Droogte bedreigt monumentale bomen en historische landschappen

1 september 2020, 9:00

De extreme droogte waar Nederland nu al voor het derde jaar op rij last van heeft, treft ook de 'groene monumenten' van Nederland. Ondanks noodmaatregelen zien beheerders van groen erfgoed het somber in. Ze zien met lede ogen aan hoe een chronisch watergebrek 'hun' monumentale bomen en historische landschappen aantast. Overheden hebben daar te weinig oog voor, oordeelt de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed.

Beleidsmakers die over klimaatbeleid en de verdeling van het schaarse water gaan, hebben lang niet altijd oog voor "cultuurhistorische waarden", constateert de inspectie na een inventariserend onderzoek. Dat werd in gang gezet nadat organisaties die erfgoed beheren aan de bel hadden getrokken.

Nederland telt 1400 "groene rijksmonumenten", van monumentale bomen tot tuinen, parken en buitenplaatsen. Ook landschappen die een cultuurhistorisch verhaal vertellen over het landgebruik in vroeger tijden, vallen onder het groene erfgoed.

Botsende belangen
De inspectie stelt vast dat bij het verdelen van water sprake kan zijn van botsende belangen. Zo kunnen waterschappen vanwege droogte sproeiverboden instellen die slecht uitpakken voor beschermd monumentaal groen. Zo'n verbod staat dan "op gespannen voet met de Erfgoedwet, die een instandhoudingsplicht kent voor rijksmonumenten", aldus het rapport.

De Rijksoverheid zou in het algemeen meer rekening moeten houden met groene monumenten, vindt de inspectie. Daarover zou het Rijk ook afspraken moeten maken met provincies, waterschappen en gemeenten. Oplossingen zijn niet overal hetzelfde, want het droogteprobleem verschilt per regio. In het westen van het land is vooral een tekort aan oppervlaktewater, terwijl het zuiden en oosten ook kampen met een structureel te laag grondwaterpeil.

'Bewustwording en kennisdeling essentieel'
Minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) noemt 'bewustwording en kennisdeling' essentieel om de groene monumenten in stand te houden. Ze gaat in gesprek met de lagere overheden "om ons er samen voor in te zetten dat dit mooie erfgoed ook voor toekomstige generaties behouden blijft".

Om het probleem te illustreren, besteedt de inspectie aandacht aan de verdorring rond landgoed De Wiersse in de Achterhoek. Daar ging door de droogte van 2018 onder meer een derde van de kenmerkende rododendrons dood en liepen oude beuken schade op.

De eigenaars van het landgoed begonnen een rechtszaak tegen het sproeiverbod dat waterschap Rijn en IJssel had ingesteld. Uiteindelijk kwamen de partijen er daar samen uit: de Wiersse kreeg een vrijstelling en mocht toch het historisch belangrijke groen bewateren.

Bron: ANP

Trefwoorden

droogte landschap groen erfgoed

1	Finalisten presenteren ontwerp voor Shift Landmark in Rotterdam woensdag, 4 maart
2	Architect Oliver Thill op 55-jarige leeftijd overleden donderdag, 5 maart
3	Nieuwe Hittekaart Woningmarkt 2026 van BPD toont aanhoudende woningdruk dinsdag, 3 maart
4	Strijp-S krijgt woonbuurtje met karakteristieken voormalig Philips-terrein maandag, 2 maart
5	Haagse gemeenteraad stemt in met bouw van 11.400 woningen in nieuw stadscentrum maandag, 2 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

Samenwerking voor kennisprogramma klimaatbestendig erfgoed beklonken

5 mei 2021

Honderd miljoen voor aanpak droogte in Limburg

31 maart 2021

Minister: harder ingrijpen tegen zoetwatertekorten onvermijdelijk

31 mei 2024

Natuurmonumenten: natuur staat er bedroevend slecht voor

28 augustus 2020

Nederland treft maatregelen voor droge zomers

5 april 2019

'Een miljoen huizen dreigen te verzakken'

25 februari 2019

Planbureau: te weinig aandacht voor groen in herstelplan kabinet

2 juli 2020

Campagne MeerBomenNu wil miljoen bomen weggeven

12 juni 2020

Kamer positief over planten zeventien miljoen bomen

10 juni 2020

Amsterdam wil nieuw stadsbos

13 mei 2020

CRa presenteert resultaten pilots duurzame landbouw

24 juli 2020

Aanplant tien miljoen bomen van start

9 december 2019

'Laag grondwaterpeil bedreigt fundering van miljoen huizen'

30 september 2020

'Huizen krijgen in 2021 funderingslabel'

19 oktober 2020

Gelderland wil een miljoen bomen en 1700 hectare nieuw bos planten

17 december 2020

Manifest ter verbetering kwaliteitsketen voor de instandhouding van monumenten

21 april 2021

Schoolkinderen planten honderdduizenden bomen op Boomfeestdag

16 november 2022

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Wiegerinck vernieuwt onderkomen Nijmeegse contactlenzenspecialist

2 uur geleden

In Nijmegen heeft Wiegerinck de hoofdvestiging van Visser Contactlenzen vernieuwd. Het pand aan een hoofdroute richting het stadscentrum kreeg een nieuw interieur, met een tussenzone rond een lensvormige patio als hart.

Architect Oliver Thill op 55-jarige leeftijd overleden

Gisteren, 14:27

Afgelopen maandag is op 55-jarige leeftijd architect Oliver Thill overleden. Het door hem en André Kempe opgerichte Atelier Kempe Thill behoort tot de meest gewaardeerde Nederlandse architectenbureaus van de afgelopen 25 jaar.

HvdHA ontwerpt twee woonblokken in Utrecht Terwijde volgens typologie van woonpalazzo

Gisteren, 10:49

In Utrecht Terwijde worden twee woonblokken met 161 sociale huurwoningen naar ontwerp van Hans van der Heijden Architecten gerealiseerd. De gebouwen worden ontworpen volgens de typologie van een ‘woonpalazzo’.

Sweco neemt Belgische activiteiten Conix RDBM Architects over

4 maart, 4:31

Sweco voegt opnieuw een grote vis toe aan zijn vijver van overgenomen architectenbureaus. Vanaf 30 april zet Conix RDBM Architects zijn Belgische activiteiten voort onder de naam Sweco Architects.

Rapport: lokaal klimaatbeleid schiet nog tekort

1 uur geleden

De makers van de zogeheten Toekomstmeter hebben het beleid van zeventig gemeenten doorgelicht.

Hardt Hyperloop failliet verklaard door rechtbank

Gisteren, 11:37

Het Rotterdamse bedrijf was bezig met de ontwikkeling van technologie om mensen op hoge snelheid via capsules door een vacuümbuis te vervoeren.

Onderzoek: zeespiegel kustgebieden hoger dan in studies aangenomen

Gisteren, 09:13

De zeespiegel aan de kust is in grote delen van de wereld waarschijnlijk hoger dan in veel wetenschappelijke studies wordt aangenomen.

Gelderland geeft voorrang aan vergunningen met minder stikstof

4 maart, 12:24

De plannen zijn onderdeel van het pakket maatregelen dat het Gelderse bestuur wil nemen om de vergunningverlening voor zaken als de woningbouw weer op gang te krijgen.