Rechter: omwonenden Schiphol onvoldoende beschermd tegen geluidshinder

21 maart 2024, 11:10

De Staat heeft de belangen van omwonenden rond Schiphol ‘stelselmatig onrechtmatig’ ondergeschikt gesteld aan die van de luchtvaart. Dat heeft de rechtbank in Den Haag woensdag bepaald. De rechter stelt dat de Nederlandse overheid daarmee in strijd handelde met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Centraal in de zaak, die werd aangespannen door omwonenden van Schiphol, stond de handhaving op geluidshinder door de overheid.

Daarin is de Staat sinds 2010 tekortgeschoten waarbij onrechtmatig is gehandeld, stelt de rechter. Zo is er sinds dat jaar gewerkt met ‘tijdelijke regelingen en conceptregelingen die niet door de wetgever zijn aangenomen of niet in werking zijn getreden’. Daarom is het volgens de rechtbank niet duidelijk op welke normen nu precies is gehandhaafd. De Staat moet nu binnen twaalf maanden de geldende wet- en regelgeving toepassen en handhaven. Dat is het Luchthavenverkeerbesluit (LVB) uit 2008.

Het beleid dat er lag, is bovendien gebaseerd op geluidsmeetpunten ‘waarvan al sinds 2005 duidelijk is dat die geen volledig beeld geven van (de spreiding en ernst van) de geluidsoverlast’, aldus de rechter. “Daarbij komt dat in de handelswijze van de Staat steeds de ‘hubfunctie’ en de groei van Schiphol voorop zijn gesteld en eerst zijn gewaarborgd. Pas daarna werd gekeken hoe tegemoet kon worden gekomen aan de belangen van omwonenden en anderen.”

Niet op de juiste wijze uitgevoerd
De belangenafweging die de Staat had moeten maken, wordt voorgeschreven door het EVRM. De rechter erkent dat lidstaten van dit verdrag een bepaalde mate van beleidsvrijheid hebben voor politieke keuzes. Maar deze afweging is niet op de juiste wijze uitgevoerd. “Het beleidsvormingsproces moet wel eerlijk zijn en zodanig dat belangen van het individu op passende wijze worden gerespecteerd”, oordeelt de rechter. Het gaat dan bijvoorbeeld om de inmenging in de persoonlijke levenssfeer van omwonenden, door geluidsoverlast en slaapverstoring.

Deze groep omwonenden is overigens groter dan de groep waarvan de Staat de belangen in eerdere onderzoeken heeft meegenomen. Om de geluidshinder van Schiphol in kaart te brengen, wordt namelijk gekeken naar een specifiek gebied rond de luchthaven. De mensen die binnen dit gebied wonen hadden toegang tot rechtsbescherming, die daarbuiten niet. De rechter oordeelt dat de Staat deze bescherming mogelijk moet maken voor ‘alle mensen die ernstige geluidshinder en/of slaapverstoring ondervinden’.

Glashelder
Het kabinet erkent dat er meer aandacht moet komen voor omwonenden en het terugdringen van geluidshinder rond Schiphol. Dat laat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat weten in reactie op de uitspraak van de rechter. “Het oordeel van de rechter is glashelder”, wil het ministerie verder alleen kwijt. Het departement gaat het vonnis nu eerst bestuderen, aldus een woordvoerder.

Schiphol vindt het belangrijk dat er op korte termijn duidelijkheid komt voor zowel omwonenden als de luchtvaartsector, laat de luchthaven weten. Tegelijkertijd benadrukt Schiphol ook minder overlast na te streven. Zo werden eerder al plannen gepresenteerd om vluchten in de nacht te weren. Ook wil Schiphol de meest lawaaiige toestellen niet meer toelaten. “Daar blijven we ons onverminderd voor inzetten”, zegt de luchthaven over die plannen.

Omwonenden 'heel gelukkig' met uitspraak
Advocaat Channa Samkalden laat namens de omwonenden weten dat zij ‘heel gelukkig’ zijn met de uitspraak. Volgens haar moet de Staat nu aan de slag met het terugbrengen van het aantal vliegbewegingen naar de situatie in 2008 en zorgen voor effectieve rechtsbescherming voor omwonenden en voor alle mensen die hinder ondervinden.

