Droogte bedreigt monumentale bomen en historische landschappen

1 september 2020, 9:00

De extreme droogte waar Nederland nu al voor het derde jaar op rij last van heeft, treft ook de 'groene monumenten' van Nederland. Ondanks noodmaatregelen zien beheerders van groen erfgoed het somber in. Ze zien met lede ogen aan hoe een chronisch watergebrek 'hun' monumentale bomen en historische landschappen aantast. Overheden hebben daar te weinig oog voor, oordeelt de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed.

Beleidsmakers die over klimaatbeleid en de verdeling van het schaarse water gaan, hebben lang niet altijd oog voor "cultuurhistorische waarden", constateert de inspectie na een inventariserend onderzoek. Dat werd in gang gezet nadat organisaties die erfgoed beheren aan de bel hadden getrokken.

Nederland telt 1400 "groene rijksmonumenten", van monumentale bomen tot tuinen, parken en buitenplaatsen. Ook landschappen die een cultuurhistorisch verhaal vertellen over het landgebruik in vroeger tijden, vallen onder het groene erfgoed.

Botsende belangen
De inspectie stelt vast dat bij het verdelen van water sprake kan zijn van botsende belangen. Zo kunnen waterschappen vanwege droogte sproeiverboden instellen die slecht uitpakken voor beschermd monumentaal groen. Zo'n verbod staat dan "op gespannen voet met de Erfgoedwet, die een instandhoudingsplicht kent voor rijksmonumenten", aldus het rapport.

De Rijksoverheid zou in het algemeen meer rekening moeten houden met groene monumenten, vindt de inspectie. Daarover zou het Rijk ook afspraken moeten maken met provincies, waterschappen en gemeenten. Oplossingen zijn niet overal hetzelfde, want het droogteprobleem verschilt per regio. In het westen van het land is vooral een tekort aan oppervlaktewater, terwijl het zuiden en oosten ook kampen met een structureel te laag grondwaterpeil.

'Bewustwording en kennisdeling essentieel'
Minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) noemt 'bewustwording en kennisdeling' essentieel om de groene monumenten in stand te houden. Ze gaat in gesprek met de lagere overheden "om ons er samen voor in te zetten dat dit mooie erfgoed ook voor toekomstige generaties behouden blijft".

Om het probleem te illustreren, besteedt de inspectie aandacht aan de verdorring rond landgoed De Wiersse in de Achterhoek. Daar ging door de droogte van 2018 onder meer een derde van de kenmerkende rododendrons dood en liepen oude beuken schade op.

De eigenaars van het landgoed begonnen een rechtszaak tegen het sproeiverbod dat waterschap Rijn en IJssel had ingesteld. Uiteindelijk kwamen de partijen er daar samen uit: de Wiersse kreeg een vrijstelling en mocht toch het historisch belangrijke groen bewateren.

Bron: ANP

Trefwoorden

droogte landschap groen erfgoed

1	COA kiest houtbouwsysteem Circlewood en OMA als basis voor opvanglocaties asielzoekers woensdag, 14 januari
2	Politicus Bart Vink (58) overleden dinsdag, 13 januari
3	Station Eindhoven krijgt ondergronds busstation en nieuwe hal aan de noordzijde woensdag, 14 januari
4	Houten woonhuis door Unknown Architects geïnspireerd door omgeving Zunderdorp maandag, 12 januari
5	Rijksmuseum richt met schenking van zestig miljoen euro nieuwe beeldentuin in dinsdag, 13 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

Samenwerking voor kennisprogramma klimaatbestendig erfgoed beklonken

5 mei 2021

Honderd miljoen voor aanpak droogte in Limburg

31 maart 2021

Minister: harder ingrijpen tegen zoetwatertekorten onvermijdelijk

31 mei 2024

Natuurmonumenten: natuur staat er bedroevend slecht voor

28 augustus 2020

Nederland treft maatregelen voor droge zomers

5 april 2019

'Een miljoen huizen dreigen te verzakken'

25 februari 2019

Planbureau: te weinig aandacht voor groen in herstelplan kabinet

2 juli 2020

Campagne MeerBomenNu wil miljoen bomen weggeven

12 juni 2020

Kamer positief over planten zeventien miljoen bomen

10 juni 2020

Amsterdam wil nieuw stadsbos

13 mei 2020

CRa presenteert resultaten pilots duurzame landbouw

24 juli 2020

Aanplant tien miljoen bomen van start

9 december 2019

'Laag grondwaterpeil bedreigt fundering van miljoen huizen'

30 september 2020

'Huizen krijgen in 2021 funderingslabel'

19 oktober 2020

Gelderland wil een miljoen bomen en 1700 hectare nieuw bos planten

17 december 2020

Manifest ter verbetering kwaliteitsketen voor de instandhouding van monumenten

21 april 2021

Schoolkinderen planten honderdduizenden bomen op Boomfeestdag

16 november 2022

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Ontwerp van UNS voor theater in Hongkong onthuld

16 januari, 12:45

Het theater maakt deel uit van het ontwikkelgebied Central Yards in Hongkong.

Space&Matter, Common City en Zenzo winnen tender voor een van de laatste kavels van Centrumeiland in Amsterdam

16 januari, 10:58

Een rondlopend stelsel van galerijen, terrassen en trappen moet de gemeenschapsvorming in het woonblok ondersteunen en een inclusieve leefomgeving vormen waarin LGBTQ+ normen centraal staan.

Maarten Hajer verzorgt 26e Jan Wilslezing

15 januari, 2:34

De oud-directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving bracht vorig jaar samen met Jeroen Oomen het boek Captured Futures uit. Hierin pleit hij voor een culturele benadering van milieupolitiek, die beter inspeelt op de verbeelding.

Team met Studio Prototype en Hollandse Nieuwe renoveert rijkskantoor Maastricht

15 januari, 12:22

Het gebouw, dat oorspronkelijk is ontworpen door Hubert-Jan Henket, moet worden verduurzaamd en aangepast aan de hedendaagse eisen van kantoorgebruik.

Subsidie voor extra woonlagen en splitsing in Gelderland

15 januari, 12:43

Het geld is zowel voor subsidies om te onderzoeken hoe haalbaar zulke projecten zijn als voor het realiseren ervan.

Zuidelijke provincies: in elke provincie een rijksmuseum

15 januari, 11:11

Limburg, Noord-Brabant en Zeeland roepen het Rijk op de rijksmusea en het geld om de rijkscollecties te behouden eerlijker te verdelen over het land.

Zeeland en Rijk onderzoeken samen alternatief voor Zeelandbrug

14 januari, 4:29

De provincie Zeeland en het Rijk gaan samen onderzoek doen naar de mogelijkheden voor vernieuwing of vervanging van de Zeelandbrug.

Katwijk mag na jaren vertraging woonwijk met 5600 huizen bouwen

14 januari, 1:04

De gemeente Katwijk heeft na een jarenlang juridisch proces toestemming gekregen voor de bouw van Valkenhorst.

Europese klimaatdienst: klimaatdoel dreigt al tegen 2030 te sneuvelen

14 januari, 10:31

“De wereld nadert snel de langetermijnlimiet voor de temperatuur die is vastgelegd in de overeenkomst van Parijs”, constateert directeur Carlo Buontempo van Copernicus.

INBO benoemt Fokke de Vries tot partner

13 januari, 2:10

De Vries geeft samen met Trude de Vroomen leiding aan het INBO-filiaal in Heerenveen en werkt zowel in het noorden van het land als daarbuiten aan projecten.

Ga naar het nieuws-archief