Copyright: Parallel /De Zwarte Hond
Copyright: Parallel /De Zwarte Hond
Copyright: Parallel /De Zwarte Hond
Copyright: Parallel /De Zwarte Hond
Copyright: Parallel /De Zwarte Hond

De Zwarte Hond en FARO ontwerpen een utopia voor Leidsche Rijn

22 april 2021, 12:04
De Zwarte Hond en FARO architecten hebben gezamenlijk het ontwerp gemaakt voor een ‘Familistère’ in Leidsche Rijn Centrum. Het stadsblok is ontworpen met monumentaliteit, circulariteit, mobiliteit en sociale duurzaamheid als uitgangspunten en refereert aan het 19e-eeuwse utopische complex dat de Franse industrieel Jean-Baptiste André Godin liet realiseren.

De Familistère in de Utrechtse wijk Leidsche Rijn Centrum moet een duurzaam en inclusief stadsblok worden, waar de bewoners gezamenlijk werken, leven en recreëren, leggen De Zwarte Hond en FARO uit. Over de realisatie hebben SBB Ontwikkeling Bouwen (Smit’s Bouwbedrijf) en Coltavast gisteren overeenstemming bereikt met de gemeente Utrecht.

Stadsblok aan het park
De Familistère komt op Kavel I5, een locatie met twee stedelijke identiteiten. Enerzijds kent de kavel een ruimtelijke identiteit met uitzicht op een park en een plein; anderzijds is er de intiemere identiteit van stadsblokken aan de noord- en oostzijde.

De individuele bouwblokken op de kavel verhouden zich elk op een eigen manier tot de straten en de aangrenzende wijken. De Familistère vormt door zijn heldere samenhang één groot stadsblok aan de parkzijde, leggen de architecten uit. Het blok bestaat uit vier gebouwen met 122 woningen, 60 ondergrondse parkeerplaatsen, 525 fietsparkeerplaatsen en 300 m² aan voorzieningen.

De Familistère van Godin
Voor het ontwerp van hun stadsblok vonden De Zwarte Hond en FARO inspiratie bij de monumentale 19e-eeuwse Familistère in het Franse Guise. Het gebouw werd gerealiseerd in opdracht van de Franse industrieel Jean-Baptiste André Godin en bood onderdak aan de gezinnen van iedereen die werkte in Godins fabriek, ongeacht positie.

Het gebouw omvatte 558 appartementen en 350 woningen, verdeeld over drie onderling verbonden woonblokken met elk een centrale binnenplaats onder een glazen dak. De bewoners hadden zeker voor die tijd een comfortabel en luxueus onderkomen, met stromend water, verwarming en wc’s. Binnen dit ‘Palais Social’ waren alle arbeiders, en mannen en vrouwen gelijkwaardig.

Voorts bood Godins Familistère gemeenschappelijke voorzieningen zoals een school, theater, bibliotheek, apotheek en zwembad. Iedere bewoner had het recht van deze voordelen te genieten. Godin was tegen kinderarbeid; de kinderen konden naar school. Godin realiseerde zo een 19de-eeuws utopia waar bewoners gezamenlijk werkten, leefden, recreëerden en zich konden ontplooien.

Onderscheid en samenhang
De vorm van het totale blok van De Zwarte Hond en FARO past binnen de stedenbouwkundige envelop. Het blok is onderverdeeld in vier gebouwen, die zich onderling duidelijk onderscheiden door verschil in ritmiek, uitstraling van de plint, kleur- en materiaalgebruik en plasticiteit, leggen de architecten uit.

Alle gebouwen hebben een eigen ruime hoofdentree en ontsluiting en zijn in een rechte lijn van elkaar gescheiden. Met een doorlopende plint, die overal dezelfde hoogte heeft, zorgen de architecten tegelijkertijd voor continuïteit in het gehele blok.

Collectieve binnenplaats en gevarieerde woningen
Binnen het woonblok brengen De Zwarte Hond en FARO meerdere functies op één plek samen. Zo is er, net als bij Godins Familistère, een centrale binnenplaats onder een glazen dak. Dit atrium is een plek om samen te komen, voor ontspanning en beweging. Ook biedt het atrium ruimte aan groen.

“Het wordt een weldadige groene omgeving om te verblijven en te ontmoeten”, vertellen de architecten, “Met moestuintjes, kasten met boeken en spellen om te delen.” Als collectieve plek voor de bewoners draagt het atrium bij aan de sociale duurzaamheid. Voorts draagt het bij aan een beperking van het energieverbruik en aan het wooncomfort door het jaar heen, aldus de architecten.

De woningen zijn sterk georiënteerd op de straten en hebben alle veel glas en een royale buitenruimte. Het blok biedt een grote variatie aan typologieën; zo zijn er woningen op de begane grond met een eigen entree en een eigen werkplek aan de straat, duplexwoningen over twee lagen en bescheiden appartementen. De variatie aan typologieën geeft invulling aan de behoeften van diverse doelgroepen, uiteenlopend van jonge koppels, starters en alleenstaande ouders tot ouderen.

Duurzaam
Het stadsblok dat De Zwarte Hond en FARO hebben ontworpen, is ‘eeuwig houdbaar’, zeggen de architecten. Daar dragen de monumentaliteit en oog voor aanpasbaarheid en circulariteit aan bij. De opzet van het betoncasco waarborgt maximale flexibiliteit in de toekomst; woninggroottes zijn eenvoudig aanpasbaar. Ook maakt het gebruik van flexibele plinten hier functiewijziging mogelijk.

Het betoncasco is toekomstbestendig en gaat zeker 300 jaar mee, melden de architectenbureaus. De buitengevels gaan 200 jaar meegaan en de binnengevels zijn goed voor 50 jaar. De constructie en de afwerking worden  gerealiseerd met circulaire onderdelen, voorzien van een materialenpaspoort, melden De Zwarte Hond en FARO. Dit geldt ook voor de binnengevels van het atrium en de kruislaaghoutconstructie van de maisonnettes op het dak.

Het groendak en het atrium bieden een oplossing voor hittestress en wateroverlast en helpen mee aan biodiversiteit. Water wordt op het dak opgeslagen om het atrium te voorzien van besproeiing in de zomer. Fietsparkeerplaatsen op maaiveldniveau moet het gebruik van fietsen stimuleren.

Team
Opdrachtgever van Kavel I5 is SSB Ontwikkeling Bouwen en Coltavast. Het project is in gezamenlijkheid verworven met De Zwarte Hond, FARO  architecten, OKRA landschapsarchitecten, Nibe, Hiensch, Urban Sync, Nieman en Pieters Bouwtechniek.

Trefwoorden

bouwblok utrecht faro architecten de zwarte hond duurzaamheid jean-baptiste andré godin woningbouw familistère leidsche rijn centrum

Gerelateerde nieuwsberichten

Gerelateerde podcasts

Andere nieuwsberichten

Binst Architects ontwerpt nieuw gemeentehuis Middelkerke
1 uur geleden

Lidia Egorova en Bart Nicolaas benoemd tot partner bij Space&Matter
2 uur geleden

LAOS landscape urbanism opent tweede vestiging in Utrecht
Gisteren, 15:11

Bouw grootschalige ontwikkeling naast AFAS Live gaat van start
Gisteren, 14:51

Zuid-Hollandse miljoenen naar snelle oplossingen vol stroomnet
4 uur geleden

Inschrijving Tilburg Architectuurprijs 2026 geopend
Gisteren, 13:46

ING: bouwsector in EU groeit komende jaren weer, ook in Nederland
Gisteren, 11:22

Amsterdam wil bijdragen aan herbouw Vondelkerk
19 januari, 5:05

Fonds en meer ondersteuning voor collectieve wooninitiatieven
19 januari, 1:11

Limburg wil miljoenenfonds voor groene investeringen inkrimpen
19 januari, 9:32
Ga naar het nieuws-archief
Robert MuisRedacteur
ATAG Nederland
KUBUS | Specialist in Archicad
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Kingspan Light & Air
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Caparol
Tarkett BV
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Swisspearl Nederland
Forster Nederland N.V.
VELUX Commercial Benelux B.V.
Sempergreen
Houthandel van Dam
Aluprof Nederland BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco Nederland
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
wienerberger
DUCO Ventilation & Sun Control
BEWI IsoBouw
ROCKWOOL B.V.
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Kingspan Geïsoleerde Panelen
GEZE Benelux B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
Jung | Hateha B.V.
Knauf B.V.
Saint-Gobain Glass Benelux
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Hunter Douglas Architectural
VOLA Nederland BV
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Holonite B.V.
AXOR + hansgrohe
Tata Steel Colorcoat®
Ontwerpers
Lidmaatschappen
Nieuwsbrieven
Leveranciers
Lidmaatschappen
Adverteren

Architectenweb
Over ons
Contact

© 2002 - 2026 Architectenweb BV / Voorwaarden / Privacy / Disclaimer / Sitemap
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan