Pilot de Marne

Pilot Salland

Pilot Krimpenerwaard

CRa presenteert resultaten pilots duurzame landbouw

24 juli 2020, 12:30

Het College van Rijksadviseurs (CRa) heeft drie pilots uitgevoerd om te onderzoeken hoe een transitie van landbouw vorm kan krijgen. In de regio’s de Marne (provincie Groningen), Salland (Overijssel) en de Krimpenerwaard (Zuid-Holland) hebben verschillende partijen onderzocht hoe vormen van landbouw gecreëerd kunnen worden die boeren bestaanszekerheid verschaft in een aantrekkelijk en gezond landschap.

Het College van Rijkadviseurs heeft in 2018 Panorama Nederland gepresenteerd, waarin we pleiten voor een New Deal tussen boer en maatschappij. Naast een eerlijker inkomen voor de boer heeft de New Deal als opbrengst schoon water en schone lucht, een gezonde bodem, meer biodiversiteit en een aantrekkelijk en toegankelijk landschap.

Om uit te vinden hoe zo’n New Deal er in verschillende regio’s concreet uit zou kunnen zien, zijn drie regio’s met andere landschapstypen uitgekozen voor de pilot: klei (de Marne), zand (Salland) en veen (Krimpenerwaard). Het CRA heeft de pilots uitgevoerd met onder meer boeren, andere lokale partijen, drie landschapsbureaus, het Louis Bolkinstituut en het Kenniscentrum Landschap van de Rijksuniversiteit Groningen.

Samenvatting pilot de Marne:
In de noordelijke kleischil, grenzend aan de Waddenzee en het Lauwersmeer, ligt de regio De Marne. De vruchtbare zeeklei in combinatie met het milde klimaat maken van De Marne één van de beste landbouwgebieden ter wereld. De afgelopen decennia heeft het gebied zich echter steeds meer gespecialiseerd in een beperkt aantal gewassen. De intensieve landbouw van vandaag de dag leidt tot opgaves op het gebied van bodemkwaliteit, gesloten kringlopen, biodiversiteit, waterkwaliteit en waterkwantiteit.

De pilot bevat een perspectief voor 2050 waarin landbouw en landschap stevig met elkaar verweven zijn. De Marne kent een robuuste ecologische dooradering met akkerranden, verbrede maren en ecologisch beheerde dijken. De duurzaam beheerde bodem vormt de basis voor een minimaal gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen en kunstmest. De akkerbouwer en melkveehouder wisselen grondstoffen, producten en diensten uit. Het perspectief vraagt echter om een grote omslag ten opzichte van de huidige bedrijfsvoering. De pilot bevat ook een aantal concrete stappen en adviezen naar de overheid.

Flux landscape architecture was als landschapsbureau betrokken bij de pilot

Samenvatting pilot Salland
Salland – gelegen in Overijssel - kent een grote landschappelijke diversiteit; de IJssel en haar uiterwaarden, oeverwallen, marken, enken, jonge ontginningen, dekzandruggen en de weteringen die door het gebied lopen. Deze diversiteit staat echter onder druk. Het systeem van voedselproductie stuurt aan op efficiëntie van productie, met kleine marges en met een voortschrijdende schaalvergroting tot gevolg. Tegelijk staan het landschap en de landbouw onder druk door een scala aan maatschappelijke opgaven: de stikstofproblematiek, afname van biodiversiteit, klimaatadaptatie en –mitigatie en wateropgaven.

Het perspectief voor 2050 toont hoe in Salland een nieuwe balans gerealiseerd kan worden tussen landschap, schaalgrootte en agrarisch landgebruik. Vernieuwende agrarische bedrijfsmodellen ondersteunen de landschappelijke diversiteit en waarden. Het landschap, de bodem en (natuurlijke) waterhuishouding vormen het vertrekpunt voor de landbouw en scheppen de randvoorwaarden. Dorps- en stadsranden worden beter verweven met het landelijk gebied en in de lagere, nattere delen langs de weteringen en in kwelzones ontstaat een zelfregulerend watersysteem waar natte natuur gecombineerd wordt met landbouw.

