Herbestemming Buisse Hoeve, Achtmaal, Wenink Holtkamp Architecten

Herbestemming Buisse Hoeve, Achtmaal, Wenink Holtkamp Architecten, bouwfase

Herbestemming Buisse Hoeve, Achtmaal, Wenink Holtkamp Architecten, oude situatie

Herbestemming Buisse Hoeve, Achtmaal, Wenink Holtkamp Architecten, plattegrond oude situatie

Herbestemming Buisse Hoeve, Achtmaal, Wenink Holtkamp Architecten, plattegrond nieuwe situatie

Wenink Holtkamp Architecten verhoudt zich bij verbouwing tot rijksmonument en echtpaar Roland Holst

9 januari, 11:32

Wenink Holtkamp Architecten heeft de rijksmonumentale Buisse Hoeve in het Brabantse Achtmaal verbouwd tot afdelingskantoor van Natuurmonumenten (Beheereenheid West-Brabant).

Tot voor kort was de hoeve nog ingericht als woning en stal. De Buisse Hoeve dateert uit 1809 en is een centraal onderdeel van een architectonisch ensemble met een roemrijk verleden. In de eerste helft van de vorige eeuw was het namelijk eigendom van schrijfster Henriëtte Roland Holst en haar man, kunstenaar Richard Roland Holst. Zij gebruikten het terrein destijds vooral als zomerverblijf.

Ontmoeting
Naast de verbouwing tot kantoor, gaat Natuurmonumenten de hoeve nu als een ontmoetingsplek voor bezoekers gebruiken. Zij kunnen er meer gaan leren over het omringende gebied, de Oude Buisse Heide en haar voormalige bewoners. Natuurmonumenten wil bezoekers zo meenemen in de natuur en het kunstzinnige karakter van de hoeve. Met de bestemming als ontmoetingsplek wordt ook teruggekeerd naar de rol die de bijzondere locatie ten tijde van de familie Roland Holst had. Ook toen was het een geliefde plek voor inspiratie, rust en het ontvangen van bezoek. Tot de gasten behoorden beroemdheden als schrijver Herman Gorter, architect Hendrik Berlage en kunstenares Charley Toorop.

Cultuurhistorie
Het gebied waar de hoeve staat was vroeger een veenmoeras, dat gaandeweg voor turfwinning werd afgegraven. Er zijn hier en daar nog delen van turfvaarten uit die periode zichtbaar. Vanaf het einde van de 18e eeuw transformeerde het gebruik naar landbouwgrond en ontstonden enkele landgoederen, waaronder de Oude Buisse Heide. Die is sinds 1945 eigendom van de vereniging Natuurmonumenten.

Het landgoed bestaat nu uit ruim 200 hectare natuur. De agrarische activiteiten, die aanvankelijk vanuit de Buisse Hoeve plaatsvonden, zijn een tijd terug al gestopt. Als gevolg daarvan werd door Natuurmonumenten gezocht naar een nieuwe invulling voor het monumentale pand. Daarbij wilde men een balans vinden tussen een nieuwe functie en de cultuurhistorische waarden van de panden en het erf. Recreatie, cultuur, historie, natuureducatie, kantoorfuncties en het beheer van de omliggende natuurgronden zijn zodoende met elkaar gecombineerd.

Sporen
De geest van de familie Roland Holst waart ondertussen nog rond. De leefwijze van Henriëtte en Richard Holst Roland Holst is, bijvoorbeeld, nog zichtbaar in de bijzondere architectuur van het ensemble. Het bijzondere atelier van Richard Roland Holst werd door Margaret Kropholler-Staal ontworpen. De Angorahoeve werd door Richard Roland Holst zelf ontworpen en in 1900 gebouwd als zomerwoning voor het echtpaar. De hoeve heeft een nieuw-historiserende stijl met witte accenten, een rietgedekt dak en een veranda. De leefwijze van het duo is tevens herkenbaar in de landschappelijke routes en paden, zoals het koffiepad, die het echtpaar dagelijks bewandelde en deels zelf aanlegde.

Het is dankzij de sporen die het kunstenaarsduo achterliet dat de Buisse Hoeve wordt gezien als één van de weinig overgebleven literaire landschappen in Nederland. Het literaire landschap strekt zich zelfs voorbij de architectonische en landschappelijke elementen uit tot het literaire werk van Henriëtte Roland Holst. Zij heeft in haar vele gedichten de natuur, geschiedenis en beleving van de Oude Buisse Heide vaak treffend beschreven.

Tijdlagen
Wenink Holtkamp Architecten is bij het ontwerpen en herbestemmen van de hoeve begrijpelijkerwijs zorgvuldig te werk gegaan. Om dicht bij de sfeer van het bestaande pand te blijven zijn zo veel mogelijk historische elementen hersteld en blootgelegd. De tegelvloeren uit de tijd van het echtpaar Roland Holst zijn onder latere vloerafwerkingen tevoorschijn gehaald, hersteld en gereinigd. De keramische NeHoBo-vloer in het vroegere stalgedeelte, die waarschijnlijk in de jaren 60 is aangelegd, is behouden en grotendeels in het zicht gelaten. Omdat dit een belangrijke tijdlaag vormt in de transformatie van het monumentale pand, is het houten vergader- en flexwerkmeubel dat centraal in het stalgedeelte is ontworpen, ook los gehouden van deze karakteristieke vloer (en van het plafond).

Zichtbaar
Wenink Holtkamp Architecten heeft de vroegere scheiding tussen de woning en het stalgedeelte zichtbaar willen houden. Beide gebouwdelen behouden, ondanks het uniforme gebruik als kantoorruimte, hun eigen sfeer. In het woongedeelte is de oude keuken onderdeel geworden van de kantine. De oude woonkamer vormt de entree, waar ook een klein infocentrum van Natuurmonumenten te vinden is. In het stalgedeelte is de ruimtelijkheid en robuustheid van de oude stal onverminderd te ervaren. Op de kopse kant van de tussenruimte, bij het nieuwe kantoorgedeelte in de oude stal, is een deel van de oude stalmuur niet geïsoleerd, waardoor de oude stalmuur zichtbaar blijft.In het algemeen heeft de architect historische elementen gecombineerd met nieuwe, warme materialen en kleuren. Zo moet uitnodigende werkomgeving ontstaan waarin de voormalige huiselijkheid van hoeve nooit ver weg is.

Biosbased en lokaal
Bij de herbestemming en renovatie van De Buisse Hoeve heeft Wenink Holtkamp Architecten in samenspraak met Natuurmonumenten gekozen voor de toepassing van lokale, biobased en hergebruikte materialen. Met de toepassing van cellulose- en houtvezelplaten voor voorzetwanden en vloeren zijn hoge isolatiewaarden behaald. Het centrale houten meubel in de oude stal is gemaakt van (niet inheems) Amerikaans eiken. Natuurmonumenten rooide dit lokale hout eerder en sloeg het op voor eventueel gebruik. Dit hout is tevens gebruikt om de tafelbladen en de vloer in de opkamer mee te maken. De toiletpotten en wastafels zijn niet nieuw, maar hergebruikte en gereinigde exemplaren. Op de zolder is ruimte gemaakt voor nieuwe bewoners. Op de kopse kant van het gebouw is namelijk op de plek van het eerdere luik naar de hooizolder een specifieke invliegopening voor kerkuilen ontworpen.

Henriëtte Roland Holst had er ongetwijfeld de nodige inspiratie uit kunnen putten...

Trefwoorden

richard roland holst natuurmonumenten oude buisse heide brabant rijksmonument henriette roland holst achtmaal herbestemming buisse hoeve wenink holtkamp architecten

1	Koen van Velsen stopt met zijn bureau maandag, 19 januari
2	Masterplan voor Overvecht Centrum van PosadMaxwan zet in op meer verdichting, groen, levendigheid en inclusiviteit maandag, 19 januari
3	Woontoren De Piek naar ontwerp van KCAP voltooid vrijdag, 16 januari
4	Space&Matter, Common City en Zenzo winnen tender voor een van de laatste kavels van Centrumeiland in Amsterdam vrijdag, 16 januari
5	Pre-modern bouwen is een belofte voor de 21e eeuw donderdag, 15 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

Negenhonderd woningen op historisch zorglandgoed in Vught

19 december 2025

Wenink Holtkamp Architecten borduurt met Villa R voort op context

28 oktober 2025

Rijksmonumentale fabriek in Dongen getransformeerd tot woongebouw

19 september 2025

Sociale huurwoningen met groene buitenruimte in Gelderse Herveld

29 oktober 2024

Betaalbare stadswoningen op oude ‘Harley-locatie’ in Breda

21 februari 2024

Duurzame metamorfose voor jaren 70-villa

10 januari 2024

Historische langgevelboerderij krijgt kwaliteiten van een villa

12 januari 2023

Toon alles

Andere nieuwsberichten

BURA, LEVS architecten en Urban Climate Architects publiceren onderzoek naar CO2-voetafdruk van stedelijk ontwerp

Gisteren, 16:00

Publicatie biedt inzicht in de CO2-impact van cruciale ontwerpkeuzes in beleid, gebiedsvisies en stedenbouwkundige plannen

Binst Architects ontwerpt nieuw gemeentehuis Middelkerke

Gisteren, 11:53

Het gebouw verrijst op de plek van een voormalig zwembad aan het Marktplein. De nieuwbouw is ontworpen volgens het beeld van een hand met gestrekte vingers die de burger de hand reikt, meldt het architectenbureau.