Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Nederland als vegan-land heeft vele positieve effecten

15 april 2024, 16:24

Stel: iedereen eet geheel plantaardig en de import van veevoer komt tot stilstand. Wat betekent dit voor Nederland? Strootman Landschapsarchitecten en de Universiteit Leiden onderzochten het en concluderen: meer ruimte voor natuur, biodiversiteit, klimaatadaptatie en recreatie, meer rechtvaardigheid en positieve effecten voor de economie.

Veganisten streven ernaar geen dieren, of iets dat van dieren afkomstig, te eten of gebruiken. Ze eten geen vlees en, nuttigen ook geen zuivelproducten en gebruiken geen leer, bont, dons en gelatine, bijvoorbeeld, of producten waarvoor dierproeven zijn gedaan. Nederland als veganistisch land; Strootman Landschapsarchitecten en de Universiteit Leiden onderzochten waarin dat zou kunnen resulteren.

“Het is een denkoefening, geen plan”, benadrukt Strootman Landschapsarchitecten. Centrale thema’s in het ontwerpende onderzoek zijn klimaatrechtvaardigheid en ruimtegebruik. In het ontwerpende onderzoek is veganisme vooral opgevat als een streven naar niet-dierlijke voedselvoorziening; de keuzes voor dieet en productiemethoden blijken daarbij sterk gekoppeld aan het ruimtevraagstuk in ons land. “Radicaler geformuleerd: Nederland kent geen tekort aan ruimte”, stelt het architectenbureau prikkelend.

Het Nederlandse landbouwsysteem is gericht op export: 80% van het hier geproduceerde voedsel wordt geëxporteerd, terwijl 75% van ons voedsel in de supermarkt juist is geïmporteerd, zeggen de onderzoekers. In (ook) eigen land gaat de hoge concentratie van vee en intensieve voedselproductie gepaard met veel afwenteling: stankoverlast, luchtvervuiling, eutrofiëring, broeikasgassen, bodemdaling, bodemdegradatie, problemen met dierenwelzijn, et cetera.

Ons huidige voedselsysteem legt daarnaast een grote claim op grond buiten Nederland. Dat leidt daar bijvoorbeeld tot ontbossing, met alle negatieve gevolgen voor biodiversiteit, milieu en klimaat.

Bovendien betekenen de negatieve effecten die het systeem wereldwijd heeft ook onrechtvaardigheid tegenover kwetsbare groepen en de komende generaties. Zo zijn mensen met een laag inkomen relatief vaak de dupe, omdat zij zich minder goed kunnen beschermen tegen de gevolgen van het veranderende klimaat en de slechtere milieukwaliteit, aldus de onderzoekers.

Het kan anders
Het ontwerpende onderzoek gaat uit van een veganistisch dieet en een gezonde hoeveelheid voedsel volgens de Schijf for Life, een voedingsadvies dat aansluit op klimaat-, milieu-, en gezondheidsdoelen. Verder gaat het onderzoek uit van aanzienlijk minder voedselverspilling ten opzichte van nu (daar moet dus ook iets aan gebeuren), een aanzienlijk minder gebruik van kunstmest en geen gebruik van bestrijdingsmiddelen.

Aan elke voedingscategorie binnen de Schijf for Life (vet, eiwit, zetmeel, groente & fruit) hebben de onderzoekers verschillende voorbeeldgewassen gekoppeld die in Nederland kunnen worden geteeld. Volgens de architecten en de universiteit betekent de – gehele of nagenoeg gehele – verdwijning van veeteelt uit Nederland niet de ondergang van de agrarische sector. Integendeel: “Er moeten dan juist meer boeren bij.”

Voldoende ruimte
Uit het onderzoek blijkt volgens de landschapsarchitecten en de universiteit dat binnen onze landsgrenzen, op natuurinclusieve wijze, een gezond en volledig plantaardig dieet kan worden geproduceerd voor 20 miljoen Nederlanders. Tegelijkertijd blijft er nog voldoende ruimte over om diverse maatschappelijke ambities in te vullen, zoals het behalen van natuurdoelen, het verbeteren van de landschappelijke kwaliteit, het vergroenen van de steden en het opvangen van de bevolkingsgroei, stellen de onderzoekers.

Een omslag naar een veganistisch Nederland zou positief uitpakken voor het klimaat, voor de natuur, klimaatrechtvaardigheid, welzijn en gezondheid van mensen en dieren - en ook nog eens voor de economie, aldus het onderzoek. Econoom Max van der Sleen maakte een Maatschappelijke Kosten-Baten Analyse (MKBA) en becijferde dat Nederland als vegan-land de potentie heeft om de landelijke economie over een periode van 20 tot 25 jaar zo op en om te bouwen dat de brede welvaart in Nederland toeneemt.

Onderzoekers
Het ontwerpend onderzoek werd uitgevoerd door Strootman Landschapsarchitecten (Berno Strootman, Lotte Embregts, Lisa Peters) en het Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden (CML) (Joran Lammers, Jan Willem Erisman). Het is financieel mogelijk gemaakt door de Van Eesteren-Fluck & Van Lohuizen Stichting, die teams van deskundigen uit de drie domeinen van ruimtelijk ontwerp, onderzoek en beleid opriep om te onderzoeken hoe de klimaattransitie in onze leefomgeving op rechtvaardige wijze kan worden vormgegeven.

Het rapport kan hier worden gedownload

Trefwoorden

veganistisch klimaat ontwerpend onderzoek voedselsysteem universiteit leiden van eesteren-fluck & van lohuizen stichting veeteelt landbouw natuur strootman landschapsarchitecten agrocultuur milieu centrum voor milieuwetenschappen leiden

1	Genomineerden BNA Beste Gebouw van het Jaar 2026 bekend dinsdag, 28 april
2	Architectenweb symposium: samenwerken op kantoor dinsdag, 28 april
3	MVRDV en Diamond Schmitt ontwerpen tweede gebouw voor universiteit Toronto dinsdag, 28 april
4	Groosman heeft 'eigen' Coolse Poort in centrum Rotterdam gerenoveerd woensdag, 29 april
5	Bouwvergunning voor torens MVRDV op Tour & Taxis-terrein Brussel donderdag, 30 april

Gerelateerde nieuwsberichten

Commissie vindt kabinetsplannen voor landelijk gebied onvoldoende

16 april 2024

CRa pleit bij kabinet voor 'New Deal' tussen boer en maatschappij

10 september 2020

Van der Leeuwprijs 2022 toegekend aan De Voedseltuin

4 november 2022

Welke functies vervult de supermarkt in de toekomst?

28 oktober 2022

Agrotopia – publiek toegankelijke kas voor onderzoek naar stedelijke voedselproductie

25 januari 2022

CBS: minder natuur en bos in Nederland, meer plekken bebouwd

3 mei 2024

Kindcentrum met openbare route naar het voedselbos

10 augustus 2021

Kraaijvanger en Braaksma & Roos presenteren World Food Center Experience

23 juli 2021

Bouwkunde-kantine TU Delft wordt geheel vegetarisch

4 mei 2021

EU-natuurherstelwet komt er tóch, landen stemmen in

17 juni 2024

Circulair paviljoen voor eten in de toekomst

28 augustus 2018

RIVM: klimaatverandering raakt mensen in bestaansonzekerheid hard

28 november 2024

Subsidie provincie Utrecht om landbouwgrond om te vormen naar bos

26 juni 2024

Bestemmingsplan noordelijk deel Hembrugterrein onherroepelijk

14 juni 2023

Strootman Landschapsarchitecten wint aanbesteding variantenstudie zoet-zoutovergang Afsluitdijk

14 februari 2023

Strootman Landschapsarchitecten wint tender bij nieuwe wijk in Barendrecht

25 mei 2022

Strootman en De Zwarte Hond maken masterplan voor Twents TSB-terrein

12 mei 2021

Strootman Landschapsarchitecten maakt visie voor passantenhaven Lochem

6 mei 2021

Nederlandse onderneming lanceert internationale architectuurprijsvraag voor 'landmark' klimaatactie

15 januari 2025

Groningen met Groenplan genomineerd voor Innovatiehoofdstad Europa

6 augustus 2020

Strootman Landschapsarchitecten krijgt opdracht voor woonwijk Zuidlaren

31 juli 2020

Team met FARO en Strootman wint tender in Leeuwesteyn Utrecht

28 april 2020

Eurocommissaris bepleit bescherming goede landbouwgrond

24 maart 2025

Toon alles

Andere nieuwsberichten

'Stuttende' en contrasterende installatie voor Besiendershuis Nijmegen

Gisteren, 15:52

Bij het Besiendershuis in Nijmegen is afgelopen maand een door Frank Havermans ontworpen kunstinstallatie geopend. Het bouwwerk is gerealiseerd ter viering van het vijfhonderdjarig jubileum van het bijzondere huis in het centrum van de Keizerstad.

Specht architectuur en stedenbouw toont met meergeneratiehofje alledaagse woongemeenschappelijkheid

Gisteren, 14:25

Het meergeneratiehofje met sociale huurwoningen in Stedum is een bijdrage aan de zoektocht naar alledaagse gemeenschappelijkheid in het wonen in Nederland.

Mobiliteitshub van gerecycled tropisch hardhout voor Tholen

Gisteren, 11:41

In het Zeeuwse Tholen is een mobiliteitshub naar ontwerp van RO&AD Architecten opgeleverd. Het gebouw, dat is geheel is gemaakt van gerecycled tropisch hardhout, fungeert als knooppunt voor bussen en fietsers.

Kleurrijke textielinstallatie van Simone Post voor entreegebied Centraal Museum

Gisteren, 09:05

Voor Patchwork Post heeft ontwerper Simone Post objecten en kunstwerken uit de museumcollectie vertaald naar diverse werken in textiel.

Verzet natuurorganisaties tegen stroomkabel via Schiermonnikoog

Gisteren, 16:39

Negen natuurorganisaties maken zich grote zorgen over het plan om stroom van een nieuw windpark op de Noordzee via Schiermonnikoog aan land te brengen.

ING: huizenprijzen stijgen dit jaar niet verder door hoger aanbod

Gisteren, 13:03

Na jaren van groei is het voor het eerst in lange tijd dat een bank verwacht dat de huizenmarkt niet verder groeit.

TenneT mag datacenteraansluiting uitstellen om vol stroomnet

Gisteren, 10:11

Een projectontwikkelaar van een datacenter bij Schiphol klaagde hierover en spande een kort geding aan.

Brabant investeert 1,4 miljoen in waterfilter in Vlaanderen

30 april, 3:51

Het fosfaatfilter moet vervuild grondwater op een natuurlijke manier zuiveren voordat het naar het Nederlandse natuurgebied de Groote Meer bij Ossendrecht stroomt.