 januari
5	Gebiedsambitiedocument voor Rotterdamse wijk Keilekwartier vastgesteld donderdag, 22 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

Architecten presenteren visie Museum Arnhem

10 juni 2016

KCAP en Cityförster vernieuwen cultureel gebouw en district in Bratislava

17 augustus 2020

De Vereeniging weer open en feestelijk na renovatie (+video)

21 februari 2020

Eigen stek voor Concertgebouworkest officieel geopend

21 januari 2019

Renovatie en transformatie van Gentse patriciërswoning door Volt Architecten

27 maart 2023

Nieuw concertgebouw Jekaterinenburg door Zaha Hadid Architects

4 oktober 2018

Koningin opent vernieuwd Musis Arnhem

12 januari 2018

Elbphilharmonie wordt officieel geopend

11 januari 2017

Meer dan driehonderd woningen in nieuwe Gentse wijk Rinkkaai

22 november 2023

Nieuwe Elisabethzaal Antwerpen geopend

13 december 2016

Gent geeft groen licht aan bouw van nieuwe wijk Rinkkaai

8 februari 2024

Spelonkachtige concertzaal voor Poolse stad

8 februari 2016

Klassieke muziek in sneeuwwit concertgebouw

8 januari 2015

Sculpturale muziekzaal voor Bach

8 juli 2009

Bouwstart Instituut voor Nachtcultuur in Amsterdam naar ontwerp van XML

22 oktober 2024

51N4E en NU architectuuratelier tonen plan voor opwaardering park en Floraliënhal Gent

25 november 2020

De Harmonie in Antwerpen heeft zijn luister terug

13 december 2021

Wiegerinck en LOW ontwerpen gebouw Nobel I voor wetenschapspark Gent

9 maart 2022

Historie en verval Wintercircus Gent zichtbaar gelaten bij renovatie

9 november 2022

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Groen licht voor nieuwbouw Theater Lampegiet in Veenendaal

23 januari, 3:29

Het huidige gebouw wordt vervangen door een groter pand op dezelfde locatie. Het ontwerp is gemaakt door MVRDV, in samenwerking met Buro Happold.

CRa doet toekomstig kabinet twaalf aanbevelingen over woningcrisis

23 januari, 2:14

Maak splitsen van woningen vergunningsvrij, kies voor een rechtvaardig grondbeleid en subsidieer nieuwe woon- en ontwikkelvormen zodat ze kunnen worden opgeschaald. Dat zijn enkele van de twaalf aanbevelingen die het CRa doet aan de nieuwe regering.

Voorlopig ontwerp van KRFT voor kindcentrum in Uithoorn gepresenteerd

23 januari, 1:20

De gemeente Uithoorn selecteerde KRFT eerder als winnend ontwerpteam na een Europese aanbesteding

Plegt-Vos realiseert legeringsgebouwen met duizend bedden voor Defensie

23 januari, 10:49

Bouwbedrijf Plegt-Vos gaat meerdere legeringsgebouwen met in totaal duizend bedden voor Defensie bouwen. Dit jaar wordt op Vliegbasis Leeuwarden gestart met het eerste, waarin plaats is voor zestig militairen.