Copyright: De printkop van de Kamermaker. Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Uitleg van Hans Vermeulen (DUS Architects). Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Zicht op de bouwplaats. Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Een kijkje in de Kamermaker. Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: De printer is aan het werk. Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: De printkop van de Kamermaker. Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Uitleg van Hans Vermeulen (DUS Architects). Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Zicht op de bouwplaats. Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Een kijkje in de Kamermaker. Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: De printer is aan het werk. Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Sjoerd Reitsma/Architectenweb
Copyright: Sjoerd Reitsma/Architectenweb

DUS: ‘Veel meer dan een geprint grachtenpand’

3 juli 2014, 11:06
Vanuit zijn partnernetwerk heeft Architectenweb in samenwerking met DUS Architects een netwerkevenement rond de impact van 3D-printen op de bouw georganiseerd. Een flinke groep geïnteresseerden bezocht dinsdag de bouwplaats in Amsterdam waar DUS Architects werkt aan het 3D-geprinte grachtenpand.

“Waar is het 3D-geprinte huis?” Die vraag krijgt Hans Vermeulen, mede-oprichter van DUS Architects, geregeld van toeristen op de bouwplaats in Amsterdam-Noord. Er staat nog geen grachtenpand op de locatie waar het bureau momenteel aan het printen is. Wel staat er de metershoge 3D-printer, temidden van de muren, meubels en een trap, die met de zogenoemde Kamermaker zijn gemaakt.

Container
De bouwplaats is compact en opvallend schoon. In een ‘bouwkeet’ zijn een expositie, een presentatiezaal en een kantoor ingericht. Daarnaast staat de Kamermaker, de door DUS Architects ontwikkelde 3D-printer, een uitvergroting van de do-it-yourself desktopprinter. Een staande containerconstructie herbergt de feitelijke printinstallatie van 2 x 2 x 3,5 meter. Daarboven bevindt zich de controleruimte, met onder meer de granulaattoevoer en computeraansturing.

De printer is afgeleid van de Ultimaker – het gelijknamige bedrijf is ook partner in het project – die werkt volgens Fused Deposit Modelling. Bij deze 3D-printtechniek legt een spuitmond die horizontaal in alle richtingen kan bewegen een gesmolten filament neer volgens een gewenst pad. In de Ultimaker zakt voor de verticale opbouw een platform; bij de Kamermaker tilt een frame de printkop steeds een fractie hoger.

DUS Architects heeft bewust voor deze 3D-printtechniek gekozen: ze is, technisch en financieel, het meest bereikbaar. Het bureau hecht grote waarde aan een democratische techniek. De Kamermaker zou overal ter wereld moeten kunnen worden gebouwd, toegepast en (wellicht) met lokaal materiaal kunnen werken.

Democratisering en gemeenschap
“Het project draait om veel meer dan alleen het 3D-printen van een grachtenpand”, legt Vermeulen uit. DUS Architects is sterk geïnteresseerd in de consequenties en mogelijkheden die digitale fabricage in het algemeen heeft. Als de aardbol straks negen miljard bewoners heeft, die allemaal gehuisvest moeten worden, kan 3D-printen dan een oplossing bieden? Kan na overstromingen, voor de slachtoffers in de getroffen gebieden snel onderdak worden geprint?

3D-printen heeft effect op het eindresultaat voor de gebruiker, doordat een eenvoudige aanpassingen van ‘files’ (in plaats van complete productielijnen) mass customization mogelijk maken. “In digitale productie is de file de essentie. Een architect kan een template voor een huis uploaden, dat ergens anders ter wereld kan worden gedownload en aangepast aan lokale behoeften of wensen.” Een aantal aanwezigen peinst of hierin een toekomstig verdienmodel voor de architect schuilt, maar Vermeulen hecht groter belang aan een open source-netwerk.

Digitalisering maakt het wereldwijd delen van kennis eenvoudig. “Je kunt snel en overal vandaan kennis verzamelen”, zegt hij, “maar ook eenvoudig via internet files delen – kennis uitwisselen. Dat kan ontwikkeling versnellen.” De daarmee samenhangende vorming van nieuwe gemeenschappen en de mogelijkheid tot bottom up-initiatieven zijn voor DUS Architects ook van belang.

