Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!
Abonneren
Nee, bedankt
Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Zibber
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Zibber
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Zibber
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Zibber
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Zibber
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Zibber
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Zibber
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Today’s Brew
Copyright: Zibber
Copyright: Today’s Brew

Een dementievriendelijke omgeving voor Amstelring in monumentaal pand

6 juli 2023, 11:07
In een monumentale kapel, gelegen binnen een groter complex met ouderenwoningen in de Amsterdamse Plantagebuurt, heeft zorgaanbieder Amstelring woonruimte voor mensen met dementie. Binnen de geldende regels en randvoorwaarden heeft bureau voor interieurarchitectuur sherylleysner een aangename omgeving voor de bewoners en medewerkers ontworpen.

Op de plek waar voorheen het Rooms-Katholieke Oude Mannen- en Vrouwenhuis Sint Jacob lag, is vorig jaar het complex De Nieuwe Sint Jacob opgeleverd. Het complex is ontworpen door de Architekten Cie. en bestaat uit een carrévormige gebouw met zeven lagen rond een binnenhof met een kapel uit 1866. Aan één kopse zijde is de kapel verbonden met de nieuwbouw.

Het wooncomplex biedt zelfstandige woonruimte voor ouderen met zorgvoorzieningen in de nabijheid; de beletage van de gerenoveerde kapel fungeert als ontmoetingscentrum voor het complex. Op de hogere verdiepingen bevindt zich een kleinschalige afdeling voor psychogeriatrische (PG) zorg; hier heeft zorgaanbieder Amstelring een woonvorm voor mensen met dementie.

Specifieke behoeftes
Amstelring vroeg sherylleysner om, bij de kaders waarbinnen voor mensen met dementie moet worden ontworpen, een interieur te ontwerpen dat duidelijk afwijkt van de gebruikelijke zorgomgeving. De zorgaanbieder wilde de woonomgeving zoveel mogelijk als ‘een thuis’ laten aanvoelen, voor de cliënten die door hun ziekte toch al veelal een gevoel van ontheemding hebben.

Bij de regels die gelden voor projecten in de zorgsector tellen hier ook de specifieke problemen van de doelgroep. Zo moet het kleurgebruik stevig en contrastrijk zijn, omdat demente ouderen steeds meer de wereld in grijstinten gaan zien. Donkere vlakken worden ervaren als gaten of anderszins gevaarlijk.

Mensen met dementie vertonen verschillend gedrag; zo zijn er mensen die in passiviteit vervallen, maar ook ‘wandelaars’. De omgeving moet de één tot beweging stimuleren en bij de ander juist onrust wegnemen, en sowieso steeds veiligheid bieden. Niet in het minst is het bieden van herkenning – voor zowel oriëntatie als vertrouwdheid – belangrijk.

Aansluiting
Op het moment dat sherylleysner de opdracht kreeg, was de architectuur grotendeels een gegeven voor het bureau. De plattegronden waren al ingedeeld. Om de historische kapel en de nieuwbouw goed op elkaar te laten aansluiten zijn vloeren in de voormalige kapel verhoogd en in verband met de grote hoogtes zijn plafonds, met name op de voormalige zolderverdieping, verlaagd.

De PG-instelling wordt ontsloten via de nieuwbouw. Op de begane grond bevinden zich in het nieuwbouwdeel de entree, een vergaderruimte, een kantoor en de tuinkamer, met toegang tot het binnenhof. Twee liften voeren – zonder uitstapmogelijkheid op de eerste verdieping – naar de tweede en derde woonlaag. Hier bevinden zich de collectieve woonkamers voor de cliënten.

Gemeenschappelijke woonkamers
De derde en vierde verdieping zijn nagenoeg identiek ingedeeld. Elke verdieping heeft twee aangrenzende woonkamers, met centraal een keuken die alleen toegankelijk is voor het personeel. De keukens zijn intern verbonden, zodat het personeel indien nodig snel van de ene naar de andere woonkamer kan om elkaar bij te staan.

De woonkamers zijn alle als het ware in tweeën gedeeld door een kastwand met een ruime doorgang. In het ‘actieve deel’ kunnen de tafels op verschillende manieren worden opgesteld voor de maaltijd, een speeltje, of andere activiteiten. In het ‘passieve deel’ kunnen de bewoners rustig in een stoel zitten, televisie kijken of wat dutten bij de (elektrische) open haard. De scheiding tussen beide ruimten is maar klein, want het personeel moet vanaf elke plek de hele woonkamer kunnen overzien.

De gemeenschappelijke woonkamers zijn elk in een andere, kleurstelling uitgevoerd. Hoewel de kleuren krachtig zijn, heeft sherylleysner geen primaire kleuren willen toepassen, maar iets afgezwakte tinten daarvan. “We wilden niet dat het een kleuterschool lijkt”, zegt Sheryl Leysner. “Het moet een prettige omgeving voor iedereen zijn, met verschillende gradaties van dementie, en ook voor het personeel. Bovendien passen de wat vergrijsde tinten beter bij het klassiekere interieur.”

Gangzones
De gangen aan de woonkamers zijn uitgevoerd in dezelfde kleur als de aangrenzende woonkamer. Vanaf de nieuwbouw loopt een gang naar de voormalige kapel, waar de ‘woningen’ van de cliënten liggen. Deze gang is juist neutraal van kleur gehouden. De gangen waaraan de cliëntenkamers liggen zijn dan weer in verschillende kleuren uitgevoerd. Het kleurgebruik, zo vertelt Leysner, heeft steeds twee functies: het draagt bij aan zowel sfeer als oriëntatie.

De gangen heeft sherylleysner laten voorzien van lambrisering; in de eerste plaats als praktische bescherming tegen karren en rollators en ten tweede als opdeling van de wanden. De klassieke uitstraling draagt bij aan een huiselijk gevoel. Leuningen stimuleren de bewoners om in beweging te komen. Aangezien de afstanden tussen de privékamers en de woonkamer relatief groot kunnen zijn, vormen de leuningen bovendien geen overbodige luxe. Uitgevoerd in naturel hout contrasteren ze met de kleur van de wanden, zodat de bewoners de leuningen intuïtief herkennen en gebruiken.

Zithoeken
Op de hoeken van gangen in de kapel zijn zitjes gecreëerd, die volgens verschillende thema’s zijn ingevuld. Zo is er een fitness-hoekje, een bibliotheekhoekje en een muziekhoekje. De thematische inrichting van deze zithoekjes is deels bedoeld als tijdsbesteding voor de bewoners, maar deels ook als middel voor herkenning en oriëntatie.

Daarnaast zijn in de gangen meer zitjes gecreëerd bij wijze van rustpunten. Dit was een suggestie van BreinCollectief, een samenwerkingsverband van deskundigen in gerontologie, psychogeriatrie, psychiatrie en verpleegkunde. Bij het project voor Amstelring heeft haar bureau veel met het collectief samengewerkt, vertelt Leysner.

Huiselijkheid
In alle ruimten – van de woonkamers en gangen tot de cliëntenkamers –is een warme en huiselijke sfeer nagestreefd met bijvoorbeeld de stijl van meubels en een ruime toepassing van hout en houtdessins. De vloeren zijn in verband met hygiëne en onderhoudsvoorschriften uitgevoerd in pvc-vloerbekleding met houtdessin. Waar de balken van de zolderconstructie in het zicht zijn gebleven, zijn die geschuurd en blank gelakt.

Ook de signing, bedacht door Leysner, is gematerialiseerd in hout. De borden zijn voorzien van ingegraveerde witte letters en klassiek gedetailleerd met een duivenjagerprofilering. Voor de bewoners zijn naast de woorden ook symbolen op de bordjes toegepast. Ontwerpbureau MAAQ heeft het signing-plan verder uitgewerkt en gerealiseerd.

Het is een zoektocht, laverend tussen speciale regels en behoeftes voor een PG-instelling, om een huiselijke sfeer in een functionele zorgomgeving te realiseren. Team Sherylleysner lijkt daar met dit project in hoge mate in geslaagd. Sommige bewoners voelen zich er zo op hun gemak, dat ze eten en drinken bestellen alsof ze in een hotel op vakantie zijn, vertelde het personeel. “Dat was nou ook weer niet de bedoeling, maar is goed om te horen; de bewoners ervaren kennelijk die hospitality-sfeer die wij voor hen wilden creëren.”

Andere nieuwsberichten

Doepel Strijkers ontwerpt restaurant en cocktailbar in top Zalmhaventoren

46 minuten geleden

Vier nieuwe Milestone-woningen gebouwd in Eindhoven

3 uur geleden

Group A presenteert concept voor Paris Proof Stadsblok

Vandaag, 10:00

3XN ontwerpt hybride houten kantoorgebouw op Zuidas

Vandaag, 09:00

Recyclingindustrie raakt Nederlands hergebruikt plastic niet kwijt

2 uur geleden

Amsterdam wil verduurzamen erfgoed makkelijker maken

4 uur geleden

Haas en konijn in Utrecht straks beschermd bij slopen en bouwen

Gisteren, 10:19

Zuid-Hollandse coalitie na ruzie met De Jonge: eind goed, al goed

Gisteren, 09:34

Arcadis: Amsterdam en Rotterdam bovenaan lijst duurzaamste steden

12 juni, 12:17

Rli: ruimtegebruik moet tijdelijker door klimaatverandering

12 juni, 9:37
Robert MuisRedacteur
KUBUS | Specialist in BIM-software
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Swisspearl Nederland
Forster Nederland N.V.
VELUX Commercial
Sempergreen
EeStairs | Design trappen - Balustrade - Ontwerp en constructie
Aluprof Nederland BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco Nederland BV
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Knauf Insulation
DUCO Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Kingspan Geïsoleerde Panelen
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
Jung | Hateha B.V.
Knauf Ceiling Solutions B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Hunter Douglas Architectural
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
FALK®
Tata Steel Colorcoat®
© 2002 - 2024 Architectenweb BV / Voorwaarden / Privacy / Disclaimer / Sitemap
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan