Victor Papanek 'Tetrakaidecahedral', 1973-1975 (verplaatsbare speelconstructie, ontworpen met een student, ouders, leraren en kinderen)
Copyright: University of Applied Arts Vienna, Victor J. Papanek Foundation
Victor Papanek in Buffalo, NY, April 1959
Copyright: Nicolette Papanek, Victor J. Papanek Foundation
'The Minimal Design Team', deel uit 'Big Character Poster No. 1: Work Chart for Designers, 1973, door V. Papanek opgesteld in 1969
Copyright: University of Applied Arts Vienna, Victor J. Papanek Foundation
'We Are All Handicapped', deel uit 'Big Character Poster No. 1: Work Chart for Designers', 1973, door V. Papanek opgesteld in 1969
Copyright: University of Applied Arts Vienna, Victor J. Papanek Foundation
Victor Papanek, 'Gallery of Living Arts, Corona Del Mar, CA, Entrance Lobby', ontwerp voor expositieruimte, 1949–1952
Copyright: University of Applied Arts Vienna, Victor J. Papanek Foundation
Victor Papanek en James Hennessey, 'Work Cube', uit 'Nomadic Furniture 1', 1973
Copyright: James Hennessy and University of Applied Arts Vienna, Victor J. Papanek Foundation
Victor Papanek en James Hennessy, 'LeanTo Chair', afgebeeld in het manuscript van 'Nomadic Furniture 2', 1974
Copyright: James Hennessy and University of Applied Arts Vienna, Victor J. Papanek Foundation
Omslag 'Design for the Real World. Human Ecology and Social Change', 1971
Copyright: Pantheon Random House, courtesy Victor J. Papanek Foundation
Omslag 'Design for Human Scale'
Copyright: University of Applied Arts Vienna, Victor J. Papanek Foundation
Tentoonstellingscatalogus '»Victor Papanek: The Politics of Design', 2018
Copyright: Vitra Design Museum, ontwerp: Daniel Streat, Visual Fields

Design Museum Den Bosch toont ‘ontwerpactivist’ Victor Papanek

24 september 2020, 9:26
Design Museum Den Bosch wijdt dit najaar een programma aan de ontwerper, docent en auteur Victor Papanek (1923-1998). Papanek was overtuigd voorvechter van sociaal en ecologisch verantwoord ontwerpen; een visie op vormgeving die in deze tijd onverminderd relevant is.

Veel van de huidige opvattingen over ‘social design’ en ‘design thinking’ zijn terug te voeren op de ideeën van Victor Papanek. Hij introduceerde het concept ‘design ethics’: waarvoor of waarom ontwerpen we? Wat hem betreft moest ontwerp gericht zijn op inclusie, sociale rechtvaardigheid en duurzaamheid.

Papanek emigreerde in 1939, na de Anschluss van Oostenrijk bij Nazi-Duitsand, vanuit Wenen naar de Verenigde Staten. Daar studeerde hij ontwerp en architectuur; eind jaren 1940 ging Papanek in de leer bij Frank Lloyd Wright. Tevens werd hij al vroeg in zijn carrière een bondgenoot van de eveneens geëngageerde Buckminster Fuller.

Ontwerpen voor mens en wereld
Fuller schreef ook het voorwoord  van Papaneks baanbrekende publicatie ‘Design for the Real World: Human Ecology and Social Change’ (1971), een compromisloze kritiek op de toenmalige ontwerpcultuur. Hij zag teveel slecht werkende en nutteloze producten, vormgeving die niet meer dan cosmetisch en soms zelfs gevaarlijk was.

In het boek pleit hij voor een radicale verandering: in plaats van in dienst te staan van massaconsumptie en commercie moet design zich richten op de uitdagingen van de échte wereld. Ontwerp moet alle mensen vooruit helpen. Hij roept op om vooral ook aandacht te hebben voor niet-Westerse mensen, vrouwen, kinderen en mensen met een beperking. Ontwerp moet bovendien rekening houden met het milieu en de beperkte bronnen van de aarde.

Bij verschijnen verdeelde het boek de ontwerpersgemeenschap. Ondertussen is het boek vertaald in drieëntwintig talen, is het continu herdrukt en blijft het een van de meeste gelezen boeken over ontwerp. De ideeën van Papanek hebben generaties ontwerpers geïnspireerd en worden nog steeds besproken; toch bleef hij over het algemeen onbekend bij een groter publiek, stelt Design Museum Den Bosch.