NOHNIK architecture and landscapes was als landschapsbureau betrokken bij de pilot

Samenvatting pilot Krimpenerwaard
Het veenweidegebied in de Krimpenerwaard behoort tot een van de meest waardevolle en kenmerkende landschappen van ons land. De opgaven waar de landbouwsector als geheel voor staat, zoals verduurzamen en de reductie van stikstof, komen in de Krimpenerwaard samen met specifieke gebiedsopgaven zoals het tegengaan van CO2 emissies en bodemdaling in het veen en de zorg voor weidevogels en biodiversiteit.

De zoektocht in de pilot was om een vorm te vinden van landschapsinclusieve melkveehouderij met minimale bodemdaling en het zo ver mogelijk halen van maatschappelijke opgaven. Er wordt vandaag de dag al met relatief hoge peilen geboerd in de Krimpenerwaard, op die kennis en kunde kan worden voortgebouwd. Melkveehouderij blijft de drager in het gebied. Een slimme landschappelijke zonering van de polder, met huiskavels, veldkavels en natuurkavels, ondersteunt de ontwikkeling van kringloopbedrijven. Het karakteristieke veenweidenlandschap wordt ook in 2050 door de boeren beheerd.

van Paridon x de Groot was als landschapsbureau betrokken bij de pilot

Trefwoorden

landbouw flux landscape architecture de marne college van rijksadviseurs van paridon x de groot landschapsarchitecten panorama nederland salland krimpenerwaard nohnik architecture and landscapes platteland

1	Nederlands Fotomuseum opent deuren in gerenoveerd pakhuis Santos woensdag, 4 februari
2	Pleinen vol groente, torens vol fruit donderdag, 5 februari
3	FARO wint tender nieuwe woonwijk in Ravenstein vrijdag, 6 februari
4	De Zwarte Hond en Arup presenteren schetsontwerp nieuw Museum Batavialand donderdag, 5 februari
5	VenhoevenCS verwelkomt drie nieuwe partners en richt zich op collectief leiderschap van het bureau woensdag, 4 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

NOS: steeds meer megastallen, terwijl kabinet er juist minder wil

18 september 2023

Concept PanoramaPark is winnaar van de prijsvraag Tweede Groene Ring Leiden

23 april 2025

‘Door verkokerd denken zit de Nederlandse ruimtelijke ordening muurvast’

25 maart 2021

Miljoeneninvestering voor duurzame voedselproducent

23 juli 2020

Advies: Meer doen om kwaliteit bodems te verbeteren

29 juni 2020

Duurzame 'Boerderij van de Toekomst' van start

23 juni 2020

Rapport: stikstofplan kan rigoureuze maatregelen voorkomen

8 juni 2020

Eo Wijers-prijsvraag: Naar een aantrekkelijk en vitaal platteland

6 november 2019

Klimaatrapport: landgebruik moet op de schop

8 augustus 2019

In de Rotterdamse haven drijft een volwaardige zuivelboerderij

19 juni 2019

Minister maakt omslag naar kringlooplandbouw

17 juni 2019

Bebouwing rukt op in heel Nederland

13 maart 2019

Panorama Nederland officieel gelanceerd

7 december 2018

Planbureau: productie voedsel onhoudbaar

7 september 2018

'Boeren willen vernieuwing in de landbouw’

19 juni 2018

Floor Milikowski: stimuleer innovatie in de regio

25 augustus 2020

Droogte bedreigt monumentale bomen en historische landschappen

1 september 2020

'Nieuw soort stalvloer kan stikstofuitstoot fors verkleinen'

3 september 2020

CRa pleit bij kabinet voor 'New Deal' tussen boer en maatschappij

10 september 2020

Winnaars ontwerpprijsvraag Panorama Lokaal bekend

24 september 2020

Video: afsluitende talkshow Panorama4daagse

25 september 2020

'Aarde redden kan goedkoop: geef landbouwgrond terug aan natuur'

16 oktober 2020

Lichtkunstwerk GROW eerbetoon aan schoonheid en belang landbouw

19 januari 2021

Gemeenten willen miljard euro voor platteland

11 maart 2021

Pleidooi voor nationaal akkoord rond toekomst landbouw

31 maart 2021

Terugkijken: Rijksbouwmeester Floris Alkemade in Zomergasten

19 juli 2021

Ontwerpprijsvraag voor biobased bouwen op woningbouwlocatie Oirschot

18 januari 2022

NOHNIK presenteert opgeleverde brand- en uitkijktoren Kalmthoutse Heide

11 april 2022

Stikstofuitstoot moet in sommige gebieden 70 à 80 procent omlaag

3 juni 2022

Fors minder gebied in gebruik als landbouwgrond

23 augustus 2022

Ector Hoogstad en DOOR presenteren ontwerpvisie gemeentehuis Krimpenerwaard

30 november 2022

NOHNIK gaat verder als Polyfern landscape architects

16 maart 2023

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Realisatie houtbouw The Ark in woonwijk Overhoeks van start

2 uur geleden

In de Amsterdamse wijk Overhoeks is gestart met de realisatie van de houtbouw van appartementencomplex The Ark. Het houthybride gebouw, dat is ontworpen door Powerhouse Company, zal na de oplevering plek bieden aan 125 woningen.

Negen inzendingen Eo Wijersprijsvraag door naar tweede ronde

4 uur geleden

De landelijke vakjury heeft ze samen met de drie regiojury’s geselecteerd uit 34 inzendingen.

Nieuw handboek bundelt versnipperde kennis over houtbouw

Vandaag, 09:10

Lidewij Lenders en Urban Climate Architects onderzoeken en publiceren beproefde standaarddetails voor massieve houtbouw in woongebouwen

Houten IKEC de Zevensprong vormt rustig onderkomen voor speciaal onderwijs

Gisteren, 13:52

In Hoorn is dit schooljaar het Integraal Kind- en Expertise Centrum de Zevensprong in gebruik genomen. KRFT is verantwoordelijk voor het ontwerp.

Pensioenen bouwsector fors omhoog door vernieuwd stelsel

30 minuten geleden

Van ongeveer 250.000 werknemers die bijna met pensioen gaan en pensioen opbouwen bij pensioenfonds bpfBOUW stijgt de uitkering met 20,8 procent.

Carolien Gehrels verkenner voor Groningen Culturele Hoofdstad van Europa

1 uur geleden

Gehrels bekijkt of de kandidatuur past ‘binnen de economische en culturele ambities van Groningen’.

Steeds meer energiezuinige woningen in Nederland

Gisteren, 14:43

Meer dan 2,2 miljoen woningen hadden in 2025 energielabel A of hoger.

Directiewisseling bij Kentie Architecten

Gisteren, 11:43

Marlies de Boer is om gezondheidsredenen teruggetreden als partner en aandeelhouder. Menno Nooijen is in beide posities toegetreden tot de directie van het bureau.

Zeeland en bisdom Breda zoeken naar maatwerk bij herbestemming kerken

6 februari, 2:47

Donderdag is een overeenkomst getekend om een duurzame oplossing te vinden voor de gebouwen, die door ontkerkelijking steeds vaker leeg komen te staan.

Caroline Voet verzorgt derde Jos. Bedaux-lezing

6 februari, 11:36

Ze spreekt haar lezing onder de titel ‘Op zoek naar schoonheid. De zeggingskracht van architectuur.’ uit in het Cobbenhagengebouw van Tilburg University.

Ga naar het nieuws-archief