Gesloten diamantslijperij is herbestemd tot markant woon- en werkgebouw

19 oktober 2021, 15:53

Aan de Tolstraat in Amsterdam staat de voormalige Asscher-diamantfabriek, begin twintigste eeuw gerealiseerd in een industriële art-nouveaustijl. Villanova architecten heeft de monumentale diamantslijperij getransformeerd naar een open gebouw met plaats voor bedrijfsruimten en luxe appartementen.

Toen architect Gerrit van Arkel in 1907 de grootschalige diamantfabriek ontwierp, kon hij niet teruggrijpen op archetypische voorbeelden, vertelt Villanova. Al bouwend ontwikkelde Van Arkel een eigen stijl: een Hollandse industriële interpretatie van art nouveau. Het gebouw werd rijk aan details en toonde een mix van destijds moderne en traditionele materialen.

Gesloten gebouw
Het Asschergebouw had – vroeg in die tijd – een betonconstructie met baksteengevels. De vormstenen in contrasterende kleuren geel en rood zijn gecombineerd met handmatig gefrijnde hardstenen hoeken en gietijzeren maatwerkroosters. In het interieur baadden de grote fabriekszalen in daglicht dankzij enorme ramen.

Deze fabriek – waar ooit de grootste ruwe diamant ter wereld, de Cullinan, is gekloofd en geslepen tot de Britse kroonjuwelen – was streng beveiligd. Het gebouw kende slechts één ingang met portiersloge en één uitgang. Het streng gesloten bouwwerk is gerestaureerd en getransformeerd tot een rondom open en uitnodigend gebouw, vertelt het architectenbureau.

Herstel en ingrepen
Op basis van kleuronderzoek hebben de architecten het historische, karakteristieke kleurenschema in de gevel teruggebracht. Philips heeft als vorige gebruiker een vleugel aan de noodgevel toegevoegd; die is nu weer gesloopt en een groot deel van de gevel is gereconstrueerd met nieuwe kozijnen, hardstenen ornamenten, vormbakstenen, glazuurwerk en bijzondere metselverbanden.

In goed overleg met Monumenten en Archeologie heeft Villanova ook ingrepen in het monumentale pand kunnen doen. Er zijn bijvoorbeeld twee compacte liftportieken gemaakt en rondom zijn de gevels voorzien van zeven nieuwe entrees. Daartoe behoren vier woonentrees aan een nieuwe langzaam-verkeersroute langs de noordgevel en het Dora Tamanaplein.

Buitenruimten
In het oorspronkelijke trappenhuis is een entree gerealiseerd die met een eigen glazen lift toegang biedt tot een penthouse in de toren. Het dakterras van deze woning met rondom kantelen biedt vergezichten over de Amstel, de Pijp en de Diamantbuurt, vertelt Villanova. Alle woningen hebben een buitenruimte op het zuiden in de vorm van een loggia of dakterras.

Drie entrees aan de zuidgevel ontsluiten bedrijfsruimten en horeca. Villanova heeft de begane grond plaatselijk verhoogd om een volwaardige kantoorruimte in een souterrain te realiseren, met nieuwe ramen en uitzicht boven maaiveld. Aan deze zijde ligt ook een stadstuin met een publiek karakter. De voormalige portiersloge vormt een vooruitgeschoven post van de bedrijven op het plein.

Dienend
Over de hele lengte is een dakopbouw gerealiseerd, contrasterend met de historische uitstraling vormgeven in zink. De dakopbouw is tegelijkertijd zo ver terug gelegd dat hij nauwelijks zichtbaar is vanaf de straat en ondergeschikt aan de bestaande kantelen. Alle ingrepen, zo legt Villanova uit, zijn dienend en laten het oude fabrieksgebouw in zijn waarde.

Drievoudig glas, hoge na-isolatiewaarden, warmtepompen en automatische buitenzonwering zorgen voor energiezuinigheid en een aangenaam binnenklimaat. In de winter vindt aanvoer van voorverwarmde ventilatielucht voor de woning plaats via de spouw, die hierdoor werkt als een klimaatgevel, legt Villanova uit.

Sluitstuk
De transformatie van de diamantfabriek vormt het sluitstuk van de herontwikkeling van het voormalige Archiefterrein. Samen met de restauratie van het oude Raadhuis van Amstelveen vormde de restauratie en herbestemming van het Asschergebouw de winnende prijsvraaginzending uit 2008. Het voormalige raadhuis is naar ontwerp van Villanova getransformeerd naar het Pestana Amsterdam Riverside Hotel.

Trefwoorden

asschergebouw industrieel erfgoed herbestemming woningbouw villanova architecten transformatie amsterdam diamantfabriek

1	Provast kondigt bouwstart toren naast centraal station van Rotterdam aan dinsdag, 27 januari
2	Ontwerpers presenteren ruimtelijke visie voor renovatie en uitbreiding Paradiso maandag, 26 januari
3	Plegt-Vos realiseert legeringsgebouwen met duizend bedden voor Defensie vrijdag, 23 januari
4	Gebiedsambitiedocument voor Rotterdamse wijk Keilekwartier vastgesteld donderdag, 22 januari
5	Re:Born en Den Haag tekenen anterieure overeenkomst voor herontwikkeling Pier van Scheveningen maandag, 26 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

Monumentaal wonen op voormalig zorglandgoed De Klokkenberg

29 augustus 2023

Brede toekenning van monumentenstatus op ENCI-terrein Maastricht

17 april 2025

Zes verschillende woningen in een voormalig schoolgebouw

14 september 2021

Waterwoningen Steigereiland opgeleverd

24 februari 2011

Appartementen Huys Afrika opgeleverd

17 maart 2009

Oudste textielfabriek Tilburg wordt Duveldorp

2 juni 2021

Woningen op de locatie van de voormalige beeldbuizenfabriek in Eindhoven

23 augustus 2021

Mecanoo transformeert Zaans fabriekscomplex tot stedelijke buurt

3 augustus 2021

Schellensfabriek Eindhoven herontwikkeld met woongebouw erbovenop

16 april 2021

Fabrieksgebouwen ENKA inspireren MIX bij groot woongebouw

1 februari 2021

1.500 woningen en 220 meter hoge toren op Codrico-terrein Katendrecht

2 december 2020

Plan van studio VVKH geselecteerd voor gasfabriekterrein Krommenie

15 oktober 2020

Meneba-terrein Wormerveer wordt woongebied

11 april 2019

Scala aan woningtypes in herbestemde Lakfabriek

11 september 2018

Villa als modernistische uitbreiding van een historisch pachtershuis

25 november 2021

Herontwikkeld Poortgebouw SugarCity in Halfweg opgeleverd

1 mei 2023

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Voormalige tijdelijke rechtbank heeft nieuwe plek op universiteitscampus Enschede

Gisteren, 15:58

Het door cepezed ontworpen gebouw krijgt een tweede leven als ‘techbank’. Bij de heropbouw van het pand op de nieuwe locatie is 95 procent van de oorspronkelijke materialen hergebruikt.

Octavia Hill is een gebouw met verschillende verschijningsvormen

Gisteren, 13:47

In de nieuwe wijk Hyde Park in Hoofddorp is socialewoningbouwcomplex Octavia Hill opgeleverd. Het gebouw, dat is ontworpen door Studioninedots, ligt op een van de meest prominente plekken in de wijk.

Houten woongebouw met sociale huurwoningen in Tilburg klaar

Gisteren, 12:25

Aan de Noordhoekring in Tilburg is een grotendeels houten gebouw met 22 sociale huurwoningen opgeleverd. Het pand, dat is ontworpen door Buro013 Architecten, bestaat uit een droog gestapelde baktenen basement en een bovenbouw van hout.

Gortemaker Algra Feenstra ontwerpt nieuwe werkomgeving voor AI-startup

Gisteren, 10:50

Inrichting nieuw kantoor sluit aan bij profiel en identiteit van snelgroeiend bedrijf

Friesland en Waddeneilanden: verlaging dijknorm niet verantwoord

Gisteren, 14:35

Het kabinet wil de normen voor sommige dijken verlagen.

Kamer wil dat kabinet verbreding A27 bij Amelisweerd schrapt

Gisteren, 11:39

In plaats van het huidige plan wil de Kamer dat het kabinet het alternatief van de regio Utrecht omarmt.

EIB-directeur: bouw krijgt probleem als personeelstekort blijft

27 januari, 2:30

De geplande personeelsuitbreiding bij Defensie kan het de bouw nog lastiger maken, stelt Taco van Hoek

Frustratie Zeeland over uitblijven verbetering spoor naar Gent

27 januari, 11:57

De benodigde miljoenen voor het verbeteren van het goederenspoor tussen Gent en Terneuzen liggen al jaren klaar.

Nieuwe architect-partners bij RoosRos Architecten

27 januari, 11:03

Binnen RoosRos Architecten zijn Chi-Hang Chim en John Mol benoemd tot architect-partner. De benoeming past bij de groei en ontwikkeling van het bureau.