Copyright: Christian Fielden
Copyright: Christian Fielden
Copyright: Christian Fielden
Copyright: Christian Fielden
Copyright: Christian Fielden
Copyright: Christian Fielden
Copyright: Christian Fielden
Copyright: Christian Fielden
Copyright: Christian Fielden
Copyright: Christian Fielden
Copyright: Christian Fielden
Copyright: Christian Fielden
Copyright: Christian Fielden
Copyright: Christian Fielden

Een modern kerkgebouw dat openheid en eenvoud biedt

5 december 2019, 9:02
In opdracht van Kruispunt Vathorst heeft RoosRos Architecten een kerkgebouw ontworpen, dat verrassend strak en transparant is. Het gebouw langs het spoor in de Vinex-locatie van Amersfoort is multifunctioneel en staat niet alleen open voor gelovigen.

Zonder kruis op de voorgevel  zou je het gebouw niet meteen herkennen als kerk, stelt het architectenbureau zelf. De kerk in Vathorst is niet de eerste moderne kerk die projectarchitect Henri Zwerus heeft ontworpen; wel de eerste die zo duidelijk transparant is.

“De kerken die we eerder ontwierpen hebben allemaal nog een redelijk traditionele indeling”, zegt Zwerus. “Dit is naar mijn weten een van de weinige kerken in Nederland die visueel en akoestisch zo open is. Alles in de kerk is met elkaar vervlochten en vormt zo een eenheid.”

Geen typisch kerkgebouw
De opdracht voor het gebouw komt van Kruispunt, een samenwerkingsverband van drie kerkgenootschappen. In relatief korte tijd was de kerkelijke gemeenschap uitgegroeid van minder dan honderd tot ruim duizend leden, uit verschillende gemeenten en met verschillende kerkelijke achtergronden. Daardoor ontstond de vraag naar een eigen gebouw.

Kruispunt vroeg circa twintig architecten met ervaring in kerkbouw een presentatie van hun ideeën en werkwijzen te geven en koos uiteindelijk voor RoosRos. Uit eerste gesprekken bleek dat zichtbaarheid, toegankelijkheid en eenvoud de uitgangspunten voor het nieuwe kerkconcept vormden; een typisch kerkgebouw verwachtte de organisatie niet.

Het kerkgebouw is gerealiseerd in deelgebied Laak 3, in de nabijheid van zowel het treinstation als de snelweg. Het station maakt het makkelijker om mensen van verder weg te ontvangen. Daarnaast zorgen de nabijheid van het spoor en de snelweg voor ruime zichtbaarheid.
 
Inbedding in woonwijk
Vanwege de geplande woonwijk op hetzelfde terrein heeft RoosRos veel overleg gevoerd met West 8, dat hier stedenbouwkundig supervisor is. Dit bureau vond het belangrijk dat het kerkgebouw zou opgaan in de wijk en zou aansluiten bij de serie huizen die er omheen gepland stond. RoosRos heeft het ontwerp in bijvoorbeeld stijl en vormentaal van de gevel afgestemd op de woningen.

Tegelijkertijd heeft de kerk in plaats van torens hoekaccenten. De gevel heeft het karakter van een grachtenpand; een idee dat ontstond doordat het kerkterras aan het water grenst, legt Zwerus uit.

De woonwijk bracht een complicatie met zich mee, vertelt de architect. De huizen zouden op hooguit negen meter afstand van de kerk komen te staan. Het architectenbureau moest dan ook rekening houden met mogelijke geluidsoverlast.

“Tijdens kerkdiensten worden verschillende muziekinstrumenten gebruikt en omdat het gebouw multifunctioneel is, moet het ook geschikt zijn voor bijvoorbeeld conferenties, concerten en voorstellingen”, vertelt Zwerus. “Om te voorkomen dat het geluid neerslaat op de woningen, is het dak van beton gemaakt en bestaan de muren uit zware, dikke wandconstructies.

Openheid
Opvallend is dat de organisatie niet per se een aparte ruimte voor de kerkdiensten wilde hebben. Ze wenste juist een open verbinding, zodat bezoekers vanuit het café of vanaf het balkon een dienst bijwonen. Halverwege aanschuiven of de dienst verlaten kan zonder dat het opvalt of afleidt; de sfeer is bijgevolg ongedwongen.

De openheid komt ook tot uitdrukking in de glazen puien. Als de puien openstaan, mengen de geluiden van buiten zich met die in de kerk. Daarnaast geeft het glas een blik op wat er binnen gebeurt. ‘Openheid is een veelbesproken thema binnen de kerkbouw, maar dat komt zelden zo expliciet uit de verf als hier”, zo citeert RoosRos een functionaris van de kerk.

Door de voorgevel te realiseren in glas met staal aan de buitenzijde, heeft het architectenbureau ook invulling gegeven aan de pijler eenvoud. De enigszins industriële uitstraling is zowel sober als modern en verzorgd, aldus Zwerus. Ook het interieur is sober en relatief leeg gehouden, zonder vaste opstelling van preekstoel, avondmaalstafel of doopvont.

Voor de een oogt het interieur zonder de liturgische uitdrukkingen en stijlelementen – afwezig in zowel architectuur als kunstuitingen – wat kaal en ‘niet-kerkelijk’. Voor een ander ondersteunt de leegte lust de beleving, omdat er meer ruimte voor rust en reflectie is ontstaan. Aan de grote zaal grenst een kleinere stilteruimte, die een duidelijker christelijke uitstraling heeft.

Toekomstgericht
Het gebouw kan een lang leven leiden, aldus Zwerus. Als het gebouw ooit zijn kerkelijke functie verliest, kan het kruis van de gevel en is het geen kerk meer, zegt de architect. Bovendien zijn alle gebruikte materialen volgens hem onderhoudsarm; de buitenzijde bestaat bijvoorbeeld grotendeels uit staal.

Andere nieuwsberichten

De knik maakt het verschil in woontoren The Muse

52 minuten geleden

Kantoorpand voor PGB gemoderniseerd door M+R interior architecture

1 uur geleden

Volglazen kantoorgebouw met ferme luifels

Vandaag, 11:26

Video: Hungry for Design

23 oktober, 2:42

Negentien gemeenten kunnen aan de slag met aardgasvrije wijken

28 minuten geleden

Bestuurders enthousiast over plan 'zonne-eilanden' in IJsselmeer

23 oktober, 1:33

Ombudsman: betrek Groningers meer bij versterkingsoperatie huizen

23 oktober, 9:37

Branche: CO2-taks strop voor productie oer-Hollandse baksteen

22 oktober, 2:21

'Iconic Houses' stellen deuren open voor publiek in november

22 oktober, 10:49

AD: tijdelijke Tweede Kamer niet coronaproof

22 oktober, 9:19
Robert MuisRedacteur
Reynaers B.V.
Jansenbyods
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer
Pittsburgh Corning Nederland B.V. (FOAMGLAS)
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
Sempergreen
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
iGuzzini
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Dalfsen
Wienerberger B.V.
AluK Aluminium b.v.
Zoontjens
Duco Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
Master Builders Solutions Nederland B.V.
Van Bruchem Staircases
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederlands B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
OWA Benelux BV
FALK Bouwsystemen
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel's Colorcoat®
Mobelli Soft Seating- True Design
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan