Copyright: Johnny Umans
Copyright: Johnny Umans
Copyright: Johnny Umans
Copyright: Johnny Umans
Copyright: Johnny Umans
Copyright: Johnny Umans
Copyright: Johnny Umans
Copyright: Johnny Umans
Copyright: Johnny Umans
Copyright: Johnny Umans
Copyright: Johnny Umans
Copyright: Johnny Umans
Copyright: Johnny Umans
Copyright: Johnny Umans
Copyright: Johnny Umans
Copyright: Johnny Umans

Een monument voor de Nieuwe Hollandse Waterlinie

15 december 2021, 13:52
Op een talud tussen de A12 en de Laagravense Plassen bij Houten is een imposant kunstwerk verrezen. Het ontwerp van Gijs Van Vaerenbergh verbeeldt een sluis en vormt een monument voor de waterbouw van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.

De Nieuwe Hollandse Waterlinie bestaat uit een stelsel van sluizen, dijken, kanalen, gemalen, forten, kazematten en andere werken, dat Nederland moest beschermen tegen vijanden, in de eerste plaats door stukken land onder water te zetten. Een dergelijk uitgebreid systeem aan waterwerken, dat bovendien goed bewaard is gebleven, bestaat nergens anders ter wereld.

Het is dit jaar op de lijst van het Unesco Wereldwerfgoed geplaatst. Dat was voor de provincie Utrecht aanleiding om een wedstrijd uit te schrijven voor een kunstwerk ter ere van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het architecten- en kunstenaarsduo Gijs Van Vaerenbergh won de competitie.

Cruciale sluis
De forten zijn weliswaar de meest zichtbare onderdelen van de waterlinie, maar de werking van het verdedigingssysteem was sterk afhankelijk van de samenhang tussen alle onderdelen binnen het geheel. Een sluis of een dijkje kon een cruciale schakel vormen in de exacte regulering van het inundatiepeil.

Gijs Van Vaerenbergh koos ervoor om de vorm van een sluis, als belangrijk onderdeel van het in het  landschap verborgen verdedigingssysteem, te verbeelden. Door deze vorm op het talud naast de snelweg te plaatsen, krijgt het een prominente plaats in het landschap, leggen de twee uit.

Meerduidig beeld
Het architecten- en kunstenaarsduo streeft naar herkenbaarheid door te refereren aan vertrouwde architectuur en traditionele bouwelementen, die deel uitmaken van het collectieve geheugen. Gijs Van Vaerenbergh presenteert de sluis in zijn essentiële vorm, met drie boogvormige openingen dwars op de kijkrichting.

Daardoor, in combinatie met de grootte, ontstaat ook de associatie met een (toegangspoort). Doordat de sculptuur bovendien op een talud is geplaatst, doet het beeld tevens denken aan een triomfboog. Het spelen met de herkenbaarheid van deze verschillende gedaantes geeft het werk een meerduidige betekenis, legt Gijs Van Vaerenbergh uit.

Veranderlijk
Het kunstwerk bestaat uit een stapeling van honderden stalen buizen met verschillende lengtes. Van veraf overheerst het beeld van de sluis, van dichtbij domineren het ritme en de compositie van de buizen.

De stapeling van buizen is haaks op het talud, het wandelpad en de snelweg geplaatst. Daardoor oogt het beeld over het algemeen massief, behalve wanneer we het Waterlinie Monument passeren. Dan kijken we door de bogen van de open bogen, maar ook de open buizen.

“Het beeld lost even op, het kunstwerk is gedeeltelijk transparant”, legt Gijs Van Vaerenbergh uit. “Dat levert een bijzonder moment van verwondering op en een nieuwe beleving van ruimtelijkheid.”
Het Waterlinie Monument laat ons niet alleen verborgen elementen in het landschap zien, maar ook het landschap zelf.

Nieuwe Hollandse Waterlinie
De Nieuwe Hollandse Waterlinie is 85 kilometer lang en strekt zich uit van Muiden tot aan de Biesbosch. De verdedigingslinie is 3 tot 5 kilometer breed. De eerste schetsen voor de Nieuwe Hollandse Waterlinie dateren van eind 18e eeuw. In 1815 is de uitvoering van de plannen gestart.

Het gehele complex van sluizen, dijken, forten en andere werken volgens de oorspronkelijke plannen is omstreeks 1870 voltooid. In de jaren daarna zijn, mede vanwege militaire ontwikkelingen, met name forten steeds aangepast. De linie is in gebruik gebleven tot 1945.

Andere nieuwsberichten

Studentencampus (Y)ours Leiden volledig opgeleverd

Gisteren, 15:33

Ontwerp van Fokkema & Partners brengt helderheid en samenhang in Hotelschool

Gisteren, 11:52

Zorggebouw met bewegingsvrijheid en ruimte voor de bewoners

5 augustus, 9:15

Den Haag geeft groen licht voor hoogbouwcomplex The Grace

4 augustus, 1:50

Taipei Performance Arts Centre geopend voor publiek

Gisteren, 10:47

Gateways neemt deel aan onderzoek Duits station van de toekomst

5 augustus, 2:50

Aanbod nieuwbouwwoningen terug naar niveau vlak na kredietcrisis

5 augustus, 11:24

Flitsbezorgdienst Getir opent supermarkt in Amsterdam

4 augustus, 3:26

Rijtjeshuis meest voorkomende woningtype in Nederland

3 augustus, 9:12

Concertzaal Amare ruim twee centimeter opgetild

2 augustus, 3:58
Robert MuisRedacteur
KUBUS | Specialist in BIM-software
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Mosa.
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Forster
VELUX Commercial
Sempergreen
Aluprof Nederland BV
Intal BV
Cosentino The Netherlands B.V.
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco International KG
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Zoontjens
DUCO Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
Master Builders Solutions Nederland B.V.
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Knauf Ceiling Solutions B.V.
Mobilane
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
ISMT B.V.
OWA Benelux BV
FALK® Bouwsystemen
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel Colorcoat®
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan