Gesloten diamantslijperij is herbestemd tot markant woon- en werkgebouw

19 oktober 2021, 15:53

Aan de Tolstraat in Amsterdam staat de voormalige Asscher-diamantfabriek, begin twintigste eeuw gerealiseerd in een industriële art-nouveaustijl. Villanova architecten heeft de monumentale diamantslijperij getransformeerd naar een open gebouw met plaats voor bedrijfsruimten en luxe appartementen.

Toen architect Gerrit van Arkel in 1907 de grootschalige diamantfabriek ontwierp, kon hij niet teruggrijpen op archetypische voorbeelden, vertelt Villanova. Al bouwend ontwikkelde Van Arkel een eigen stijl: een Hollandse industriële interpretatie van art nouveau. Het gebouw werd rijk aan details en toonde een mix van destijds moderne en traditionele materialen.

Gesloten gebouw
Het Asschergebouw had – vroeg in die tijd – een betonconstructie met baksteengevels. De vormstenen in contrasterende kleuren geel en rood zijn gecombineerd met handmatig gefrijnde hardstenen hoeken en gietijzeren maatwerkroosters. In het interieur baadden de grote fabriekszalen in daglicht dankzij enorme ramen.

Deze fabriek – waar ooit de grootste ruwe diamant ter wereld, de Cullinan, is gekloofd en geslepen tot de Britse kroonjuwelen – was streng beveiligd. Het gebouw kende slechts één ingang met portiersloge en één uitgang. Het streng gesloten bouwwerk is gerestaureerd en getransformeerd tot een rondom open en uitnodigend gebouw, vertelt het architectenbureau.

Herstel en ingrepen
Op basis van kleuronderzoek hebben de architecten het historische, karakteristieke kleurenschema in de gevel teruggebracht. Philips heeft als vorige gebruiker een vleugel aan de noodgevel toegevoegd; die is nu weer gesloopt en een groot deel van de gevel is gereconstrueerd met nieuwe kozijnen, hardstenen ornamenten, vormbakstenen, glazuurwerk en bijzondere metselverbanden.

In goed overleg met Monumenten en Archeologie heeft Villanova ook ingrepen in het monumentale pand kunnen doen. Er zijn bijvoorbeeld twee compacte liftportieken gemaakt en rondom zijn de gevels voorzien van zeven nieuwe entrees. Daartoe behoren vier woonentrees aan een nieuwe langzaam-verkeersroute langs de noordgevel en het Dora Tamanaplein.

Buitenruimten
In het oorspronkelijke trappenhuis is een entree gerealiseerd die met een eigen glazen lift toegang biedt tot een penthouse in de toren. Het dakterras van deze woning met rondom kantelen biedt vergezichten over de Amstel, de Pijp en de Diamantbuurt, vertelt Villanova. Alle woningen hebben een buitenruimte op het zuiden in de vorm van een loggia of dakterras.

Drie entrees aan de zuidgevel ontsluiten bedrijfsruimten en horeca. Villanova heeft de begane grond plaatselijk verhoogd om een volwaardige kantoorruimte in een souterrain te realiseren, met nieuwe ramen en uitzicht boven maaiveld. Aan deze zijde ligt ook een stadstuin met een publiek karakter. De voormalige portiersloge vormt een vooruitgeschoven post van de bedrijven op het plein.

Dienend
Over de hele lengte is een dakopbouw gerealiseerd, contrasterend met de historische uitstraling vormgeven in zink. De dakopbouw is tegelijkertijd zo ver terug gelegd dat hij nauwelijks zichtbaar is vanaf de straat en ondergeschikt aan de bestaande kantelen. Alle ingrepen, zo legt Villanova uit, zijn dienend en laten het oude fabrieksgebouw in zijn waarde.

Drievoudig glas, hoge na-isolatiewaarden, warmtepompen en automatische buitenzonwering zorgen voor energiezuinigheid en een aangenaam binnenklimaat. In de winter vindt aanvoer van voorverwarmde ventilatielucht voor de woning plaats via de spouw, die hierdoor werkt als een klimaatgevel, legt Villanova uit.

Sluitstuk
De transformatie van de diamantfabriek vormt het sluitstuk van de herontwikkeling van het voormalige Archiefterrein. Samen met de restauratie van het oude Raadhuis van Amstelveen vormde de restauratie en herbestemming van het Asschergebouw de winnende prijsvraaginzending uit 2008. Het voormalige raadhuis is naar ontwerp van Villanova getransformeerd naar het Pestana Amsterdam Riverside Hotel.

