Droogte bedreigt monumentale bomen en historische landschappen

1 september 2020, 9:00

De extreme droogte waar Nederland nu al voor het derde jaar op rij last van heeft, treft ook de 'groene monumenten' van Nederland. Ondanks noodmaatregelen zien beheerders van groen erfgoed het somber in. Ze zien met lede ogen aan hoe een chronisch watergebrek 'hun' monumentale bomen en historische landschappen aantast. Overheden hebben daar te weinig oog voor, oordeelt de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed.

Beleidsmakers die over klimaatbeleid en de verdeling van het schaarse water gaan, hebben lang niet altijd oog voor "cultuurhistorische waarden", constateert de inspectie na een inventariserend onderzoek. Dat werd in gang gezet nadat organisaties die erfgoed beheren aan de bel hadden getrokken.

Nederland telt 1400 "groene rijksmonumenten", van monumentale bomen tot tuinen, parken en buitenplaatsen. Ook landschappen die een cultuurhistorisch verhaal vertellen over het landgebruik in vroeger tijden, vallen onder het groene erfgoed.

Botsende belangen
De inspectie stelt vast dat bij het verdelen van water sprake kan zijn van botsende belangen. Zo kunnen waterschappen vanwege droogte sproeiverboden instellen die slecht uitpakken voor beschermd monumentaal groen. Zo'n verbod staat dan "op gespannen voet met de Erfgoedwet, die een instandhoudingsplicht kent voor rijksmonumenten", aldus het rapport.

De Rijksoverheid zou in het algemeen meer rekening moeten houden met groene monumenten, vindt de inspectie. Daarover zou het Rijk ook afspraken moeten maken met provincies, waterschappen en gemeenten. Oplossingen zijn niet overal hetzelfde, want het droogteprobleem verschilt per regio. In het westen van het land is vooral een tekort aan oppervlaktewater, terwijl het zuiden en oosten ook kampen met een structureel te laag grondwaterpeil.

'Bewustwording en kennisdeling essentieel'
Minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) noemt 'bewustwording en kennisdeling' essentieel om de groene monumenten in stand te houden. Ze gaat in gesprek met de lagere overheden "om ons er samen voor in te zetten dat dit mooie erfgoed ook voor toekomstige generaties behouden blijft".

Om het probleem te illustreren, besteedt de inspectie aandacht aan de verdorring rond landgoed De Wiersse in de Achterhoek. Daar ging door de droogte van 2018 onder meer een derde van de kenmerkende rododendrons dood en liepen oude beuken schade op.

De eigenaars van het landgoed begonnen een rechtszaak tegen het sproeiverbod dat waterschap Rijn en IJssel had ingesteld. Uiteindelijk kwamen de partijen er daar samen uit: de Wiersse kreeg een vrijstelling en mocht toch het historisch belangrijke groen bewateren.

Bron: ANP

Trefwoorden

droogte landschap groen erfgoed

1	Ontwerp voor eerste torens Rijnhaven in Rotterdam onthuld maandag, 7 september
2	Hoogbouwcomplex KJ Den Haag opgeleverd vrijdag, 4 september
3	Nominaties Kantoorgebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 9 september
4	Ontwerp voor Danshuis in Rotterdam door MAD gepresenteerd donderdag, 3 september
5	Heemschut: sloop dreigt voor Huis van de Toekomst vrijdag, 4 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Samenwerking voor kennisprogramma klimaatbestendig erfgoed beklonken

5 mei 2021

Honderd miljoen voor aanpak droogte in Limburg

31 maart 2021

Minister: harder ingrijpen tegen zoetwatertekorten onvermijdelijk

31 mei 2024

Schoolkinderen planten honderdduizenden bomen op Boomfeestdag

16 november 2022

Manifest ter verbetering kwaliteitsketen voor de instandhouding van monumenten

21 april 2021

Gelderland wil een miljoen bomen en 1700 hectare nieuw bos planten

17 december 2020

'Huizen krijgen in 2021 funderingslabel'

19 oktober 2020

'Laag grondwaterpeil bedreigt fundering van miljoen huizen'

30 september 2020

Natuurmonumenten: natuur staat er bedroevend slecht voor

28 augustus 2020

CRa presenteert resultaten pilots duurzame landbouw

24 juli 2020

Planbureau: te weinig aandacht voor groen in herstelplan kabinet

2 juli 2020

Campagne MeerBomenNu wil miljoen bomen weggeven

12 juni 2020

Kamer positief over planten zeventien miljoen bomen

10 juni 2020

Amsterdam wil nieuw stadsbos

13 mei 2020

Aanplant tien miljoen bomen van start

9 december 2019

Nederland treft maatregelen voor droge zomers

5 april 2019

'Een miljoen huizen dreigen te verzakken'

25 februari 2019

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Nederlands getint team brengt verwoeste WTC-torens terug in New Yorkse skyline

1 uur geleden

Vrijdag is het precies 25 jaar geleden dat de terroristische aanslagen op het WTC in New York plaatsvonden. Ter herdenking hiervan stegen woensdag 2.977 lichten op boven de haven van Manhattan, één voor ieder dodelijk slachtoffer.

Uitreiking Dutch Daylight Award 2026 op 30 september

Vandaag, 10:24

Op woensdag 30 september worden in de Metaal Kathedraal in Utrecht de winnaars van de Dutch Daylight Award 2026 bekendgemaakt. In totaal zijn er zeven projecten genomineerd, verdeeld over twee categorieën.

Bakkers|Hommen en Heimstaden tekenen voor 529 woningen in het Max Euwe Kwartier Rotterdam

Vandaag, 09:30

De ontwikkelaar en woningverhuurder hebben een forward purchase-overeenkomst voor 529 nieuwbouwhuurwoningen getekend.

Steenhuis Bukman Architecten breidt bureauleiding uit met Jeffrey Reule en Martijne Draaisma

Gisteren, 15:19

Reule is benoemd tot associate, terwijl Draaisma bureaumanager is geworden. Zij geven samen met medeoprichter van SBA Marc Bukman sturing aan het Delftse bureau.

Zorgen in Staten Utrecht over uitblijven geld voor Rijnenburglijn

3 uur geleden

Meerdere partijen in de Provinciale Staten van Utrecht betwijfelen of het plan voor de bouw van 25.000 woningen in de polder Rijnenburg in de huidige vorm kan doorgaan.