Copyright: Team V Architectuur / Egbert de Boer
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Egbert de Boer
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Egbert de Boer
Copyright: Team V Architectuur
Situatie
Copyright: Team V Architectuur
Begane grond
Copyright: Team V Architectuur
Eerste verdieping
Copyright: Team V Architectuur
Zesde verdieping
Copyright: Team V Architectuur
Zevende verdieping
Copyright: Team V Architectuur
Oostgevel
Copyright: Team V Architectuur
Zuidgevel
Copyright: Team V Architectuur
Doorsnede A
Copyright: Team V Architectuur
Doorsnede B
Copyright: Team V Architectuur
Doorsnede C
Copyright: Team V Architectuur
Doorsnede D
Copyright: Team V Architectuur
Gevelfragment
Copyright: Team V Architectuur
Axonometrie
Copyright: Team V Architectuur
Copyright: Team V Architectuur / Egbert de Boer
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Egbert de Boer
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Jannes Linders
Copyright: Team V Architectuur / Egbert de Boer
Copyright: Team V Architectuur
Situatie
Copyright: Team V Architectuur
Begane grond
Copyright: Team V Architectuur
Eerste verdieping
Copyright: Team V Architectuur
Zesde verdieping
Copyright: Team V Architectuur
Zevende verdieping
Copyright: Team V Architectuur
Oostgevel
Copyright: Team V Architectuur
Zuidgevel
Copyright: Team V Architectuur
Doorsnede A
Copyright: Team V Architectuur
Doorsnede B
Copyright: Team V Architectuur
Doorsnede C
Copyright: Team V Architectuur
Doorsnede D
Copyright: Team V Architectuur
Gevelfragment
Copyright: Team V Architectuur
Axonometrie
Copyright: Team V Architectuur

Atlas combineert oorspronkelijke openheid met innovatieve technologie

26 maart, 10:38
Het gerenoveerde hoofdgebouw van de TU Eindhoven, Atlas, is 21 maart officieel geopend. Atlas is door een geïntegreerd ontwerpteam, met onder andere Team V Architectuur, getransformeerd tot een licht en energiezuinig gebouw; in het oog springen de nieuwe vliesgevel en een  trap die als een rode loper door het gebouw leidt. Architectenweb kreeg een rondleiding door het gebouw.

Het Atlas-gebouw met zestien bouwlagen is gerealiseerd tussen 1959 en 1963, naar ontwerp van architect S.J. van Embden, als onderdeel van zijn stedenbouwkundige en architectonische ontwerpen voor de campus. Het hoofdgebouw voldeed inmiddels niet meer aan de eisen met betrekking tot functionaliteit en installatietechniek. Vanwege zijn cultuurhistorische waarde besloot de TU/e het gebouw te renoveren.

De renovatie is verzorgd door een geïntegreerd team met Team V Architectuur, Van Rossum, Valstar Simonis en Peutz. De opgave was om een ‘nieuw’ onderkomen te creëren voor twee faculteiten, acht ondersteunende diensten en het universiteitsbestuur. Daarbij had het team bovendien de bijzondere architectuur als uitgangspunt, met een fraaie betonnen tafelconstructie die de hoogbouw draagt en de op-een-na oudste vliesgevel van Nederland.

Verloren openheid
Het gebouw was ontworpen met om de verdieping een betonnen vloer en stalen tussenvloeren, zodat er feitelijk dubbelhoge ruimtes waren, die de universiteit naar wens van tussenverdiepingen kon voorzien. Zo is het gebouw in de loop der decennia ingevuld, op een niet steeds logische wijze en met verschillende verbindingen tussen vloeren en gevel, vertelt Do Janne Vermeulen, architect bij Team V.

In de hal op de begane grond is bij een verbouwing in 1998-2000 op de eerste verdieping een stalen loopbrug gehangen. Hierdoor was de hal op de begane grond meer een doorgangsgebied geworden dan de ruimte met, zo haalt Vermeulen Van Embden aan, “kathedrale allure” voor speciale evenementen die hij ooit was. Verder had de hal zijn openheid verloren doordat de paviljoenachtige laagbouw onder de tafel in de loop der tijd was voorzien van gesloten gevelbekleding.

Facetten
De laagbouw heeft weer een rondom transparantere uitstraling en verbinding met de omgeving gekregen. In de hal is de verdiepingsvloer deels weer weggehaald en de kathedrale sfeer hersteld met een centrale open ruimte; langs de zijden liggen een restaurant en studieruimten, die de studenten een beslotener en intiemere plek bieden.

Door het deels verwijderen van de verdiepingsvloer in de hal is ook de bijzondere gefacetteerde betonnen onderzijde van de tafelconstructie beter te ervaren. Tussen de laagbouw en de betonconstructie van de hoogbouw bevinden zich driehoekige ramen. Deze gefacetteerde en driehoekige vormen heeft Team V laten terugkomen op verschillende plekken, zoals in de nieuwe gevelbekleding van de laagbouw en de vilten akoestische wandbekleding in de hal en in collegezalen.

Rode loper
Midden in de hal valt een van de belangrijkste ruimtelijke ingrepen op: de rode trap, uitnodigend gesitueerd. “We zagen dat er iets nodig was om interactie tussen studenten en kruisbestuiving tussen verschillende faculteiten te krijgen”, vertelt Vermeulen. “Hoe leidt je mensen door de verschillende afdelingen?” De centraal geplaatste rode trap zigzagt vanaf de begane grond omhoog tot aan de elfde verdieping.

Vanuit de hal gaat de trap door de betonnen tafel heen; deze ingreep is constructief opgevangen door het toevoegen van een stalen vakwerk, dat in het zicht is gehouden. Verder volgt de trap zoveel mogelijk de bestaande openingen in de betonvloeren, om de constructieve impact te beperken.

Direct aan ‘de rode loper’ door het gebouw liggen de gedeelde faciliteiten, zoals collegezalen, studie- en praktijkruimten. Het maakt de ogenschijnlijk eenvoudige ingreep tot het nieuwe hart van het gebouw, aldus Team V. De trap verbindt de campus met de twee faculteiten, die aan weerszijden van het gebouw zijn ondergebracht.

Nieuwe vliesgevel
In een vroeg stadium bleek ook dat, om aan de duurzame ambities van de universiteit te voldoen, een sterk isolerende huid zou moeten worden gerealiseerd. De nieuwe vliesgevel bestaat uit drievoudige beglazing en binnenzonwering met een hightech coating. Het ontwerp houdt de warmte overdag en zomers buiten en zorgt in de winter ’s nachts voor extra isolatie.

“Bij het ontwerp hebben we het speciale grid van de gevel, van 1240 mm behouden”, zegt Vermeulen. Het grid komt terug in alle gebouwen van de TU/e; het is een gevolg van de toepassing van het toenmalige Philips-armatuur. “Ook het ritme in de gevel dat door de dubbelhoge ruimten werd bepaald, hebben we willen terugbrengen. Je kunt aan de gevel zien waar dubbelhoge collegezalen of werkruimten liggen en waar de lagere kantoorruimten zijn gesitueerd.”

Orthogonaal beeld
Om het orthogonale beeld van de gevel niet te verstoren, koos het ontwerpteam voor de toepassing van parallel-uitzetramen. Die esthetische keuze had ook een technisch voordeel: de parallelle uitzetramen zorgen voor een schoorsteeneffect en daarmee een natuurlijke ventilatie zonder tocht, leggen de ontwerpers uit.

Op warme avonden schuiven de kamerhoge ramen verder naar buiten om het gebouw af te koelen. Zowel de ramen als de zonwering functioneren zelfstandig, gevoed door informatie van het weerstation van de TU/e. Daarnaast zijn ramen en zonwering handmatig te bedienen.

Living lab
Voor de vliesgevel met 500 parallel-uitzetramen – en verschillende deklijsten – zijn speciale profielen ontwikkeld. Het is een voorbeeld van hoe het project ruimte moest bieden voor innovaties en onderzoek. Het gebouw fungeert ook na oplevering als een ‘living lab’ voor onderzoek naar innovatieve en duurzame technologieën.

De TU/e onderzoekt met het gebouw hoe technologie de vitaliteit, het welzijn en de preventie van ziektes bij gebruikers positief kan beïnvloeden. Er zijn bijvoorbeeld intelligente verlichtingstoepassingen waarmee het effect van licht op de gezondheid wordt bekeken; daarnaast moeten ze inzicht in gebruikspatronen en energiebesparing geven. Diverse onderzoeksgroepen en faculteiten van de universiteit werken in dit ‘living lab’ samen.

Aanpak campus
Het geïntegreerde ontwerpteam heeft een bijzonder duurzaam onderwijsgebouw gerealiseerd, dat in de ontwerpfase een BREEAM Outstanding-label kreeg. De renovatie van het Atlas-gebouw, met een bruto vloeroppervlak van 42.000 m2, maakt deel uit van een grootschalige vernieuwing van de TU/e-campus.

Inmiddels is bekend dat Team V is geselecteerd voor de renovatie van nog twee campusgebouwen, eveneens oorspronkelijk ontworpen door Van Embden: Laplace (1972, 12.000 m2) en Gemini (1974, 34.000 m2). 

Andere nieuwsberichten

ORGA ontwerpt basisschool volgens biofilische principes

41 minuten geleden

Park Paviljoen De Hoge Veluwe is eigentijds landhuis

2 uur geleden

Interieur door Hollandse Nieuwe biedt ontvangst op maat

3 uur geleden

Neutelings Riedijk ontwerpt theater en hotel UID Amsterdam

Vandaag, 10:44

Ring Utrecht mag niet worden verbreed

Vandaag, 11:16

Rotterdam krijgt oeververbinding tussen Kralingen en Zuid

Vandaag, 09:54

Rotterdam start pilot met nieuw deelvervoer

Gisteren, 09:48

'Leegstand in de winkelstraat neemt weer toe'

Gisteren, 09:04

Nieuwbouwhuis wordt almaar duurder

15 juli, 9:58

Vestia krijgt 175 miljoen in derivatenzaak

15 juli, 9:29
Reynaers B.V.
ODS Jansen
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Caparol
Tarkett BV
Kawneer (voorheen Alcoa)
Verosol Nederland B.V.
Pittsburgh Corning Nederland B.V. (FOAMGLAS)
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
HMB profit locks & tools
Performance in Lighting
Sempergreen
EeStairs | trappen en balustrades
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
AGC Nederland Holding B.V.
Eternit
KONE Liften en Roltrappen, Gevelliftinstallaties en Deursystemen
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Dalfsen
Wienerberger B.V.
AluK Aluminium b.v.
3M NEDERLAND BV
Zoontjens
Duco Ventilation & Sun Control
ROCKWOOL B.V.
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Giersiepen GmbH & Co. KG
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas B.V.
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Sika Nederland B.V.
Saint-Gobain Building Glass Nederland
Faay Vianen B.V.
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica
Holonite B.V.
Bolidt Kunststoftoepassing B.V.
OWA Benelux BV
Serge Ferrari
Tata Steel's Colorcoat®
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan