Ontwerp voor een secretaire, Joseph Nussbaumer (verworpen toeschrijving), 1816. Collectie Rijksmuseum

Ontwerp voor een terrine, Luigi Valadier, ca. 1760 - ca. 1770. Collectie Rijksmuseum

Ontwerp voor een bureau met opstand, anoniem, ca. 1755 - ca. 1770. Collectie Rijksmuseum

Ontwerptekening voor een gepatineerd bronzen reukvaas, anoniem, ca. 1780. Collectie Rijksmuseum

Ontwerp voor een lijst, met een verbeterde oplossing voor de linker bovenhoek en de linker onderhoek, anoniem, ca. 1610 - ca. 1625. Collectie Rijksmuseum

Ontwerp voor een gebeeldhouwde voet, waarschijnlijk voor een kabinet of kist, Michiel van der Voort (I) (toegeschreven aan), ca. 1700. Collectie Rijksmuseum

Ontwerp voor een kast met marqueterie van een figuur onder een baldakijn, anoniem, ca. 1740 - ca. 1750. Collectie Rijksmuseum

Museum toont ontwerpproces objecten uit periode 1500-1900

24 oktober 2022, 16:43

Net als hedendaagse stoelen, vazen en andere objecten zijn ook die uit de periode 1500-1900 het resultaat van een ontwerpproces. In een nieuwe tentoonstelling laat Design Museum Den Bosch zien hoe dat proces in zijn werk ging. Voor PROCESS - Design Drawings from the Rijksmuseum zijn tekeningen uit de genoemde vierhonderd jaar samengebracht en gerangschikt in de verschillende fases van het ontwerpproces.

De ontwerptekeningen zijn de afgelopen tien jaar door het Rijksmuseum in Amsterdam verzameld. Reinier Baarsen, senior conservator van het Rijksmuseum, legde deze bijzondere verzameling aan, die vanaf zaterdag 5 november voor het eerst te zien is. Er worden tekeningen van stoelen, vazen, klokken, maar ook kachels, sleeën en koetsen getoond.

De tekeningen worden niet als op zichzelf staande kunstwerken gepresenteerd, maar als onderdeel van het ontwerpproces en het productieproces. Om die werkwijze stap voor stap te kunnen volgen, is de tentoonstelling in twaalf hoofdstukken opgedeeld. Ieder hoofdstuk gaat over een bepaald aspect van het proces, meldt Design Museum Den Bosch.

“Centraal staat de vraag: welke rol hebben tekeningen daarbij gespeeld? En wat is de relatie tussen de tekening en het object dat erop staat afgebeeld? Het is de eerste keer dat ontwerptekeningen uit deze periode op deze manier gecategoriseerd en gepresenteerd worden. Hierdoor ontstaat een geheel nieuw perspectief op het maakproces en de rol van de tekening daarin.”

Prille ideeën
Het ontwerpproces verschilde tussen 1500 en 1900 niet zoveel als dat van tegenwoordig, stelt het museum. Zo zijn in de tentoonstelling tekeningen van de prille ideeën van een ontwerper te zien, maar bijvoorbeeld ook de verschillende versies van een ontwerp die werden voorgelegd aan de opdrachtgever.

“Ontwerptekeningen hadden in de periode 1500-1900 ook een juridische betekenis”, laat Design Museum Den Bosch weten. “Bij belangrijke opdrachten, bijvoorbeeld voor een kerk, mocht de ontwerper niet te veel afwijken van de van tevoren goedgekeurde tekening. De tekening functioneert dan als een overeenkomst.”

Productieproces
De tentoonstelling toont ook de rol van de tekening in het productieproces. Een bijzonder voorbeeld hiervan zijn de tekeningen uit de edelsmeedwerkplaats van Luigi en Guiseppe Valadier in het Rome van de achttiende eeuw. Zij bewaarden alle tekeningen die gebruikt werden in hun werkplaats zorgvuldig, waarmee ze een uitgebreid beeld van hun ontwerpproces boden.

“Natuurlijk hadden tekeningen ook een commerciële rol; ze werden door heel Europa verstuurd en meegenomen naar jaarmarkten om producten aan de man te brengen”, aldus het Bossche museum.

De tentoonstelling is te bezoeken tot en met 12 februari komend jaar.

Trefwoorden

stoel kast tentoonstelling vaas ontwerpproces meubilair design den bosch expositie design museum den bosch rijksmuseum 's-hertogenbosch

1	Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag vrijdag, 9 oktober
2	RAU presenteert schetsontwerp voor gemeentehuis Het Hogeland maandag, 12 oktober
3	Bijdrage van Benthem Crouwel Architects en West 8 aan Afsluitdijk voltooid vrijdag, 9 oktober
4	Diederendirrix presenteert definitief ontwerp renovatie Stadsschouwburg Nijmegen woensdag, 14 oktober
5	Opgeleverde Aurora-gebouw van Piet Zanstra tijdens ADE open voor publiek maandag, 12 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Stoelen worden onderdeel van performance in expositie Kunsthal

10 juli

Zuidelijke provincies: in elke provincie een rijksmuseum

15 januari

Design Museum Den Bosch verhuist naar nieuw gebouw

19 december 2022

Design Museum Den Bosch toont ‘ontwerpactivist’ Victor Papanek

24 september 2020

Vrouwen in de architectuur delen hun visie en ervaring

15 november 2018

Stedelijk Museum Den Bosch wordt Design Museum

22 februari 2018

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Groen licht voor renovatie van Museum Boijmans Van Beuningen

Gisteren, 16:40

Na een geslaagde onderhandeling met bouwers J.P. van Eesteren en Dura Vermeer, en installateur Koninklijke Kuijpers, kan de volgende fase van de renovatie van Museum Boijmans Van Beuningen van start.

Omgevingsvergunning verleend voor verticale buurt MARK in Leidsche Rijn Centrum

Gisteren, 15:45

Het door de Architekten Cie., KCAP en Geurst & Schulze ontworpen project draait om vier laagbouwblokken waaruit drie torens oprijzen met een hoogte van 60, 90 en 135 meter.

Winnaars Europese Prijs voor Collectief Wonen bekendgemaakt

Gisteren, 14:09

In het Baskische San Sebastián ontvingen de bureaus Ignacio Prego Architectures & Thibaud Babled Architectures en Atelier Téqui Architectes de prijzen uit handen van de jury.

Architecten en kunstenaars verbeelden 'schitterende nieuwe wereld' in Museum Het Schip

Gisteren, 11:56

Op vrijdag 6 november opent in Museum Het Schip in Amsterdam de tentoonstelling Bright New World. De kracht van verbeelding.

Een derde aangevraagde stroom komt van datacenters

Gisteren, 17:30

Bijna een derde van het aangevraagd vermogen op de wachtlijst voor stroomaansluitingen komt van datacenters. Dat hebben netbeheerders aan Nieuwsuur laten weten.

Thom Zijlstra treedt toe tot directie Arons en Gelauff architecten

Gisteren, 12:29

Zijlstra’s benoeming werd vorige week bekendgemaakt tijdens het dertigjarig jubileumfeest van het bureau.

Aantal mogelijke grote bouwlocaties in Zuid-Holland uitgebreid

Gisteren, 09:49

In een poging om sneller aan meer woningen te komen, heeft de Zuid-Hollandse politiek het aantal mogelijke grote bouwlocaties buiten bestaande steden en dorpen uitgebreid.