De voormalige ventilatiesteeg is omgevormd tot een centraal atrium

Het Kaaspakhuis aan de Kromme Gouwe

Veertig kilometer aan kaasplanken diende als basismateriaal voor de gevelbekleding van het atrium

Tussen behouden delen van de oorspronkelijke muren van de steeg zijn de glazen liften geplaatst

Rijmpjes voor het toenmalige personeel herinneren nu aan de gebouwgeschiedenis

Galerijen ontsluiten de loftappartementen vanuit het centrale atrium

De kapconstructie in een van de grootste appartementen tijdens de verbouwing

Het voormalige hoofdtrappenhuis

Exterieur Het Kaaspakhuis aan de Kromme Gouwe

Loggia's in de gevel dragen bij aan meer daglicht in de appartementen

Exterieur Het Kaaspakhuis

Het oorspronkelijke ritme van de vensters is behouden

Kaasopslag voor de transformatie

Kaaspakhuis De Producent voor de transformatie

Begane grond

Eerste verdieping

Tweede verdieping

Derde verdieping

Vierde verdieping

Kelder

Loftwoningen in een Gouds kaaspakhuis

25 september 2017, 13:03

Kaas moet rijpen in koele, donkere ruimtes; mensen prefereren licht en ruimte. Met een aantal grote architectonische ingrepen heeft Mei architects and planners het monumentale kaaspakhuis De Producent in Gouda getransformeerd tot een comfortabel en markant woongebouw. Architectenweb kreeg een rondleiding van Mei.

De Producent ligt aan de Wachtelstraat, met de Kromme Gouwe voor de deur. Het deed zo’n honderd jaar dienst als kaaspakhuis, maar na de verhuizing van de productie kwam het leeg te staan. Architectenbureau Mei nam samen met White House Development het initiatief om het gebouw te herontwikkelen tot loftwoongebouw.

Ventilatiesteeg
Het voormalige kaaspakhuis is een rijksmonument; de buitenzijde is dan ook zoveel mogelijk intact gelaten. De grootste veranderingen worden zichtbaar als je het woongebouw betreedt. Om het voor bewoning geschikt te maken, moest Mei zorgen voor meer daglicht en buitenruimte in het pakhuis – of beter gezegd: de pakhuizen, want De Producent bestond uit twee gebouwen aan een smalle steeg. De muren van de steeg waren voorzien van kleine vensters, die dienden voor ventilatie.

Aan weerszijden van de oude ‘ventilatiesteeg’ heeft Mei delen van de vloer en muren weggenomen. Vervolgens is de steeg en de opening in het midden overkapt, waardoor een ruim atrium is gecreëerd. Middels de bestrating wordt de voormalige plattegrond getoond.Wie vanaf een van de kopse zijden door de smalle steeg loopt, wordt verrast door het open, lichte 'binnenhof'.

Vanuit het atrium worden de vier lagen met appartementen ontsloten. Een deel van de oorspronkelijke steeggevels aan weerszijden heeft Mei behouden, om daartussen twee glazen liften te plaatsen. “We hebben een route architecturale gecreëerd”, zegt architect Robert Winkel. “Je betreedt het gebouw via de smalle steeg en komt dan in het royale atrium. Je moet om de liftschacht heenlopen om naar boven te kunnen, waar je via een brug op de galerij komt. Als je daarover rondloopt, ervaar je het atrium echt.”

Kaasplanken
De geschiedenis van het gebouw en zijn gebruik heeft Mei voelbaar willen houden en door zoveel mogelijk elementen een nieuwe toepassing te geven. Zo zijn de wanden van het atrium afgewerkt met de planken waarop de kazen een eeuw lang hebben liggen rijpen. De kaasplanken zijn geïmpregneerd om aan brandwerendheidseisen te voldoen. Na de behandeling zijn de afdrukken van de kazen zichtbaar gebleven.

De ronde donkere plekken op de planken worden als het ware doorgezet in de onderzijde van de galerijen. Hier heeft Mei uitsparingen gemaakt die overeenkomen met de verschillende groottes van de kazen die hier werden gemaakt. De houten planken zijn her en der voorzien van korte rijmpjes, die samenhangen met de kaasproductie.

“We vonden in het bedrijfsarchief van De Producent een ganzenbordspel, waarop allerlei van deze teksten stonden”, vertelt Winkel. “Bij de kaasproductie was hygiëne uiterst belangrijk en met de rijmpjes werden de werknemers daar steeds aan herinnerd.” Ook de bakjes die ooit aan de planken hingen voor de administratie van het rijpingsproces zijn hergebruikt: als huisnummerbordjes.

Constructie
Om het gewicht van een miljoen kilo kaas te dragen bezat het pakhuis twee afzonderlijke constructies: een voor het gebouw en een voor de kazen. In de appartementen is zoveel mogelijk van de oorspronkelijke constructie hergebruikt en onafgewerkt in het zicht gehouden. Zo zijn in de woningen stalen kolommen en houten plafonds te zien. Indrukwekkend zijn de ingenieuze houten kapspanten in de lofts op de bovenste verdieping.

Een aantal loftappartementen grenst aan het hoofdtrappenhuis, dat met zijn originele betegelde muren en glas-in-loodramen grandeur uitstraalt. Het was de voormalige officiële ingang voor de kantoormedewerkers, bezoekers en arbeiders die hun loonzakje kwamen halen. Het trappenhuis is gerenoveerd en biedt de aangrenzende appartementen een tweede ingang.

Verschillende lofts
In totaal zijn 52 loftappartementen in Het Kaaspakhuis gerealiseerd. Ze zijn alle anders, variërend in grootte van circa 60 m² tot 180 m². Bij aankoop kreeg elke komende bewoner een persoonlijk gesprek met de architect aangeboden. Daardoor konden de kopers de grootte en indeling van hun appartement meebepalen.

Om verschillende woningindelingen mogelijk te maken, zijn strategisch loggia’s in de buitengevel geplaatst. De openingen in de gevel bij de loggia’s zijn voorzien van sponningen met dezelfde afmetingen als de oorspronkelijke vensters. Zo is het originele ritme van de kleine raampjes in de monumentale gevel behouden en herkennen de Gouwenaars van een afstand nog altijd hun kaaspakhuis.

Trefwoorden

kaaspakhuis transformatie mei architects and planners loftwoning hergebruik woongebouw gouda

1	COA kiest houtbouwsysteem Circlewood en OMA als basis voor opvanglocaties asielzoekers woensdag, 14 januari
2	Politicus Bart Vink (58) overleden dinsdag, 13 januari
3	Station Eindhoven krijgt ondergronds busstation en nieuwe hal aan de noordzijde woensdag, 14 januari
4	Houten woonhuis door Unknown Architects geïnspireerd door omgeving Zunderdorp maandag, 12 januari
5	Rijksmuseum richt met schenking van zestig miljoen euro nieuwe beeldentuin in dinsdag, 13 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

Mei onthult plannen transformatie zijdefabriek in Naro-Forminsk, Rusland

13 september 2018

Architectenweb Podcast – Gesprek met Robert Winkel over het zelf ontwikkelen van projecten

14 februari 2020

Winnaars ARC18 Awards bekend gemaakt

26 november 2018

Fenix I – Imposant gebouw met twee draagconstructies

20 november 2019

Nieuwe impressies van volledig houten woongebouw op Lloydpier

19 juni 2020

Boek Included over de projecten, de visie en de praktijk van Mei

3 april 2023

Houtbouwontwikkelaar NICE Developers krijgt kapitaalinjectie van Focus Real Estate

5 juli 2023

Mei ontwerpt loftwoningen rond zwembassin

11 juli 2017

Mei transformeert Stokvisgebouw Rotterdam

11 april 2017

Mei biedt Kanaleneiland tactiele hoogbouw

9 september 2016

Mei wint selectie herontwikkeling Fenixloods

10 oktober 2013

Vernieuwde Lijnbaan Rotterdam feestelijk geopend

22 november 2018

Mei ontwerpt volledig houten woongebouw

13 februari 2020

Voormalige kazerne in Gouda wordt woonwijk

30 april 2020

Blokkerlocatie Gouda herontwikkeld tot woongebied

8 juli 2020

LMS Vermeersch maakt van herbestemd pakhuis een oriëntatiepunt

25 maart 2021

Van Egmond ontwerpt 75 woningen in Westergouwe

14 april 2021

Green Good Design Award voor Sawa

26 april 2021

Twee nieuwe partners voor jubilerend Mei architects and planners

12 april 2022

Ensemble van twee vrij indeelbare kantoorgebouwen in Buiksloterham opgeleverd

28 juni 2022

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Gesprek met Robert Winkel over Sawa als model voor de toekomst

22 december 2023

Gesprek met Robert Winkel over het zelf ontwikkelen van projecten

14 februari 2020

Andere nieuwsberichten

Ontwerp van UNS voor theater in Hongkong onthuld

16 januari, 12:45

Het theater maakt deel uit van het ontwikkelgebied Central Yards in Hongkong.

Space&Matter, Common City en Zenzo winnen tender voor een van de laatste kavels van Centrumeiland in Amsterdam

16 januari, 10:58

Een rondlopend stelsel van galerijen, terrassen en trappen moet de gemeenschapsvorming in het woonblok ondersteunen en een inclusieve leefomgeving vormen waarin LGBTQ+ normen centraal staan.

Maarten Hajer verzorgt 26e Jan Wilslezing

15 januari, 2:34

De oud-directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving bracht vorig jaar samen met Jeroen Oomen het boek Captured Futures uit. Hierin pleit hij voor een culturele benadering van milieupolitiek, die beter inspeelt op de verbeelding.

Team met Studio Prototype en Hollandse Nieuwe renoveert rijkskantoor Maastricht

15 januari, 12:22

Het gebouw, dat oorspronkelijk is ontworpen door Hubert-Jan Henket, moet worden verduurzaamd en aangepast aan de hedendaagse eisen van kantoorgebruik.

Subsidie voor extra woonlagen en splitsing in Gelderland

15 januari, 12:43

Het geld is zowel voor subsidies om te onderzoeken hoe haalbaar zulke projecten zijn als voor het realiseren ervan.

Zuidelijke provincies: in elke provincie een rijksmuseum

15 januari, 11:11

Limburg, Noord-Brabant en Zeeland roepen het Rijk op de rijksmusea en het geld om de rijkscollecties te behouden eerlijker te verdelen over het land.

Zeeland en Rijk onderzoeken samen alternatief voor Zeelandbrug

14 januari, 4:29

De provincie Zeeland en het Rijk gaan samen onderzoek doen naar de mogelijkheden voor vernieuwing of vervanging van de Zeelandbrug.

Katwijk mag na jaren vertraging woonwijk met 5600 huizen bouwen

14 januari, 1:04

De gemeente Katwijk heeft na een jarenlang juridisch proces toestemming gekregen voor de bouw van Valkenhorst.

Europese klimaatdienst: klimaatdoel dreigt al tegen 2030 te sneuvelen

14 januari, 10:31

“De wereld nadert snel de langetermijnlimiet voor de temperatuur die is vastgelegd in de overeenkomst van Parijs”, constateert directeur Carlo Buontempo van Copernicus.

INBO benoemt Fokke de Vries tot partner

13 januari, 2:10

De Vries geeft samen met Trude de Vroomen leiding aan het INBO-filiaal in Heerenveen en werkt zowel in het noorden van het land als daarbuiten aan projecten.

Ga naar het nieuws-archief