Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Boek Countryside: caleidoscopisch, interessant en vermakelijk

11 maart 2020, 17:15

Na enige vertraging is afgelopen week de distributie van Countryside. A Report op gang gekomen. In dit boek bij de Countryside-tentoonstelling in Guggenheim Museum in New York wordt een beeld geschetst van de radicale veranderingen die zich de afgelopen jaren wereldwijd hebben voltrokken op het platteland. Rem Koolhaas en verschillende auteurs laten daarbij een stortvloed aan thema’s en onderwerpen los op de lezer. Die even interessant als vermakelijk is.

Er was eens een oud, idyllisch en slaperig dorpje in Duitsland dat op een dag het verrassende toneel werd van ingrijpende gebeurtenissen. Als gevolg van een oprukkende kolenmijn moesten de bewoners van Manheim – niet te verwarren met de stad Mannheim – in 2012 verhuizen naar een nieuw dorp vijf kilometer verderop. Daarmee leek een einde te zijn gekomen aan het meer dan duizendjarig bestaan van het vlekje op de kaart, dat ooit 1.700 zielen telde.

Toen kwam bondskanselier Merkel in 2015 met haar oproep ‘Wir shaffen das!’, met als gevolg dat er miljoenen vluchtelingen werden opgenomen door Duitsland. Die konden lang niet overal terecht, tot iemand met het lumineuze idee kwam om deze mensen te huisvesten in lege huizen in krimpende of anderszins wegkwijnende dorpen. Het tot spookdorp verworden Manheim werd ineens weer geheel bewoond, alleen niet door de Clauzen en Brunhilde’s die je in zo’n traditioneel ogend Duits dorp zou verwachten, maar door mensen die waren gevlucht uit bijvoorbeeld Syrië en Afghanistan.

Was dat nog niet genoeg voor een dorp waar 1.100 jaar lang niets ooit leek te veranderen, later voegden zich uiteenlopende groepen als milieuactivisten (die protesteerden tegen de kap van een groot bos, Greta Thunberg kwam ook nog even langs), onderbetaalde Poolse medewerkers van elektriciteitscentrales en liftende Deense meisjes zich bij de nieuwe bewoners. Inmiddels zijn de meeste vluchtelingen alweer weg, trouwens. Noem het platteland maar eens niet-dynamisch.

Veranderingen vrijwel ongemerkt
Terwijl de intellectuele focus de afgelopen jaren op de stad lag, vonden er in niet-stedelijke gebieden vrijwel ongemerkt radicale veranderingen plaats, stelde Koolhaas in aanloop naar de tentoonstelling. In zowel de expositie als de bijbehorende publicatie proberen hij en diverse andere auteurs enigszins samen te vatten wát er allemaal gebeurde. Dat doen ze op caleidoscopische – of om Koolhaas aan te halen: pointillistische – wijze; het spectrum aan thema’s en onderwerpen loopt uiteen van landbouw en voedsel tot gorilla’s die onder invloed van beschermingsprogramma’s, observatie en toerisme zo tam zijn geworden dat ze de mens zelf komen opzoeken vanuit hun reservaat.

Verwacht geen visies op de toekomst of ontwerpen – de titel van het glanzend zilverkleurig boek (in pocketformaat, kom daar maar eens om bij een Koolhaas-uitgave) luidt niet voor niets ‘Countryside. A Report.’ In plaats daarvan lezen we essays, interviews, historische verhalen, persoonlijke noten en andersoortige artikelen over bijvoorbeeld de relatie tussen René Descartes en het kassenlandschap in het Westland en de gevolgen van de verdwijnende permafrost voor Siberië. De stukken handelen vooral over ruimtegebruik, architectuur komt hooguit ter sprake in de vorm van architectuur zonder planning of architecten. Opmerkelijk genoeg steekt Koolhaas in het betreffende artikel zo ongeveer de loftrompet op de ‘posthumane architectuur’ van gigantische, gerobotiseerde fabriekshallen in de buurt van de Amerikaanse stad Reno. Hier is de absolute ‘nulgraad’ van architectuur bereikt, schrijft de architect. Architectuur die is ontdaan van traditie, context, gebruikers – alles.

Samir Bantal
‘Countryside. A Report’ is vormgegeven door Irma Boom en bevat verder bijdragen van onder meer Samir Bantal (directeur AMO), Clemens Driessen (Wageningen University & Research) en Janna Bystrykh (Strelka Institute). Het verhaal over Manheim uit dit artikel is ontleend aan een van de essays die de Duitse publicist Niklas Maak schreef voor het boek. De door Taschen uitgegeven publicatie is verkrijgbaar voor 20 euro.

Trefwoorden

amo oma rem koolhaas boek countryside guggenheim museum taschen platteland

1	MVRDV ontwerpt torens in Taipei die van elkaar lijken ‘losgebroken’ vrijdag, 26 juni
2	Geschakeld villa-ensemble van Pieter Bedaux siert nieuw landgoed donderdag, 25 juni
3	Woontoren DownTown in centrum Rotterdam biedt ruimte aan verschillende typen woningen dinsdag, 30 juni
4	Huis op een Duin van Unknown Architects nestelt zich in het landschap vrijdag, 26 juni
5	Berninitoren van MIX architectuur vult aan en verrijkt dinsdag, 30 juni

Gerelateerde nieuwsberichten

Architectenweb Podcast – Gesprek met Samir Bantal over de stormachtige ontwikkelingen op het platteland

15 juni 2020

AMO / OMA presenteren in Doha een aangepaste versie van de tentoonstelling ‘Countryside’

12 november 2025

Guggenheim heropent tentoonstelling Countryside

1 oktober 2020

Journalistiek werk Rem Koolhaas centraal in nieuw boek

24 juni

Rem Koolhaas ontvangt Johan van Oldenbarnevelt-penning

25 september 2024

AMO presenteert identiteit voor winkels Stone Island

26 oktober 2022

Transparant kantoorgebouw door OMA in Amsterdam-Zuid geopend

14 december 2023

OMA verbouwt museum voor Egyptische oudheden in Turijn

27 januari 2023

Tentoonstelling Chapter 5IVE van start gegaan in Het Hem

12 mei 2022

Internationale architectuur- en designconferentie in Rotterdam en New York

24 november 2021

Gemeenten willen miljard euro voor platteland

11 maart 2021

Video: trailer White Cube

30 oktober 2020

'Aarde redden kan goedkoop: geef landbouwgrond terug aan natuur'

16 oktober 2020

Making Space: tien jaar projecten van Studio Modijefsky

5 oktober 2020

Tentoonstellings- en congrescentrum van OMA in Toulouse geopend

29 september 2020

Floor Milikowski: stimuleer innovatie in de regio

25 augustus 2020

Miljoeneninvestering voor duurzame voedselproducent

23 juli 2020

Bantal: 'De coronacrisis laat zien hoe fragiel onze steden zijn'

17 juni 2020

Warenhuis met culturele route van OMA voltooid

25 maart 2020

OMA ontwerpt winkel- en gemeenschapscentrum buiten Melbourne

18 maart 2020

AMO en Volkswagen onderzoeken toekomst mobiliteit op platteland

2 maart 2020

Countryside-tentoonstelling in Guggenheim New York van start gegaan

20 februari 2020

Video: teaser tentoonstelling Countryside

14 februari 2020

Tentoonstelling ‘Enter the Modern Landscape’ in BOZAR

2 december 2019

Guggenheim maakt datum Koolhaas-expositie over platteland bekend

3 oktober 2019

Nieuwe editie Eo Wijers Prijsvraag in aantocht

30 augustus 2019

Minister maakt omslag naar kringlooplandbouw

17 juni 2019

Het Timmermansoog: Niet-stad

15 januari 2019

Het Politieke Platteland

20 december 2018

Planbureau: productie voedsel onhoudbaar

7 september 2018

Zestien winnaars bij prijsvraag Brood en Spelen

5 juli 2018

Rurbanism

22 mei 2018

Expositie Koolhaas over platteland in Guggenheim New York

1 december 2017

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Gesprek met Samir Bantal over de stormachtige ontwikkelingen op het platteland

15 juni 2020

Andere nieuwsberichten

Team aan de Schie presenteert structuurontwerp nieuwbouw Erasmus MC

58 minuten geleden

Het project naar ontwerp van cepezed en Vakwerk Architecten bestaat uit een zorggebouw en een onderzoeksgebouw.

Groosman benoemt Lars Rutten en Muamer Tabakovic tot partner

2 uur geleden

Samen met de bestaande partners Mark Siebers, Theo Peekstok, Gert de Graaf en Eric Rijper geven Rutten en Tabakovic sinds woensdag leiding aan het bureau.

Behrendt Adriaansens presenteert woonpalazzo in Breda

Vandaag, 09:00

In Breda ontwierp het bureau een hofgebouw met sociale huurwoningen in de nieuwe parkwijk Blossem.

Elf nominaties voor Arie Keppler Prijs 2026

Gisteren, 11:52

De nominaties zijn gekozen uit 104 inzendingen voor de Noord-Hollandse prijs voor beste bijdragen aan de leefomgeving.

BNO opent voordrachtsronde voor vernieuwde Piet Zwart Prijs

20 minuten geleden

Het is sinds de meest recente uitreiking van de BNO Piet Zwart Prijs (in 2023, aan grafisch ontwerper Karel Martens) een tijd stil geweest rond de prijs.

Onderzoekers verwachten sterke toename woningbouw

4 uur geleden

Uit de aantallen vergunningen en bouwprojecten leidt onderzoeksbureau ABF af dat het dieptepunt van nieuwe woningen achter de rug is.

Noord-Holland geeft impuls aan aardwarmte en ombouw winkels

Gisteren, 09:08

Voor beide zaken stelt de provincie zes ton beschikbaar.

Klimaatdienst: luchtkwaliteit in Europa blijft verbeteren

30 juni, 11:30

Sinds 2015 is de uitstoot van zwaveloxiden en stikstofoxiden jaarlijks met zo'n drie tot vijf procent afgenomen.

Brabantse aanvragen elektriciteitsaansluitingen hard gestegen

30 juni, 9:26

Vanaf 1 juli is er voor huishoudens en kleine bedrijven niet meer automatisch plek op het stroomnet en in sommige gebieden gaat het stroomnet op slot.