Nieuwe regeringswijk, Oslo, fase 1, trap in blok A, Nordic Office of Architecture

Nieuwe regeringswijk, Oslo, fase 1, blok A, Nordic Office of Architecture

Nieuwe regeringswijk, Oslo, fase 1, blok A, kunstwerk van Outi Pieski, Nordic Office of Architecture

Nieuwe regeringswijk, Oslo, fase 1, blok A, detail kunstwerk van Outi Pieski, Nordic Office of Architecture

Nieuwe regeringswijk, Oslo, fase 1, blok A, open werkruimte met kunstwerk van Vanessa Baird, Nordic Office of Architecture

Nieuwe regeringswijk, Oslo, fase 1, Høyblokken, liften met muurschildering Picasso, Nordic Office of Architecture

Nieuwe regeringswijk, Oslo, fase 1, Høyblokken, meeting room, Nordic Office of Architecture

Nieuwe regeringswijk, Oslo, fase 1, Høyblokken, Nordic Office of Architecture

Nieuwe regeringswijk, Oslo, fase 1, blok D, trappenhuis, Nordic Office of Architecture

Nieuwe regeringswijk, Oslo, fase 1, blok D, kantine medewerkers, Nordic Office of Architecture

Nieuwe regeringswijk, Oslo, fase 1, blok D, Nordic Office of Architecture

Nieuwe regeringswijk, Oslo, fase 1, blok D, façade, Nordic Office of Architecture

Oude situatie regeringsgebouwen, Oslo

Nieuwe regeringswijk, Oslo, situatie, Nordic Office of Architecture

Nieuwe regeringswijk, Oslo, ensemble, Nordic Office of Architecture

Nieuwe regeringswijk, Oslo, landschap, Nordic Office of Architecture

Nordic Office of Architecture vindt balans in dilemma tussen openheid en veiligheid bij bestuurlijke gebouwen

Gisteren, 14:27

Op een beladen locatie in Oslo heeft Nordic Office of Architecture de eerste fase van de nieuwe regeringswijk afgerond. Het ontwerp symboliseert en beantwoordt op een duidelijke wijze de vraag hoe openheid en veiligheid bij bestuurlijke gebouwen, die onderdeel zijn van een stedelijk weefsel, gewaarborgd kunnen worden.

22 juli 2011 staat bij vele Noren in het geheugen gegrift. De extremist Breivik voerde die dag een getrapte aanslag uit waarbij hij in Oslo, maar vooral op het eiland Utøya veel onschuldige slachtoffers maakte onder de deelnemers van een politiek jeugdkamp van Noorse Arbeiderspartij. Het eerste deel van zijn terreurdaad bestond uit een bomaanslag in de regeringswijk in Oslo. Daarbij raakten het kantoor van de premier, alsmede de gebouwen van verschillende ministeries ernstig beschadigd.

In de nasleep van deze zwarte bladzijde in de recente Noorse geschiedenis ging veel aandacht uit naar berechting van de dader en de nagedachtenis aan de slachtoffers. Daarbij was er vooral veel te doen over het monument op Utøya. Het visueel en symbolisch sterke ontwerp de Zweedse architect Jonas Dahlberg riep veel weerstand op. Een nieuw ontwerp bestaande uit 77 bronzen zuilen, een voor elk slachtoffer, kwam in de zomer van 2022 gereed.

Balans
Het herstel van het andere litteken in het centrum van de hoofdstad duurde nog wat langer. Met de oplevering van de eerste fase van het masterplan dat Nordic Office of Architecture maakte wordt de herinnering aan 2011 in levend gehouden, maar wordt tegelijkertijd een poging gedaan de sporen daarvan uit te wissen.

Het ontwerp is daarbij eveneens een oefening in het vinden van de balans in het dilemma tussen openheid en veiligheid bij bestuurlijke gebouwen. Een uitdaging waar bepaald niet alleen in Noorwegen mee geworsteld wordt. Gudmund Stokke van Nordic Office of Architecture vat de opdracht samen met: 'we werden gevraagd om een veilige wijk voor het landsbestuur te ontwerpen. Maar het moest ook een plek zijn en blijven waar mensen zich welkom voelen, waar je kunt rondlopen, verblijven, protesteren en herinneren'.

Verbindingen
Het ontwerp van Nordic Office of Architecture bestaat uit zowel nieuwbouw als gedeeltelijke renovatie in de regeringswijk. Het ontwerp voorziet verder in nieuwe routes en publieke ruimte die aan een betere verbinding tussen de regeringswijk en het historische centrum van Oslo moeten gaan bijdragen. Die verbindingen tussen stadsdelen, maar feitelijk vooral die tussen bestuurders en stad, zijn een voorbeeld van de symboliek die in het gehele masterplan en de architectuur verweven is.

Nordic Office of Architecture viel bij het bepalen van de routes terug op historische wandelroutes die nu hersteld worden. Eenzelfde aandachtigheid voor historie en traditie spreekt ook uit het nadrukkelijk betrekken van Noorse ontwerpers en kunstenaars en de uitgesproken voorkeur voor de toepassing van lokale materialen (lees: hout). In de gevels en op veel vloeren is Larvikiet toegepast, een zilvergrijze Noorse steensoort.

Kunst
Voor de selectie van kunstwerken en kunstenaars werd de hulp van KORO ingeroepen, een organisatie die gespecialiseerd is in de aanleg en het beheer van publieke kunstwerken. Een aantal kunstwerken is in opdracht voor deze locatie ontworpen. Daarvan is de 51 meter hoge, houten wandsculptuur ‘AAhkA’ (Moeder Aarde) van Outi Pieski in het atrium van blok A ongetwijfeld een van de hoogtepunten. Een ander deel van de in totaal 300 kunstwerken betreft verplaatste en gerestaureerde werken uit voormalige regeringsgebouwen. Daaronder bevinden zich ook een aantal werken met zichtbare sporen van de aanslag in 2011. Naast het hergebruik van kunstwerken keert ook veel meubilair uit de voormalige regeringsgebouwen terug in de nieuwe setting.

Ensemble en campus
De architectonische opgave ging Nordic Office of Architecture aan in een teamverband met Haptic Architects, Scenario en i-d. Interiørarkitektur & Design. Doel was om tot een passend ontwerp voor de democratie te komen waarbij zowel openheid als veiligheid geborgd zouden zijn. Het resulteerde in een ensemble van zeven gebouwen, vijf nieuwe gebouwen en twee gerestaureerde, waarbij vrijwel alle ministeries op een campus worden gehuisvest en waar uiteindelijk 4.100 mensen gaan werken.

Het omvangrijke project is in drie fases opgedeeld waarvan de eerste fase nu is afgerond. Die bestaat uit drie gebouwen: het gerestaureerde Høyblokken (daterend uit 1958) en de nieuwe A- en D-blokken. Høyblokken, het A-blok met een opvallende piramidevormige hal en het historische G-blok gaan het openbare gezicht van de nieuwe regeringswijk vormen.

De architecten zeggen gekozen te hebben voor een architectuur die ‘verschillende tijdperken van de Noorse democratie moet uitdrukken’. Het D-blok en de latere fasen van het project zullen een minder zichtbare achtergrond gaan vormen op de compacte, beloopbare campus. De eerste fase omvat ook een openbaar museum en leerruimte die gewijd zijn aan de gebeurtenissen van 22 juli 2011, alsmede een aantal nieuwe parken en pleinen.

Twee bestaande pleinen zijn opgeknapt en verbinden voorheen afgesloten straten met elkaar. Zo zijn voetgangers- en fietsroutes tussen Hammersborg, het stadscentrum en de fjord hersteld. Het nieuwe Regjeringsparken, is ontworpen door SLA landschapsarchitecten en Bjørbekk & Lindheim. Het zal het groene hart van de wijk gaan zijn met open grasvelden, speelplaatsen, inheemse beplanting en een algehele inrichting waar wederom veiligheid en gastvrijheid gecombineerd zijn.

Transparante verbindingen
De verschillende ministeries worden op de eerste verdieping door (deels glazen) bruggen met elkaar verbonden. De gecombineerde bruggen, atria en gedeelde sociale zones gaan het zogenaamde Collaboration District vormen. Het is een zone waarin verplaatsing, samenwerking, ontmoeting en besluitvorming de centrale thema’s gaan zijn. De zo zichtbare routing past in het algehele motto van de het masterplan. Namelijk het opnieuw en op transparante wijze verbinden van de gebouwen onderling en van de wijk met en het omliggende stedelijk weefsel. Kortom, een assimilatie van bestuur en stad.

Het benadrukken van openheid, verbinding en transparantie vormt ook het antwoord op de vraag naar veiligheid en het vertrouwen in openbare instellingen die na de gebeurtenissen in 2011 terecht gesteld werd.

Antwoord
Nordic Ofiice for Architecture is er, samen met de andere ontwerpers en opdrachtgevers, van overtuigd dat niet af- en bescherming, maar openheid, transparantie, daglicht, de toepassing van veel natuurlijke materialen en kunst het enig mogelijke antwoord op dreiging en achterdocht zijn. Burgers voelen zich er uitgenodigd en betrokken, politici en ambtenaren zijn benaderbaar en opereren in een aangename en transparante werkomgeving.

In dezelfde geest is gekozen voor flexibele kantoorindelingen waarmee gereageerd kan worden op veranderende werkwijzen, digitalisering en interministeriële samenwerking. Door modulaire vloerplaten, gedeelde vergaderruimtes en de opzet van het Collaboration District wordt de verschillende ministeries de mogelijkheid geboden om relatief eenvoudig te reorganiseren en/of zich aan te passen aan nieuwe bestuurlijke condities.

De onverminderd noodzakelijke veiligheidsmaatregelen zijn genuanceerd verwerven in het landschap en de bebouwing. Barrières zijn zoveel mogelijk discreet gehouden of beperken zich veelal tot een gecontroleerde toegang voor voertuigen, waardoor voetgangers en fietsers zich veelal vrij door de wijk moeten kunnen bewegen.

Vervolg
De tweede fase, waartoe de blokken C en G-blok behoren, zal nog dit jaar van start gaan en naar verwachting in 2030 worden voltooid. De timing en gedetailleerde omvang van fase 3, bestaande uit de blokken B en E, zijn nog afhankelijk van besluitvorming door het parlement.

Trefwoorden

bjørbekk & lindheim noorwegen haptic architects stedelijk weefsel oslo herinnering i-d interiørarkitektur regeringscentrum nordic office of architecture sla landscape architects terreur

1	Parkeren is geen grondrecht dinsdag, 24 februari
2	Amsterdam en chemiebedrijf akkoord over woningbouw Hamerkwartier vrijdag, 20 februari
3	Stijn Poelstra legt hoofdkantoor BIG vast op film vrijdag, 20 februari
4	Kantoorpand aan Het Park in Rotterdam wordt luxe woongebouw dinsdag, 24 februari
5	Voltooid Beninees conferentieoord van Moke Architecten valt in de prijzen dinsdag, 24 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Wond in Noors landschap ter herinnering

6 maart 2014

Het Binnenhof – negen projecten en een podcast

29 juli 2025

‘Pi de Bruijn had vanaf het begin betrokken moeten worden bij de vernieuwing van het Binnenhof’

24 februari 2020

Renovatie Binnenhof pas in 2030 helemaal klaar

13 februari 2025

Eerste steen voor bouw megavliegveld Istanbul

10 juni 2014

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Gesprek met Pi de Bruijn over zijn ontwerpen voor de Tweede Kamer toen en nu

11 juni 2025

Andere nieuwsberichten

Interieur Het Warenhuis weerspiegelt industrieel verleden Oss

3 uur geleden

In het Walkwarier in Oss is onlangs Het Warenhuis geopend.

MVRDV ontwerpt campus in Jerevan die jongeren kansen biedt in technologiesector

4 uur geleden

In het Armeense Jerevan is de bouw gestart van het EU TUMO Convergence Center naar ontwerp MVRDV.

Architectenweb en Nieuwe Instituut geven 25 kaarten weg voor presentatie Sick Architecture

Vandaag, 10:34

Op donderdag 12 maart vindt in het Nieuwe Instituut een presentatie plaats van het boek Sick Architecture. In samenwerking met het Nieuwe Instituut geeft Architectenweb 25 kaarten voor deze bijeenkomst weg.

Rotterdam vertaalt omgevingsvisie naar concrete keuzes en fasering

Gisteren, 15:35

De omgevingsvisie van Rotterdam wordt in de komende jaren vertaald in concrete keuzes, fasering en investeringen. Daarmee wordt niet alleen vastgelegd wat de stad wil bereiken, maar ook hoe en in welke volgorde.

OVV over fataal brugongeluk Lochem: onderlinge controle ontbrak

Vandaag, 11:49

De partijen die betrokken waren bij de bouw van een brug over het Twentekanaal bij Lochem hebben de risico's van dit bouwproject van tevoren onvoldoende in kaart gebracht.