Daarnaast wijst ze erop dat er nooit een goede belangenafweging is geweest tussen de omwonenden en de economie. “Over dat punt is er geen concrete opdracht gekomen, maar met dat onrechtmatige handelen moet de Staat ook wat”, aldus Samkalden.

Bron: ANP

Trefwoorden

luchthaven schiphol geluidshinder geluid vlieglawaai

1	Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik woensdag, 11 november
2	Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven woensdag, 11 november
3	Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau dinsdag, 10 november
4	Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026 woensdag, 11 november
5	Houten woongebouw verlevendigt achterkant van winkelcentrum maandag, 9 november

Gerelateerde nieuwsberichten

Vernieuwing voor busstation Schiphol

18 maart 2024

Luchthavens kunnen volgens minister zonder natuurvergunning

17 juni 2024

Amsterdamse erepenning voor Jan Benthem en Mels Crouwel

16 februari 2024

Studie: fijnstof luchtvaart risico voor miljoenen Europeanen

25 juni 2024

Minder nachtvluchten op Schiphol, ban op luidste vluchten in nacht

27 mei 2024

Bouwbedrijven slepen Schiphol voor de rechter om bouw A-pier

12 december 2023

Royal Schiphol Group ondertekent convenant Schoon en Emissieloos Bouwen

3 juli 2024

Schiphol wordt opgeknapt met 'inhaalslag' van drie miljard euro

2 oktober 2023

Schiphol heeft weer vergunning om stikstof uit te stoten

27 september 2023

Doortrekken Noord-Zuidlijn onzeker na miljardenbezuiniging

21 september 2023

Kabinet wil 25 miljoen ophalen voor geluidsisolatie rond Schiphol

17 oktober 2024

Nog meer uitstel Lelystad Airport: besluit is aan volgend kabinet

8 september 2023

Strategiedirecteur Schiphol vertrekt na ‘verschil van inzicht’

31 oktober 2024

Miljardeninvestering Schiphol om tevredenheid passagiers te vergroten

30 augustus 2024

Minister Harbers zet definitief streep door tweede Kaagbaan

12 juni 2023

Onderzoek: geluidsoverlast rond luchthavens daalt door anders te bouwen

20 februari 2023

Schiphol zoekt architecten om luchthaven consistentere uitstraling te geven

6 december 2024

Bestuur Flevoland: te vroeg voor alternatieven Lelystad Airport

1 februari 2024

Studie: minder vluchten Schiphol schaden vestigingsklimaat niet

5 februari 2025

Bart Smolders wordt nieuwe chef infrastructuur bij Schiphol

12 januari

Bouwbedrijf: Schiphol verzuimde uitgewerkt ontwerp A-pier te leveren

7 april 2025

Commissie: milieustudie Schiphol schiet tekort voor omwonenden

15 mei

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam

13 november, 3:47

Op de Peperkliplocatie in Schiedam-Oost, waar nu nog een basisschool staat, komt een dubbel blok met onder meer 232 woningen. MoederscheimMoonen Architects en Orange Architects ontwerpen elk een deel van het Peperkwartier.

Tentoonstelling van OMA/AMO onderzoekt rol en betekenis van winkelcentra

13 november, 1:21

‘The Mall’ toont inzichten uit recent onderzoek van OMA/AMO naar de invloed van het winkelcentrum als architectonische en stedenbouwkundige typologie.

Woningbouwproject Verra van MVRDV in Boston opgeleverd

13 november, 11:48

In de Amerikaanse stad Boston is een wooncomplex met 343 appartementen naar ontwerp van MVRDV voltooid. Het uit twee gebouwen bestaande Verra bevindt zich op de nieuwe Enterprise Research Campus.

Speeltoestel Aldo van Eyck in tuin Burgerweeshuis geplaatst

12 november, 3:13

De plaatsing maakt deel uit van de ecologische en cultuurhistorische herinrichting van de buitenruimte rond het Burgerweeshuis, waarbij het oorspronkelijke ontwerp en gedachtegoed van Van Eyck als inspiratiebron dienen.

Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026

13 november, 2:15

Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.