Concreet
Al deze zaken komen aan de orde in de dagelijkse praktijk van het printproject volgens de ‘design by doing’-benadering van DUS Architects. “We zijn architecten, dus uiteraard vinden wij het interessant wat dergelijke processen betekenen als je werkt op een stedelijk schaal”, zegt Vermeulen. Daarbij is de digitale content voor de bouw – in tegenstelling tot bijvoorbeeld in de muziekindustrie – nog bijzonder beperkt. Het willen printen van een huis is een mogelijkheid om tal van nieuwe processen te onderzoeken en ontwikkelen.

Het 3D printen van het grachtenpand is ook een onderzoek naar heel concrete en praktische zaken. Want er wordt wel degelijk ook echt gebouwd. Aan de hand van verschillende geprinte blokken laat Vermeulen zien wat DUS Architects – samen met verschillende partners – onderzoekt en ontwikkelt: materialen, constructies, vormen, verbindingen en kleuren, bijvoorbeeld. Zo zijn de nieuwste bouwdelen verfijnder van structuur of stabiliteit dan oudere.

“Door de input van anderen worden constant onderdelen verbeterd”, aldus Vermeulen. “We zijn geen chemici, maar samen met Henkel ontwikkelen we het printmateriaal.” Momenteel worden de mogelijkheden van biobased materiaal of het hergebruik van PET-flessen onderzocht. “We bouwen aan een netwerk van partijen die alle een deel kennis hebben.”

De eerste kamer
Op de bouwplaats staan onder andere verschillende (organisch) gevormde muren en een bouwdeel dat muren en een trap combineert. “We willen niet denken in muren en vloeren”, legt de architect uit, “maar de kamer als draagconstructieve eenheid. Daarbinnen hebben we verschillende typologieën ontwikkeld, zoals een grachtenpand een combinatie van functies is. Elke kamer bestaat uit elementen, die meer zijn dan alleen een muur of een plafond.”

Het printen van een stuk muur duurt op dit moment zestig uur en kost circa vijftienhonderd euro aan materiaal “Het moet goedkoper worden en in elk geval onder de prijs van beton blijven. Anders heeft het geen zin.” Volgende week start het bureau met het printen van een volledige kamer. Een compleet geprint huis? Nu zit het er nog niet in, maar over drie jaar, verwacht Vermeulen, weet DUS Architects veel over het printen van gebouwdelen en over de processen van het digitaal werken in de bouwwereld.

Andere nieuwsberichten

De Zwarte Hond breidt winkelcentrum Stadshagen uit

6 december, 4:17

Nieuwbouw Amphia Ziekenhuis in gebruik genomen

6 december, 11:49

Drie gebouwen met een zee van terrassen door Arons en Gelauff

6 december, 9:02

EKP-terrein 's-Hertogenbosch wordt multifunctioneel gebied

5 december, 2:33

Boek gaat dieper in op nooit gebouwd Den Haag

6 december, 2:11

Adviescommissie stelt twee oeververbingen over IJ voor

6 december, 10:27

Stikstofwet door Kamer zonder linkse steun

5 december, 2:53

'Bouwsector koploper groei ondanks problemen'

5 december, 10:27

ANWB: elektrische auto breekt door in 2020

5 december, 9:47

'Kijken naar Boijmans' in debatcentrum Arminius

4 december, 4:15
Reynaers B.V.
ODS Jansen
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Caparol
Tarkett BV
Kawneer (voorheen Alcoa)
Verosol Nederland B.V.
Pittsburgh Corning Nederland B.V. (FOAMGLAS)
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
HMB profit locks & tools
Sempergreen
EeStairs | stairs and balustrades
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
AGC Nederland Holding B.V.
Eternit
KONE Liften en Roltrappen en Deursystemen
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Dalfsen
Wienerberger B.V.
AluK Aluminium b.v.
3M NEDERLAND BV
Zoontjens
Duco Ventilation & Sun Control
ROCKWOOL B.V.
Van Bruchem Staircases
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederlands B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas B.V.
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Sika Nederland B.V.
Saint-Gobain Building Glass Nederland
Faay Vianen B.V.
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica
Holonite B.V.
OWA Benelux BV
Serge Ferrari
Tata Steel's Colorcoat®
Mobelli Soft Seating- True Design
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan