Rechter: omwonenden Schiphol onvoldoende beschermd tegen geluidshinder

21 maart 2024, 11:10

De Staat heeft de belangen van omwonenden rond Schiphol ‘stelselmatig onrechtmatig’ ondergeschikt gesteld aan die van de luchtvaart. Dat heeft de rechtbank in Den Haag woensdag bepaald. De rechter stelt dat de Nederlandse overheid daarmee in strijd handelde met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Centraal in de zaak, die werd aangespannen door omwonenden van Schiphol, stond de handhaving op geluidshinder door de overheid.

Daarin is de Staat sinds 2010 tekortgeschoten waarbij onrechtmatig is gehandeld, stelt de rechter. Zo is er sinds dat jaar gewerkt met ‘tijdelijke regelingen en conceptregelingen die niet door de wetgever zijn aangenomen of niet in werking zijn getreden’. Daarom is het volgens de rechtbank niet duidelijk op welke normen nu precies is gehandhaafd. De Staat moet nu binnen twaalf maanden de geldende wet- en regelgeving toepassen en handhaven. Dat is het Luchthavenverkeerbesluit (LVB) uit 2008.

Het beleid dat er lag, is bovendien gebaseerd op geluidsmeetpunten ‘waarvan al sinds 2005 duidelijk is dat die geen volledig beeld geven van (de spreiding en ernst van) de geluidsoverlast’, aldus de rechter. “Daarbij komt dat in de handelswijze van de Staat steeds de ‘hubfunctie’ en de groei van Schiphol voorop zijn gesteld en eerst zijn gewaarborgd. Pas daarna werd gekeken hoe tegemoet kon worden gekomen aan de belangen van omwonenden en anderen.”

Niet op de juiste wijze uitgevoerd
De belangenafweging die de Staat had moeten maken, wordt voorgeschreven door het EVRM. De rechter erkent dat lidstaten van dit verdrag een bepaalde mate van beleidsvrijheid hebben voor politieke keuzes. Maar deze afweging is niet op de juiste wijze uitgevoerd. “Het beleidsvormingsproces moet wel eerlijk zijn en zodanig dat belangen van het individu op passende wijze worden gerespecteerd”, oordeelt de rechter. Het gaat dan bijvoorbeeld om de inmenging in de persoonlijke levenssfeer van omwonenden, door geluidsoverlast en slaapverstoring.

Deze groep omwonenden is overigens groter dan de groep waarvan de Staat de belangen in eerdere onderzoeken heeft meegenomen. Om de geluidshinder van Schiphol in kaart te brengen, wordt namelijk gekeken naar een specifiek gebied rond de luchthaven. De mensen die binnen dit gebied wonen hadden toegang tot rechtsbescherming, die daarbuiten niet. De rechter oordeelt dat de Staat deze bescherming mogelijk moet maken voor ‘alle mensen die ernstige geluidshinder en/of slaapverstoring ondervinden’.

Glashelder
Het kabinet erkent dat er meer aandacht moet komen voor omwonenden en het terugdringen van geluidshinder rond Schiphol. Dat laat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat weten in reactie op de uitspraak van de rechter. “Het oordeel van de rechter is glashelder”, wil het ministerie verder alleen kwijt. Het departement gaat het vonnis nu eerst bestuderen, aldus een woordvoerder.

Schiphol vindt het belangrijk dat er op korte termijn duidelijkheid komt voor zowel omwonenden als de luchtvaartsector, laat de luchthaven weten. Tegelijkertijd benadrukt Schiphol ook minder overlast na te streven. Zo werden eerder al plannen gepresenteerd om vluchten in de nacht te weren. Ook wil Schiphol de meest lawaaiige toestellen niet meer toelaten. “Daar blijven we ons onverminderd voor inzetten”, zegt de luchthaven over die plannen.

Omwonenden 'heel gelukkig' met uitspraak
Advocaat Channa Samkalden laat namens de omwonenden weten dat zij ‘heel gelukkig’ zijn met de uitspraak. Volgens haar moet de Staat nu aan de slag met het terugbrengen van het aantal vliegbewegingen naar de situatie in 2008 en zorgen voor effectieve rechtsbescherming voor omwonenden en voor alle mensen die hinder ondervinden.

Daarnaast wijst ze erop dat er nooit een goede belangenafweging is geweest tussen de omwonenden en de economie. “Over dat punt is er geen concrete opdracht gekomen, maar met dat onrechtmatige handelen moet de Staat ook wat”, aldus Samkalden.

Bron: ANP

Trefwoorden

luchthaven schiphol geluidshinder geluid vlieglawaai

1	2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij maandag, 29 december
2	2025 in tien columns door Joost Ector maandag, 29 december
3	2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland dinsdag, 30 december
4	2025 in tien columns door Marjolein van Eig dinsdag, 30 december
5	Architectenweb Awards 2025 – een terugblik woensdag, 31 december

Gerelateerde nieuwsberichten

Vernieuwing voor busstation Schiphol

18 maart 2024

Amsterdamse erepenning voor Jan Benthem en Mels Crouwel

16 februari 2024

Luchthavens kunnen volgens minister zonder natuurvergunning

17 juni 2024

Bouwbedrijven slepen Schiphol voor de rechter om bouw A-pier

12 december 2023

Minder nachtvluchten op Schiphol, ban op luidste vluchten in nacht

27 mei 2024

Studie: fijnstof luchtvaart risico voor miljoenen Europeanen

25 juni 2024

Schiphol wordt opgeknapt met 'inhaalslag' van drie miljard euro

2 oktober 2023

Royal Schiphol Group ondertekent convenant Schoon en Emissieloos Bouwen

3 juli 2024

Schiphol heeft weer vergunning om stikstof uit te stoten

27 september 2023

Doortrekken Noord-Zuidlijn onzeker na miljardenbezuiniging

21 september 2023

Nog meer uitstel Lelystad Airport: besluit is aan volgend kabinet

8 september 2023

Kabinet wil 25 miljoen ophalen voor geluidsisolatie rond Schiphol

17 oktober 2024

Minister Harbers zet definitief streep door tweede Kaagbaan

12 juni 2023

Miljardeninvestering Schiphol om tevredenheid passagiers te vergroten

30 augustus 2024

Strategiedirecteur Schiphol vertrekt na ‘verschil van inzicht’

31 oktober 2024

Onderzoek: geluidsoverlast rond luchthavens daalt door anders te bouwen

20 februari 2023

Bestuur Flevoland: te vroeg voor alternatieven Lelystad Airport

1 februari 2024

Schiphol zoekt architecten om luchthaven consistentere uitstraling te geven

6 december 2024

Studie: minder vluchten Schiphol schaden vestigingsklimaat niet

5 februari 2025

Bouwbedrijf: Schiphol verzuimde uitgewerkt ontwerp A-pier te leveren

7 april 2025

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein

24 december 2025, 9:00

Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.

Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher

23 december 2025, 12:00

Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.

Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen

22 december 2025, 11:20

De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.

Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor

19 december 2025, 3:15

De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.

Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!

24 december 2025, 1:00

Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.

Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven

23 december 2025, 5:00

"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.

DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk

19 december 2025, 4:03

DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.