Pakhuis Santos in Rotterdam is door WDJArchitecten en Renner Hainke Wirth Zirn Architekten getransformeerd tot het nieuwe onderkomen van het Nederlands Fotomuseum. Het pakhuis, dat in 1902 naar ontwerp van J.J. Kanters en J.P. Stok werd gebouwd, memoreert de periode dat Rotterdam uitgroeide tot wereldhaven. Bij de transformatie ging het erom de rijksmonumentale waarde ervan te behouden en het tegelijkertijd klaar te stomen voor een publiek programma. In eerste instantie zou er een design warenhuis in komen, later is dat het Nederlands Fotomuseum geworden. Het ontwerp omschrijven de architecten zelf als radicaal en toch terughoudend.
De meest ingrijpende en tevens opvallende keuze is die voor een nieuw centraal atrium dat de gesloten pakhuisstructuur openbreekt en daglicht diep in het gebouw brengt. Door deze ingreep zijn de kenmerkende gietijzeren kolommen, houten balklagen en de ritmische geleding van de verdiepingen beter zichtbaar geworden. Via trappen en routes rond de ruimtelijke kern zijn tentoonstellingszalen, depots, ateliers en publieksruimten met elkaar verbonden.
De toevoegingen zijn consequent helder en leesbaar gehouden als nieuwe laag. Dat is goed zichtbaar bij de prominente dakopbouw die aansluit bij de verticale ritmiek van het bestaande gebouw, maar door de lichte, geperforeerde huid ook een nadrukkelijk eigen karakter heeft. Op de zesde verdieping, ter hoogte van het oude dak, is nu ruimte gemaakt voor het museumrestaurant en kantoren voor de staf. Op de bovenste en zevende verdieping zijn zestien short stay-appartementen gerealiseerd.
Helemaal onderin is de publiekentree uitgevoerd als een stalen installatie die het niveauverschil tussen het oude, hogere en nieuwe, lagere maaiveld overbrugt. De glanzende, reflecterende huid van de installatie kan gezien worden als knipoog naar de fotografie. De begane grond met café, bibliotheek, museumwinkel en huiskamer is vrij toegankelijk. Zo is ingezet op een museum als levende plek en die nadrukkelijk onderdeel is van de stad.
De jury is verheugd dat andermaal is aangetoond dat cultureel erfgoed een nieuwe maatschappelijke betekenis kan krijgen. Het project versterkt de culturele infrastructuur van Rotterdam en toont hoe bestaande gebouwen een drager van stedelijke identiteit kan zijn. Zij vindt de manier waarop de museale functie is verweven met de robuuste logistieke structuur van het pakhuis indrukwekkend. De manier waarop nieuwe elementen zijn gematerialiseerd en gedetailleerd, en hoe ze zich verhouden tot het bestaande, vindt de jury overtuigend.