Trefwoorden

asschergebouw industrieel erfgoed herbestemming woningbouw villanova architecten transformatie amsterdam diamantfabriek

1	‘Shift Embassy lijkt sterk op gefaald Mars One-project’ woensdag, 23 september
2	Bouw Spaarnepoort in Haarlem van start woensdag, 23 september
3	1828 Gouda biedt compacte woningen en collectieve voorzieningen voor jonge bewoners woensdag, 23 september
4	MoederscheimMoonen moderniseert en breidt jaren 70-bungalow uit woensdag, 23 september
5	We wonen te goedkoop dinsdag, 22 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Monumentaal wonen op voormalig zorglandgoed De Klokkenberg

29 augustus 2023

Brede toekenning van monumentenstatus op ENCI-terrein Maastricht

17 april 2025

Herontwikkeld Poortgebouw SugarCity in Halfweg opgeleverd

1 mei 2023

Villa als modernistische uitbreiding van een historisch pachtershuis

25 november 2021

Zes verschillende woningen in een voormalig schoolgebouw

14 september 2021

Woningen op de locatie van de voormalige beeldbuizenfabriek in Eindhoven

23 augustus 2021

Mecanoo transformeert Zaans fabriekscomplex tot stedelijke buurt

3 augustus 2021

Oudste textielfabriek Tilburg wordt Duveldorp

2 juni 2021

Schellensfabriek Eindhoven herontwikkeld met woongebouw erbovenop

16 april 2021

Fabrieksgebouwen ENKA inspireren MIX bij groot woongebouw

1 februari 2021

1.500 woningen en 220 meter hoge toren op Codrico-terrein Katendrecht

2 december 2020

Plan van studio VVKH geselecteerd voor gasfabriekterrein Krommenie

15 oktober 2020

Meneba-terrein Wormerveer wordt woongebied

11 april 2019

Scala aan woningtypes in herbestemde Lakfabriek

11 september 2018

Waterwoningen Steigereiland opgeleverd

24 februari 2011

Appartementen Huys Afrika opgeleverd

17 maart 2009

Toon alles

Andere nieuwsberichten

West Architecten verenigt verleden en heden in Rotterdams herenhuis

Gisteren, 16:20

In Rotterdam is naar ontwerp van West Architecten een herenhuis uit 1911 verbouwd en uitgebreid. De uitbouw met leefkeuken verbindt de verschillende woonlagen met elkaar en vergroot de relatie tussen woning en tuin.

MAPL. ontwerpt openbare ruimte van City West Nieuwegein

Gisteren, 14:40

Het ontwerp maakt deel uit van de bredere gebiedsontwikkeling City Nieuwegein.

HDO Groep: optoppen is geen technisch, maar bestuurlijk vraagstuk

Gisteren, 13:39

Optoppen is niet zozeer een technisch probleem, als wel een bestuurlijk vraagstuk. Dat stelt industrieel houtbouwer HDO Groep, dat op woensdag 7 oktober het woord krijgt tijdens een rondetafelgesprek over woningbouw in de Tweede Kamer.

Rijnboutt aan de slag met herontwikkeling oostzijde Krophollerensemble Waalwijk

Gisteren, 11:25

De oostvleugel van het rijksmonumentale ensemble van Alexander Kropholler uit 1929 wordt uitgebreid en herbestemd met horeca, zorg, sport, een boetiekhotel en woningen. Rijnboutt is verantwoordelijk voor het ontwerp.

Kabinet bepaalt met scores welke infra-projecten doorgaan

Gisteren, 17:14

Vincent Karremans (Infrastructuur, VVD) hoopt zijn keuzes daarmee te ‘objectiveren’, zei hij vrijdag na de ministerraad.

Schiphol zoekt bouwpartners voor miljardenvernieuwing luchthaven

Gisteren, 12:17

De komende tien jaar steekt Schiphol miljarden in vernieuwing.

Staatssecretaris: flexibele stroom moet het nieuwe normaal worden

Gisteren, 09:36

“Het netwerk kan heel veel aan, maar we benutten het verkeerd met zijn allen”, zegt Jo-Annes de Bat.

BNA meldt akkoord over nieuwe cao voor architectenbureaus

24 september, 12:30

De BNA heeft overeenstemming bereikt met vakbonden FNV, CNV en De Unie over een nieuwe cao voor architectenbureaus met een looptijd van twee jaar.

Canadees bedrijf staakt overnamepoging Arcadis en trekt bod in

24 september, 10:19

WSP had langere tijd interesse in Arcadis, maar die onderneming sloeg tot twee keer toe biedingen af.

Karremans trekt beroep in tegen bouw nieuw dorp in Zuidplaspolder

23 september, 4:42

Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat verzet zich niet langer tegen de bouw van een dorp met 8000 woningen in de Zuidplaspolder.

Ga naar het nieuws-archief