In retrospectief en nu
Van 17 oktober 2020 tot en met 7 februari 2021 presenteert het museum de tentoonstelling ‘Victor Papanek: The Politics of Design’, in Nederland het eerste grote retrospectief van zijn werk. De tentoonstelling plaatst zijn werk in de context van zowel zijn  tijd als de hedendaagse ontwerpwereld.

De tentoonstelling toont Papaneks vroege werk, alsmede dat van zijn tijdgenoten en inspiratiebronnen zoals Frank Lloyd Wright, Charles & Ray Eames en Isamu Noguchi. Verder gaat de tentoonstelling uitgebreid in op het boek ‘Design fort he Real World’ en op de sociale kritiek die de kern vormde van Papaneks werk. Tot slot besteedt de tentoonstelling aandacht aan duurzaamheid en Papaneks uitgangspunt ‘doing the most with the least’.

Minitopia
De tentoonstelling over Papanek – die eerder dit jaar te zien was in C-mine in het Belgische Genk – komt in een tijd dat het goed is om zijn stellingname nog eens goed te beluisteren. Het is ook goed dat het Design Museum Den Bosch een zeer praktische weerslag van zijn denkbeelden in de huidige tijd bij het programma betrekt. Het museum organiseert samen met de initiatiefnemers en ontwerpers van Minitopia een weekeinde over de vraag wat de verantwoordelijkheid van de ontwerper in crisistijd is.

Minitopia helpt bij het creëren van innovatieve, duurzame woonlocaties, waarin veel ruimte is voor solidariteit en saamhorigheid. De woningen zijn over het algemeen compact, flexibel, kant en klaar of modulair. Veelal zijn ze ontworpen met een app en gebouwd met natuurlijke bouwstoffen of hergebruik van bestaande materialen. In Den Bosch heeft Minitopa in Poeldonk en De Rompert kleinschalige, circulaire gemeenschappen gerealiseerd.

Trefwoorden

victor papanek tentoonstelling duurzaamheid inclusief ontwerp social design design museum den bosch design minitopia

Gerelateerde nieuwsberichten

Andere nieuwsberichten

Havermans architecten aan de slag met ontwikkeling De Faam in Breda
4 uur geleden

Vijf nominaties Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten 2026
Vandaag, 13:00

Includi aan de slag met herinrichting centrale bibliotheek Amerikaanse stad
Vandaag, 12:16

Nog één dag om projecten in te zenden voor Archello Awards 2026
Vandaag, 10:30

Herinrichting en geschiedenis Grote Markt centraal in nieuw boek
1 uur geleden

ING: voorlopig geen daling huizenprijzen, ondanks stijgende rente
3 uur geleden

Arcadis gaat ongeveer duizend banen schrappen
Gisteren, 12:12

Limburg scherpt regels aan voor gebruik omstreden bouwstof
Gisteren, 10:00

Next Venue neemt eventactiviteiten MaterialDistrict over
28 september, 3:43

Organisaties willen snel meer woonwagenstandplaatsen
28 september, 1:57
Ga naar het nieuws-archief
Robert MuisRedacteur
KUBUS | Specialist in Archicad
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Kingspan Light + Air
ALUCOBOND®
Caparol
Tarkett BV
Novastruct (voorheen Kawneer)
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Swisspearl Nederland
Forster Nederland N.V.
Sempergreen
Houthandel van Dam
Aluprof Nederland BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco Nederland
Amtico Flooring
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
wienerberger
DUCO Ventilation & Sun Control
BEWI IsoBouw
ROCKWOOL B.V.
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Kingspan Geïsoleerde Panelen
GEZE Benelux B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
Jung | Hateha B.V.
Knauf B.V.
Saint-Gobain Glass Benelux
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Hunter Douglas Architectural
VOLA Nederland BV
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Holonite B.V.
Kronospan
Tata Steel Colorcoat®
Ontwerpers
Lidmaatschappen
Nieuwsbrieven
Leveranciers
Lidmaatschappen
Adverteren

Architectenweb
Over ons
Contact

© 2002 - 2026 Architectenweb BV / Voorwaarden / Privacy / Disclaimer / Sitemap