Projecten
Producten
Bedrijven
Vacatures
Agenda
Awards
Podcasts
more_horiz
Videos
Magazine
Thema's
Favorieten
Profiel
Uitloggen
Nieuw
Populair
Toon alles
Architectenweb magazine #14
Architectenweb magazine #13
Publieke gebouwen
Architectenweb magazine #12
Kantoren
Architectenweb magazine #11
Scholen
Architectenweb magazine #10
Zorg
Architectenweb magazine #14
Architectenweb magazine #10
Zorg
Architectenweb magazine #12
Kantoren
Architectenweb magazine #13
Publieke gebouwen
Architectenweb magazine #6
Transformatie en Renovatie
Om direct naar je favorieten te kunnen gaan is het nodig om eerst in te loggen.
Nieuw
Architectenweb Awards 2024
Architectenweb Awards 2023
Architectenweb Awards 2022
Architectenweb Awards 2021
Architectenweb Awards 2020
Architectenweb Awards 2019
Architectenweb Awards 2018
Om direct naar je favorieten te kunnen gaan is het nodig om eerst in te loggen.
Nieuw
Populair
Favorieten
Toon alles
Martens, Willems & Humblé Architecten
Nominatie voor de prijs voor Architect van het Jaar 2024
Studio Nauta
Nominatie voor de prijs voor Architect van het Jaar 2024
LEVS architecten
Nominatie voor de prijs voor Architect van het Jaar 2024
De Zwarte Hond
Nominatie voor de prijs voor Architect van het Jaar 2024
Civic Architects
Nominatie voor de prijs voor Architect van het Jaar 2024
Ontwerpen in analogie met het bestaande
Symposium
Marjolein van Eig
Nominatie voor de prijs voor Architect van het Jaar 2023
Amare
Een gestapelde wereld vol cultuur
Jonas
Orange Architects
Cedar / Hoofdkantoor ING
Benthem Crouwel Architects met HofmanDujardin
Om direct naar je favorieten te kunnen gaan is het nodig om eerst in te loggen.
Nieuw
Populair
Categorieën
Favorieten
Toon alles
Decoproject
Meer dan projectinrichting
COS Seating
concept of seating
COS nv
creators of space
wehebbenallesinhuis.nl
Ziegler | Branderhorst
stedenbouw, landschapsontwerp en architectuur
Behrendt Adriaansens Architectuur Stadsontwerp
BA-AS is an Amsterdam-based office for architecture and urban design.
Studio Akkerhuis Architects
Dijkman Coating
Omdat het altijd beter kan!
Fontys Academie voor Architectuur en Stedenbouw
TG Lining
Making places and spaces accessible
OBO Bettermann B.V.
Building Connections
Studio SAAM
Sustainable Architecture & More
Architecten
Architectuur
Mobiliteit en infrastructuur
Stedenbouw en landschapsarchitectuur
Leveranciers
Gevels
Daken
Ramen en deuren
Trappen, liften en balustrades
Binnenwanden
Vloeren
Plafonds
Verlichting
Sanitair
Projectinrichting
Installaties
Constructies
Buitenruimte
Software
Adviseurs
Bestekschrijvers
Bouwmanagement
Installatie adviseurs E
Bouwfysica
Calculators
Installatie adviseurs G/W
Bouwkundig tekenwerk
Constructeurs
Lichtadviseurs
Adviseur beveiliging
Juristen
Intermediairs, Payrolling
Aannemers
Overig
Presentatie
Instellingen / onderwijs
Overig
Om direct naar je favorieten te kunnen gaan is het nodig om eerst in te loggen.
Nieuw
Populair
Favorieten
Toon alles
Gesprek met Christian Rapp over hoogbouw in Berlijn, Den Haag en Antwerpen
Gesprek met Paul van Bergen over de verduurzaming van gebouwen
Gesprek met Ronald Huikeshoven over hoogbouw binnen gebiedsontwikkeling
Gesprek met Willemineke Hammer en Roemer Pierik over 50 jaar EGM architecten
Gesprek met Francine Houben over hoogbouw en communities
Gesprek met Paul van Bergen over de verduurzaming van gebouwen
Gesprek met Christian Rapp over hoogbouw in Berlijn, Den Haag en Antwerpen
Gesprek met Jos Melchers over binnenstedelijke verdichting en hoogbouw
Gesprek met Simone Tax over hoogbouw en wind
Gesprek met Tess Broekmans over Oostenburg
Om direct naar je favorieten te kunnen gaan is het nodig om eerst in te loggen.
Nieuw
Populair
Categorieën
Favorieten
Toon alles
Gelamour
Grootschalige renovatie met Unidek Aero Light
Zorgeloze montage Unidek Aero Riet bij bouw villa
Een Community Space voor Miele X
OCT 'De Skool', Den Burg
Meelpakhuis
Republica: een doorwaadbaar stadsblok
Lloyd Yard
Circulaire buurtschap Rivierduinen
Markt, 's Hertogenbosch
Architectuur
Woningbouw
Zorg
Hotels
Restaurants en café’s
Winkels
Sportgebouwen
Culturele gebouwen
Overheidsgebouwen
Scholen
Kantoren
Bedrijfsgebouwen
Paviljoens en kunst
Overig
Mobiliteit en infrastructuur
Trein- en metrostations
Luchthavens
Busstations
Parkeergarages
Fietsparkeren
Wegen
Bruggen
Water
Energie
Tankstations en laadstations
Waterzuivering en afvalverwerking
Overig
Stedenbouw en landschapsarchitectuur
Regionale visies
Gebiedsvisies
Plannen stedelijk weefsel
Amusementsparken en dierentuinen
Lichtontwerpen
Openbare ruimte
Pleinen
Parken
Tuinen
Speelplaatsen
Uitkijktorens
Overige (bijv. begraafplaatsen)
Om direct naar je favorieten te kunnen gaan is het nodig om eerst in te loggen.
Nieuw
Populair
Categorieën
Favorieten
Toon alles
Fixodrive® FX 50
De FX 50 heeft en gecacheerd filtervlies en laat zich op een kosteneffectieve manier leggen.
RVS kabelgaas
Transparant, flexibel en sterk
Kingspan Light + Air - Optima lamellenventilator
Thermisch gescheiden, voor RWA, ventilatie en daglicht
Kleingoederenlift KG1
Snel, betrouwbaar en geen beperking in hefhoogte en stopplaatsen.
HPL Bunker opvoerzuil
Sterk op elk oppervlak!
Buitenbanken van Douglas
Mooie buitenbanken met natuurlijke uitstraling
Rood Grof Gekamd
WF-P-0001-81
Profiled Window
Dakraam gootstukken voor sandwichdakpanelen
De H300 Huislift van TK Home Solutions
Een luxe comfortabele lift in huis
Vertico Facadekeramiek
Robuust. Onderhoudsarm. Weersbestendig. Keramisch.
Gevels
Gevelbekleding
Vliesgevels
Zonwering buiten
Isolatie
Gevelconstructies
Signing
Overig
Daken
Dakafwerkingen
Dakisolatie
Dakconstructies
Dakranden, dakgoten en HWA's
Dakramen
Lichtkoepels
Lichtstraten
Schoorstenen
Overig
Dakluiken
Ramen en deuren
Raam- en deursystemen / kozijnen
Vliesgevels
Hang- en sluitwerk
Beveiliging en luiken
Dorpels en vensterbanken
Lateien
Roosters
Glas
Dakramen
Dakkoepels
Lichtstraten
Zonwering buiten
Zonwering binnen
Buitendeuren
Binnendeuren
Postvakken en brievenbussen
Overig
Dakluiken
Trappen, liften en balustrades
Trappen
Roltrappen
Liften
Balustrades en hekwerken
Galerijen
Binnenwanden
Binnenwanden
Wandafwerking
Vloeren
Constructieve vloeren
Verhoogde vloeren
Vloerafwerkingen
Overig
Plafonds
Tegels
Lineair
Grill
Open en roosters
Naadloos
Eilanden en baffles
Plafondafwerkingen
Ophangsystemen
Overig
Klimaatplafonds
Verlichting
Binnenverlichting
Buitenverlichting
Sanitair
Kranen en douchesets
Wastafels
Douchewanden en douchebakken
Baden
Waterclosets
Accessoires
Overig
Projectinrichting
Stoelen
Banken
Tafels
Kasten
Balies
Vrijstaande wanden
Keukens
Accessoires
Overig
Cabines
Interieurbeplanting
Stoffering
Installaties
Verwarming, koeling en ventilatie
Elektrotechnische installaties
Schakelmateriaal
Domotica
Deurcommunicatie
Beveiliging
Liften
Onderhoudsinstallaties
Overig
Brandbeveiliging
Constructies
Draagconstructies
Funderingen en kelders
Overig
Brandbeveiliging
Buitenruimte
Bestratingen en verhardingen
Afwateringen
Terreinafscheidingen en geluidsschermen
Buitenmeubilair
Fietsparkeren
Terrassen
Terrasoverkappingen
Bruggen
Accessoires
Overig
Beplanting
Speeltoestellen
Software
Tekenen 2D
Modelleren 3D / BIM
Visualisatie / rendering
Parametrisch ontwerpen
Bouwfysica
Draagconstructie
Overig
Virtual Reality
Om direct naar je favorieten te kunnen gaan is het nodig om eerst in te loggen.
Nieuw
Populair
Favorieten
Toon alles
A-Imagination in Architectuur
Groot Heiligland 47, 2011 EP Haarlem
ARCHITECT@WORK Rotterdam 11-12 september 2024
Ahoy, hal 1, Ahoyweg 10, Rotterdam
Bijzondere lustrum-editie KNB Masterclass Baksteen #20 & Bonding Brick #5
Faculteit Bouwkunde, TU Delft, Berlagezaal, Julianalaan 134, Delft
Avond met Office Winhov
Pakhuis de Zwijger
AFFR Opening Night
Theater Rotterdam
ARCHITECT@WORK Rotterdam 11-12 september 2024
Ahoy, hal 1, Ahoyweg 10, Rotterdam
Designroute GLUE Amsterdam
Diverse locaties in Amsterdam
Kunstkerk Dordrecht presenteert Foto-expositie Waterberichten van Anja de Jong
Kunstkerk, Museumstraat 65, Dordrecht
‘Nature of Hope’, 11e Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam
Nieuwe Instituut, Museumpark 25, Rotterdam
AFFR Opening Night
Theater Rotterdam
Om direct naar je favorieten te kunnen gaan is het nodig om eerst in te loggen.
Nieuw
Toon alles
Design
Duurzaamheid
Gevel
Infrastructuur
Interieur
Kantoren
Leisure
Openbare ruimte
Publieke gebouwen
Scholen
Transformatie en Renovatie
Woningbouw
Zorg
Om direct naar je favorieten te kunnen gaan is het nodig om eerst in te loggen.
Nieuw
Populair
Toon alles
Architecture Internship at ADS74
Architecture Internship at ADS74
junior architects
Springtij Architecten zoekt een Bouwkundig tekenaar
Enthousiaste stagiair(e) gezocht!
Junior interieurontwerper
Junior Architect
Junior Architect & vakidioot
Interieur- retail specialist en/of architect
Junior Stedenbouwkundige
Junior interieurontwerper
Junior Architect | rudy uytenhaak + partners architecten
Om direct naar je favorieten te kunnen gaan is het nodig om eerst in te loggen.
Marcel van Engelen
Copyright: Judith van IJken
Boekcover 'De stad. Het verhaal van Amsterdam van 1980 tot vandaag'
Copyright: Uitgeverij De Bezige Bij
Marcel van Engelen
Copyright: Judith van IJken
Boekcover 'De stad. Het verhaal van Amsterdam van 1980 tot vandaag'
Copyright: Uitgeverij De Bezige Bij
Interview Marcel van Engelen: “Amsterdam ontwikkelt zich tot een sorteermachine”
24 juli, 9:46
Afgelopen voorjaar verscheen het veelgelezen boek
De stad. Het verhaal van Amsterdam van 1980 tot vandaag
. In deze stadsbiografie beschrijft auteur Marcel van Engelen de ontwikkeling die Amsterdam in de afgelopen vier decennia doormaakte van een stad in verval tot een stad die tot bloei kwam, maar ook weer in een nieuwe stedelijk crisis belandde. Architectenweb sprak er met hem over. “Er vindt nu een
vervluchtiging
van bewoners plaats in Amsterdam.”
Want Amsterdam / is poep op de stoep / en haat in de straat / je bent op je hoede
Bovenstaande regel uit de hit
Mijn stad
(1984) van Danny de Munk vormt het motto van het boek
De stad
. Hoewel het levenslied is bedoeld als ode aan Amsterdam, beschrijft het perfect de deplorabele staat van de Nederlandse hoofdstad aan het begin van de jaren tachtig. Amsterdam werd ontsierd door vervallen wijken en gebouwen, junks lagen op straat en het was de tijd van krakersrellen. Daarbij verloor de stad ongeveer 200.000 inwoners, met name doordat oorspronkelijke bewoners verhuisden naar plekken als Almere en Purmerend. Van Engelen duidt deze periode aan als een naoorlogs dieptepunt. “Het is natuurlijk lastig om voor een stad een dieptepunt aan te wijzen, want een stad is een ingewikkeld organisme. Toch denk ik dat je er voor die tijd wel degelijk van kunt spreken, omdat er veel negatieve dingen samenkwamen. Het aantal inwoners was op een dieptepunt beland, economisch ging het slecht, de werkloosheid was groot en er heerste veel onduidelijkheid over waar de economie zich naartoe bewoog. Veel oude wijken lagen er fysiek slecht bij omdat de stadsvernieuwing nog op gang moest komen. Daarnaast hing er een rauwe sfeer. De kroningsrellen van 1980 zijn er een bekend voorbeeld van, maar wat ik ook tekenend vind is dat de Utrechtsestraat, die midden in het centrum ligt, een tippelzone was.”
Stadsoorlog
Amsterdam bevond zich destijds in het laatste kwart van de zogeheten stadsoorlog, die zo’n twintig jaar duurde en met name draaide om de stadsvernieuwing. Waar de gemeente - en dan met name de dienst Stadsontwikkeling - complete wijken wilde slopen en vervangen door nieuwbouw, kwamen bewoners en partijen als monumentenbeschermers hier tegen in opstand. Het verzet begon in de Dapperbuurt en waaide later onder meer over naar de Nieuwmarktbuurt, waar de geplande sloop van woningen voor een metrolijn in 1975 tot grootschalige rellen leidden. Ook in politiek ontstond een richtingenstrijd. Met name in de PvdA, de grootste partij die bovendien de meeste bestuurders afleverde, kwam het bestaande beleid steeds meer onder vuur te liggen. De
kleinschaligen
, zoals de tegenbeweging onder aanvoering van de latere wethouder ruimtelijke ordening Michael van der Vlis werd genoemd, wonnen de strijd uiteindelijk. Nu is Michael van der Vlis geen naam die veel belletjes doet rinkelen, maar volgens Van Engelen is hij belangrijker voor Amsterdam geweest dan zijn veel bekendere collega-wethouder volkshuisvesting Jan Schaefer (‘in geouwehoer kun je niet wonen’).
“Ik durf te stellen dat Van der Vlis de belangrijkste naoorlogse bestuurder van Amsterdam was”, zegt de auteur. “Hij is verantwoordelijk voor de draai die de gemeente heeft gemaakt van het aansturen op een uiteengelegde
stad naar het werken aan een compacte stad. De oude koers was er een van doorbraken realiseren, oude wijken slopen, ruimte maken voor de auto, de binnenstad omvormen tot een zakencentrum (cityvorming) en gezinnen de stad uit leiden. Hij was degene die het ideaal van de compacte stad er doorheen joeg; een stad met veel functies door elkaar heen, een stad waar het bestaande grotendeels behouden blijft en aangevuld met nieuwbouw, een stad waar dicht opeen wordt gebouwd. Kortom, eigenlijk de stad die Amsterdam is geworden.” Van der Vlis brak ook de macht van de invloedrijke en nogal solitair opererende dienst Stadsontwikkeling, liet aparte banen voor de auto en tram aanleggen en maakte een begin met beleid voor Amsterdam als fietsstad. Hij sleet de laatste jaren van zijn leven ironisch genoeg in een woning bij de Jan Schaeferbrug op Java-eiland. “Van der Vlis was bescheiden over zijn eigen rol, maar ook heel eigenwijs en zelfbewust. Jan Schaefer was de eigenlijke burgemeester, zei hij. Schaefer trok de aandacht door zijn scherpe opmerkingen en zijn daadkracht. Onder zijn leiding kwam de woningbouw en stadsvernieuwing, die zeker tien jaar hadden stilgelegen, op gang. Op lange termijn is Van der Vlis echter belangrijker geweest voor Amsterdam, al vulden ze elkaar goed aan.”
Kanteljaar
Met het aantreden van Van der Vlis en Schaefer als wethouders kan 1978 als een kanteljaar voor Amsterdam worden beschouwd. Niet alleen omdat er vanaf dat moment beleid werd gevoerd dat was gericht op de compacte stad, ook werden sindsdien weer veel meer woningen gebouwd, die bovendien betaalbaar waren. Toch moest het heftigste deel van de stadsoorlog nog beginnen; de periode van de krakersrellen. Hoe verhouden deze zaken zich tot elkaar? “Dat is een interessante vraag. Uiteraard was er een hevige woningnood, maar grosso modo zaten het stadsbestuur en de krakers op één lijn. Schaefer en Van der Vlis waren ook voor het behoud van wijken, bouwen voor de bestaande bewoners en het creëren van gemengde en betaalbare buurten. Kraken was echter ook een tegencultuur, die zich met veel zaken bemoeide, van racisme tot het al dan niet binnenhalen van de Olympische Spelen van 1992. Daarbij richtten krakers van de jaren tachtig zich wel op individuele woningnood, maar het ging niet meer om de ruimtelijke koers van de stad of het behoud van oude wijken. Die strijd was in de jaren zeventig gestreden.”
Vanaf 1985 begon Amsterdam weer te groeien. Het vuur van de kraakbeweging doofde langzaam uit, de woningbouwproductie kwam op gang en er trokken meer nieuwe bewoners naar de stad. Waren dit in de jaren zestig vooral jongeren uit de provincie, later kwamen daar Surinaamse emigranten en Turkse en Marokkaanse gastarbeiders bij. Hoewel de laatstgenoemde groepen in de jaren tachtig ook hun gezinnen naar Amsterdam haalden, transformeerde de hoofdstad in de tweede helft van de 20
e
eeuw van een typische gezinsstad naar een jongeren- en migrantenstad. “Als je naar oude beelden van Amsterdam kijkt, zie je veel kinderen op straat. Die verdwenen min of meer uit het straatbeeld. Ook merkte je de verandering op scholen. Waren er eerst zo’n 100.000 basisschoolleerlingen in de stad, op het dieptepunt in 1985 waren dat er nog maar 50.000. Scholen moesten sluiten, maar dat gold ook voor andere functies, zoals ziekenhuizen in de stad. De plek waar wij dit interview doen, Lab111 in Oud-West, was bijvoorbeeld een laboratorium op een ziekenhuisterrein. Daarnaast zag je horeca en winkels van karakter veranderen door het nieuwe publiek dat ontstond. Eind jaren tachtig en negentig kwamen er wel weer gezinnen naar de stad door de gezinshereniging bij arbeidsmigranten, maar het duurde tot 2000 tot er nieuwe typen gezinnen naar de stad trokken. Dat waren hoogopgeleiden, die door sociale wetenschappers YUPP’s worden genoemd: Young Urban Professional Parents. Bij hen is de bakfietscultuur geboren.”
Markt krijgt grotere vinger in de pap
Voor het zover was, veranderde de zeggenschap over het bouwen en de voorwaarden waaronder er werd gebouwd in Amsterdam. Er kwamen beduidend meer koopwoningen in de stad, de huurmarkt werd geliberaliseerd en de markt kreeg een grotere vinger in de pap. Daarnaast stonden er in de stad twee Vinexwijken op de rol: IJburg en Middelveldsche Akerpolder. De omslag naar meer macht voor marktpartijen was niet altijd eenvoudig in een gemeente die gewend was om de regie te hebben bij het bouwen, maar soms lagen daar andere redenen aan ten grondslag dan je zou verwachten. Bij de transformatie van het KNSM-eiland tot woonwijk waren het juist marktpartijen die koudwatervrees toonden. “De toenmalige wethouder Louis Genet heeft daar echt wakker van gelegen. De gemeente had al plannen gemaakt, er was met ontwikkelaars en beleggers als ABP gesproken, maar die trokken zich terug. Koopwoningbouw op een afgelegen plek als KNSM-eiland, dat bovendien werd omgeven door water, vonden ze te risicovol. Je kunt het je nu niet meer voorstellen, maar de situatie was in die tijd natuurlijk ook heel anders. Er waren in Europa nog maar een paar voorbeelden van zulke herontwikkelingsprojecten, zoals Docklands in Londen. Ook ging het met Amsterdam economisch net weer wat beter, maar het is nog lang een Artikel 12-gemeente geweest, die onder curatele stond van het Rijk. Uiteindelijk hebben twee woningcorporaties de ontwikkeling van KNSM-eiland ter hand genomen en stapten marktpartijen pas later in.”
De nukken van de markt toonden zich ook toen de gemeente Amsterdam begin jaren negentig een ander deel van de zuidelijke IJ-oevers wilde herontwikkelen tot een nieuw zakencentrum. Met name op de Oostelijke Handelskade en het Oosterdokseiland moesten kantoren komen die topbedrijven zouden aantrekken, waarmee de stad na het mislukken van de plannen voor de Nieuwmarktbuurt alsnog zijn ‘city’ aan de rand van het centrum kreeg. Er werd een publiek-private samenwerking (de Amsterdam Waterfront Financieringsmaatschappij) opgetuigd en Rem Koolhaas maakte in 1992 een plan voor het gehele gebied, dat zich uitstrekt van het Westerdok tot de Oostelijke Havengebieden. Het plan sneuvelde omdat ABN AMRO, waarvoor de gemeente een kavel had gereserveerd op de kop van de Oostelijke Handselskade, zijn voorkeur gaf aan een plek aan de zuidelijke rand van de stad; de latere Zuidas. Die lag immers dichtbij Schiphol en was mede dankzij het toen nog kleine station Zuid goed bereikbaar. Hoewel het plan van Koolhaas niet is uitgevoerd, komt de opzet griezelig overeen met het uiteindelijke karakter van de zuidelijke IJ-oevers. Ook zijn elementen uit het plan, zoals een nieuwe bibliotheek (op het Oosterdokseiland) en een muziekgebouw (op de plek waar oorspronkelijk het hoofdkantoor van ABN AMRO was gepland), verwezenlijkt. Noem het visie, noem het toeval, maar feit is ook dat meerdere architecten die later in het gebied werkten deel uitmaakten van het atelier dat het Koolhaas-plan ontwikkelde. Onder hen Kees Christiaanse (KCAP), die het masterplan voor De Pakhuysen aan de Oostelijke Handelskade maakte, en Adriaan Geuze (West 8), de bedenker van het stedenbouwkundig plan voor Borneo-Sporenburg.
“Het plan van Koolhaas werd in 1992 niet enthousiast onthaald, het werd weggezet als megalomaan. Het was ook een te grootschalig plan. In combinatie met een bedrijfsleven dat een voorkeur had voor de Zuidas zou het plan hoe dan ook vroeg of laat zijn geklapt. Tegelijk heeft het plan
agenda-settend
gewerkt, de ideeën zijn doorgesijpeld in het collectieve bewustzijn. Overigens niet alleen dankzij de tientallen architecten, maar ook de bestuurders ambtenaren die bij het plan betrokken waren”, zegt Van Engelen. Een belangrijk uitgangspunt in het plan van Koolhaas was dat de gebieden die samen de zuidelijke IJ-oevers vormden een eigen karakter zouden krijgen, zelfs het KNSM-eiland en Java-eiland, die weliswaar op hetzelfde eiland liggen, maar dankzij hun stedenbouwkundige opzet en architectuur toch als verschillende eilanden aanvoelen. “Peter Defesche, die het plan voor het Westerdokseiland heeft gemaakt, vertelde mij dat het plan van Koolhaas bevrijdend werkte, omdat die de zuidelijke IJ-oevers zag als een keten van eilanden met elk een eigen karakter. Het Westerdok hoefde bijvoorbeeld niet te lijken op de nabijgelegen Houthavens. Defesche voelde zich daardoor vrij om op het Westerdokseiland, zoals hij het noemde,
carré-achtige structuren
in te tekenen.”
Van de ene naar de andere stedelijke crisis
Van Engelen schrijft dat Amsterdam in veertig jaar tijd van de ene naar de andere stedelijke crisis is gegaan. Was Amsterdam begin jaren tachtig een stad in verval die een groot deel van zijn inwoners had verloren, kan het anno 2024 worden gekenschetst als een weliswaar flink opgeknapte, maar ook ontoegankelijke stad voor mensen zonder hoge inkomens, rijke ouders of werkgever die huisvesting kan regelen. Amsterdam was in de afgelopen 25 jaar een ongekend populaire stad, waar een nieuwe generatie stedelingen op af kwam (van YUPP’s tot expats), maar waar tegelijk steeds minder plek was voor mensen zonder overdreven grote beurs. Bovendien nam de ongelijkheid onder inwoners enorm toe, mede als gevolg van gentrificatie. Toch heeft Amsterdam bepaald niet te lijden onder een gebrek aan instroom van nieuwe bewoners, ziet Van Engelen. Sterker nog, die is tot zijn verbazing groter dan ooit. “Er komen jaarlijks iets van 90.000 mensen in. Voor mij was dat echt een eyeopener. Als je kijkt naar hoe de stad in de afgelopen tien jaar is veranderd, dan zie je dat de helft van de bevolking nieuw is. Van de helft van de huidige bevolking woonde 53 procent er tien jaar geleden ook al en 47 procent nog niet, dat vind ik echt verbazingwekkend. Het problematische van de huidige situatie is dat er een
vervluchtiging
van bewoners plaatsvindt. In 2000 woonden jonge mensen, de leeftijdsgroep 18 tot 27 jaar, gemiddeld vijf jaar in Amsterdam en nu is dat gemiddeld 2,5 jaar. Sommigen kiezen daar bewust voor, andere hebben geen keus omdat ze met tijdelijke huurcontracten zitten. Nu is het tijdelijke huurcontract per 1 juli afgeschaft, maar in de afgelopen jaren was tijdelijkheid wel de norm. De stad ontwikkelt zich zo van emancipatiemachine naar een sorteermachine. Je kunt er bijna alleen nog wonen als je voldoende geld hebt of als je zoals ik al eerder een wooncarrière hebt doorlopen en al in het bezit bent van een koophuis.”
Nu heeft Amsterdam zich langzaam opgetrokken uit zijn vorige stedelijke crisis. Ziet Van Engelen ook een oplossing voor de huidige? “We hebben te maken met een wooncrisis, dat is een heel complex probleem. Wat ik wel geloof is dat de overheid en specifiek gemeente meer controle moet proberen te krijgen op ontwikkeling van de stad. Nieuwbouwgebieden worden voornamelijk gerealiseerd door marktpartijen. Hoewel dat niet per se malafide partijen zijn, is hun belang om rendement te behalen op het project. Er is maar één partij die het collectieve belang kan waarborgen en dat is de gemeente. Nu kan de gemeente vaak niet anders dan meebewegen met marktpartijen, want er ligt de ambitie of verplichting om een bepaald aantal woningen te realiseren. Dat is een perverse prikkel, want het gaat bij woningbouw zeker niet alleen om het aantal, maar ook om kwaliteit en voor wie er gebouwd wordt. Nu is de keuze vaak beperkt tot heel klein of heel duur wonen. De vraag is hoe lang bewoners van zulke huizen in de stad blijven wonen.”
Vorig jaar is ook een stadsbiografie van Rotterdam verschenen. Architectenweb
interviewde destijds de schrijver van dat boek
, Arjen van Veelen.
Trefwoorden
stad
marcel van engelen
amsterdam
Best gelezen
1
Vijf nominaties voor de prijs voor Architect van het Jaar 2024
maandag, 2 september
2
Nominaties Woongebouw van het Jaar 2024 bekend
woensdag, 4 september
3
Robbrecht en Daem dreigt gemeente en Boijmans met rechter om sloop vleugel
dinsdag, 3 september
4
Team Ballast Nedam Development wint tender toren en woonblok bij Amstelstation
maandag, 2 september
5
Bouw woontoren Highlight bij station Eindhoven aanstaande
donderdag, 5 september
Gerelateerde nieuwsberichten
Huur middeldure woningen in Amsterdam mag omhoog om aanjagen bouw
19 juli
Arcadis: Amsterdam en Rotterdam bovenaan lijst duurzaamste steden
12 juni
Meer dagjesmensen bezochten Amsterdam vorig jaar
3 juni
Amsterdam gaat meer woningen voor ouderen geschikt maken
19 april
Amsterdam verbiedt bouw nieuwe hotels
18 april
In 2023 minder woningen in aanbouw in Amsterdam dan gehoopt
14 februari
Amsterdam wil door middel van verdichting 20.000 woningen bouwen
1 februari
'Dit is het moment om een visie te ontwikkelen voor vernieuwing van Buitenveldert’
20 december 2023
Schrijver Arjen van Veelen: Rotterdam is in de greep van het vierkante denken
13 maart 2023
Huur middeldure woningen in Amsterdam mag omhoog om aanjagen bouw
19 juli
Arcadis: Amsterdam en Rotterdam bovenaan lijst duurzaamste steden
12 juni
Meer dagjesmensen bezochten Amsterdam vorig jaar
3 juni
Amsterdam gaat meer woningen voor ouderen geschikt maken
19 april
Amsterdam verbiedt bouw nieuwe hotels
18 april
In 2023 minder woningen in aanbouw in Amsterdam dan gehoopt
14 februari
Amsterdam wil door middel van verdichting 20.000 woningen bouwen
1 februari
'Dit is het moment om een visie te ontwikkelen voor vernieuwing van Buitenveldert’
20 december 2023
Schrijver Arjen van Veelen: Rotterdam is in de greep van het vierkante denken
13 maart 2023
Toon alles
Andere nieuwsberichten
Rotterdamse bureaus winnen prijsvraag voor woonwijk Landsberg am Lech
6 september, 3:47
Het winnende voorstel behelst meer dan tweehonderd betaalbare woningen in een natuurlijke en collectieve beheerde omgeving. De materialen waarmee de woningen worden gebouwd, worden geoogst op de locatie.
Houten gebouw met kasgevel voor energiecoöperatie Deltawind
6 september, 11:29
In het Zuid-Hollandse Oude Tonge is een gebouw voor energiecoöperatie Deltawind in gebruik genomen. Het houten gebouw, naar een ontwerp van RO&AD Architecten, staat op poten om eronder en rondom zoveel mogelijk groen te kunnen realiseren.
Studio Rianknop geeft woning volledig nieuw, speels en kleurig interieur
5 september, 4:03
Voor een kleine tussenwoning aan de Slatuinenweg in Amsterdam-West heeft studio Rianknop een compleet nieuw interieur ontworpen. Het resultaat is speels, kleurrijk en bevat verrassende elementen.
Bouw woontoren Highlight bij station Eindhoven aanstaande
5 september, 11:50
Naar verwachting wordt dit najaar gestart met de bouw van woontoren Highlight bij het Eindhovense Stationsplein. De 75 meter hoge toren Highlight biedt plek aan 192 huurwoningen en verschillende voorzieningen.
Babel Festival kijkt naar toekomst van jubilerende gemeente Zaanstad
6 september, 1:49
Hoe zal Zaanstad eruitzien als het in 2074 zijn honderdjarig bestaan als gezamenlijke gemeente viert?
20.000 huizen krijgen warmte uit grootste Nederlandse warmtepomp
6 september, 9:33
Zo'n 20.000 huishoudens in de provincie Utrecht kunnen vanaf vrijdag gebruikmaken van warmte uit gebruikt warm water dat is gezuiverd.
Koepel studentenverenigingen wil inzetten op bouw studentenhuizen
5 september, 2:16
Bij het oplossen van de tekorten in de studentenhuisvesting ligt de focus nu te veel op zelfstandige woonruimte, vindt de LKvV.
Woninghuren stegen in juli het sterkst in ruim dertig jaar
5 september, 10:13
De huren van sociale huurwoningen zijn volgens het CBS het hardst gestegen.
Muamer Tabakovic associate partner bij Groosman architecten
4 september, 2:51
Architect en stedenbouwkundige Muamer Tabakovic is per 1 september 2024 in dienst getreden bij Groosman architecten als associate partner.
Landbouwminister Wiersma breekt met natuurbeleid van voorganger
4 september, 9:46
Het Nationaal Programma Landelijk Gebied komt in zijn huidige vorm te vervallen.
Ga naar het nieuws-archief
Ronnie Weessies
Redacteur
0
0
0
0
Voor een optimale gebruikservaring plaatst Architectenweb functionele cookies. Wat de verschillende cookies precies doen leggen we uit in een
overzicht
. Cookies van social media kun je optioneel
aanzetten
.
Akkoord
Instellingen
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan
Feedback
Feedback
Wij horen graag jouw feedback. Laat je reactie achter en eventueel jouw e-mail adres.
Reactie
Verstuur