De Hoop, Zaanstad, Stijn Dries, Dries Architectuur

De Hoop, Zaanstad, Stijn Dries, Dries Architectuur, structuur

De Hoop, Zaanstad, Stijn Dries, Dries Architectuur, modules

De Hoop, Zaanstad, Stijn Dries, Dries Architectuur, plattegrond begane grond

De Hoop, Zaanstad, Stijn Dries, Dries Architectuur, plattegrond begane eerste verdieping

Stijn Dries transformeert papierfabriek tot creatief atelierdorp

29 april, 13:27

De voormalige papierfabriek De Hoop in Zaanstad is veranderd in een onderkomen voor ruim tweehonderd creatieve ondernemers. Stijn Dries tekende voor het ontwerp van deze Maakgemeenschap De Hoop. De transformatie werd in belangrijke mate gestuurd en aangejaagd door de gemeenschap van aanstaande huurders, verenigd in de stichting Crealisatie.

Aanknopingspunten
Het oorspronkelijke fabrieksgebouw was volgens betrokkenen aanvankelijk niet meer dan een 'inspiratieloze verzameling van metalen dozen'. Latere aanpassingen aan het oorspronkelijke gebouw hadden de spaarzame kwalitatieve onderdelen, zoals de zakelijke ordening van het eerste ontwerp, bovendien verder onherkenbaar gemaakt.

Het gebouw en het industriegebied waar het staat ontbeerden op het eerste gezicht dus de nodige aanknopingspunten voor het starten van een creatieve hotspot.

Raamwerk
Toch zijn Stijn Dries en zijn team erin geslaagd het interieur van de voormalige fabriek te transformeren tot een 'inspirerende gemeenschap vol verrassing en creativiteit'. De lege ruimte is nu gevuld met een ruimtelijke structuur, annex raamwerk, die het mogelijk maakt om de ruimte aan te kunnen passen aan het voortdurend veranderende gebruik en de veelal open, creatieve processen die hier plaatsvinden.

Een karakteristiek en belangrijk element in die structuur zijn, volgens Stijn Dries, de verschillende openingen in de gevels. Daarbij zijn en worden deuren en ramen door elke individuele huurder vormgegeven en gebouwd. Deze details moeten daarmee de onderliggende wens van de huurders om te creëren symboliseren.

Het resulteert in een 'atelierdorp' dat wel enige gelijkenissen vertoont met de transformatie van de voormalige scheepsbouwloods op de NDSM-werf in Amsterdam Noord. Dynamo architecten ontwierp daar in 2006 de enigszins vergelijkbare Kunststad die werd gerealiseerd als casco-inbouw en ook bedoeld was voor culturele ondernemingen en werkplaatsen.

Geen kakofonie
Het vernieuwde interieur van de voormalige papierfabriek kenmerkt zich door een bundeling van straten, steegjes en pleinen die een afwisselend en eigen karakter en functie in het 'dorp' hebben. Sommige plaatsen suggereren daarin drukte, andere hebben een meer afgelegen karakter. De verzameling aan verschillende ruimtes biedt verder een gevarieerd gebruik zoals maken, ontspannen, optreden, feesten en spelen.

Om het latente risico van een ruimtelijke kakofonie te beheersen heeft Stijn Dries bewust gekozen voor het toepassen materialen met een bescheiden uitstraling en vorm. Zo worden de door de huurder toegevoegde visuele prikkels gevat in een structuur en kader die een logische ordening voorstaan. Materiaal, proportie, licht en herhaling zijn daarbij ingezet om de tegenpolen orde en chaos beter met elkaar in evenwicht te brengen. Een bijkomend voordeel van die ruimtelijke structuur is dat er grotendeels afgezien kan worden van regels en handhaving in het gebruik door de huurders.

Directe betrokkenheid
Het betrekken van huurders bij het bouwproces is een belangrijke factor in het proces en opgeleverde resultaat geweest. Naast de invloed die zij zo konden hebben op de verschijningsvorm van hun toekomstige werkplek, vroeg ook de tijdelijke aard van het project om direct commitment. Een directe betrokkenheid van (toekomstige) huurders werd als een vereiste gezien om tot een snelle kennismaking en samenwerking te komen.

Die inzet aan de voorkant van het proces, gecombineerd met de wetenschap dat het een project van tijdelijke aard betreft, heeft volgens Stijn Dries geleid tot een organische samenwerking, ook met de architect, in het ontstaansproces en tijdens het gebruik door de creatieve huurders van De Hoop.

Trefwoorden

creatieve broedplaats zaanstad voormalige fabriek dries architectuur stijn dries makers maakstad transformatie

1	Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik woensdag, 11 november
2	Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven woensdag, 11 november
3	Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau dinsdag, 10 november
4	Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026 woensdag, 11 november
5	Houten woongebouw verlevendigt achterkant van winkelcentrum maandag, 9 november

Gerelateerde nieuwsberichten

Civic Architects: Broedplaats Performing Arts in Breda wordt openbare maakplaats

21 februari 2025

Niemeyer-fabriek Groningen wordt broedplaats voor bedrijven en kennisinstellingen

19 juli 2024

Gebouw met hotel en broedplaats voor Amstel Business Park

30 juni 2021

Studioninedots en Felixx presenteren ontwerp transformatie voormalige Niemeyerfabriek

10 december 2025

‘NDSM-werf en Buiksloterham zijn júíst inspirerende voorbeelden voor de stad van morgen’

3 oktober 2025

Werkspoorfabriek biedt flexibele ruimte voor maakindustrie

14 januari 2020

Tijdelijk kunstenaarsdorp op NDSM-werf krijgt vorm

9 december 2019

Gerenoveerde Houtloods heeft eiken meubel

23 november 2015

bureau SLA ontdekt, transformeert en gebruikt rijksmonumentale werkplaats

9 oktober 2025

Toon alles

Gerelateerde video's

Werken én wonen in de maakstad

Symposium

Andere nieuwsberichten

Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam

13 november, 3:47

Op de Peperkliplocatie in Schiedam-Oost, waar nu nog een basisschool staat, komt een dubbel blok met onder meer 232 woningen. MoederscheimMoonen Architects en Orange Architects ontwerpen elk een deel van het Peperkwartier.

Tentoonstelling van OMA/AMO onderzoekt rol en betekenis van winkelcentra

13 november, 1:21

‘The Mall’ toont inzichten uit recent onderzoek van OMA/AMO naar de invloed van het winkelcentrum als architectonische en stedenbouwkundige typologie.

Woningbouwproject Verra van MVRDV in Boston opgeleverd

13 november, 11:48

In de Amerikaanse stad Boston is een wooncomplex met 343 appartementen naar ontwerp van MVRDV voltooid. Het uit twee gebouwen bestaande Verra bevindt zich op de nieuwe Enterprise Research Campus.

Speeltoestel Aldo van Eyck in tuin Burgerweeshuis geplaatst

12 november, 3:13

De plaatsing maakt deel uit van de ecologische en cultuurhistorische herinrichting van de buitenruimte rond het Burgerweeshuis, waarbij het oorspronkelijke ontwerp en gedachtegoed van Van Eyck als inspiratiebron dienen.

Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026

13 november, 2:15

Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.